UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

powodzić się

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

powodzi się

Czas przeszły

powodziło się

Tryb rozkazujący

niech się powodzi

Tryb warunkowy

Czas teraźniejszy

powodziłoby się

Czas przeszły

byłoby się powodziło

bezokolicznik: powodzić się

odpowiednik aspektowy: powieść się

Inne uwagi

Spotykane użycia w 3 os. lp i lm, np. Długo też nie powodziły się próby odnowienia tych winnic przy pomocy winorośli szczepionych na odpornych na tego szkodnika podkładkach

Pochodzenie

Zob. wodzić

1.a szczęścić się

Definicja

układać się pomyślnie, zgodnie z oczekiwaniami

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  darzyć się, szczęścić się, wieść się

Połączenia

  • powodzi się komuś w interesach w pracy, w sprawach osobistych, w życiu
  • komuś zaczęło, przestało powodzić się

Cytaty

[…] działali, awansowali, powodziło im się.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski Rozmowy z katem 1996

Odkąd jednak zaczęło mu się powodzić, coraz rzadziej się modlił, folgował swoim żądzom i słabościom,

źródło: NKJP:Wojciech Jagielski: Nocni wędrowcy, 2009

Dziewczęta traciły nadzieję […], zdarzało się, że żebrały, coraz rzadziej im się powodziło, droga się dłużyła, wydawało się, że bez końca będą się błąkały i nigdy nie trafią do swoich.

źródło: KWSJP: Maria Klimas-Błachutowa: Skandal w niebie, 1969

Wielu mieszczan, idąc w ślady mego zacnego ojca, któremu nieodmiennie powodziło się w interesach, zasięgało często u niego porady, a także słono płaciło za trafne zazwyczaj horoskopy.

źródło: NKJP:Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Składnia

Ø + powodzić się +
KOMU + (w CZYM)

1.b dobrze, źle

Definicja

układać się komuś w jakiś sposób

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wieść się

Połączenia

  • konkurentom, rodzinie powodzi się jakoś
  • komuś powodzi się jakoś w pracy, w sprawach osobistych, w życiu
  • komuś powodzi się coraz gorzej, dobrze, kiepsko, lepiej, nieźle, rozmaicie, różnie, świetnie, znakomicie, źle
  • komuś przestało, zaczęło powodzić się jakoś

Cytaty

Rodzinie powodziło się dobrze.

źródło: KWSJP: Jerzy Bronisławski: Zanim przyjdą o świcie, 1969

Nieźle im się powodziło, może nawet lepiej niż przed wojną.

źródło: KWSJP: Józef Kozak: Dziwoląg, 1966

Po pięciu latach wygnania powrócił do kraju cesarz [...]. Nie lepiej powodziło się Włochom na morzu. W starciach z flotą brytyjską ponieśli bolesne straty.

źródło: KWSJP: Franciszek Ryszka: Noc i mgła: Niemcy w okresie hitlerowskim, 1963

Gdy dodatkowo Alicja otworzyła mały sklep i zaczęło im się lepiej powodzić finansowo, pojawiła się silna zazdrość i komentarze stały się nie do wytrzymania.

źródło: NKJP: Mateusz Grzesiak: AlphaFemale, 2009

Dytryk był młodszym dzieckiem przyzwoitej kupieckiej rodziny, której ostatnio dość kiepsko powodziło się w interesach z powodu srożącego się w owych czasach w germańskich prowincjach głodu.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Składnia

Ø + powodzić się +
KOMU + JAK + (w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json