UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wskazać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. kazać

1. gestem lub wzrokiem

Definicja

pokazać komuś coś gestem lub spojrzeniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • wskazać komuś drzwi, fotel, kierunek, krzesło
  • wskazać coś dłonią, gestem, głową, kciukiem, kursorem, palcem, ręką, ruchem ręki, wzrokiem

Cytaty

- Niech pan siada - uprzejmym gestem wskazał mi krzesło.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

- Znasz go? - wskazał ruchem głowy na Maleckiego.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Nie potrafił jednak dokładnie wskazać na mapie, gdzie zbudował szałas i zostawił kolegę.

źródło: NKJP: Janusz Kapłon: Ze wspomnień ratownika GOPR, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 4

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażę
wskażemy
2 os. wskażesz
wskażecie
3 os. wskaże
wskażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałem
+(e)m wskazał
wskazałam
+(e)m wskazała
wskazałom
+(e)m wskazało
wskazaliśmy
+(e)śmy wskazali
wskazałyśmy
+(e)śmy wskazały
2 os. wskazałeś
+(e)ś wskazał
wskazałaś
+(e)ś wskazała
wskazałoś
+(e)ś wskazało
wskazaliście
+(e)ście wskazali
wskazałyście
+(e)ście wskazały
3 os. wskazał
wskazała
wskazało
wskazali
wskazały

bezosobnik: wskazano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażmy
2 os. wskaż
wskażcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałbym
bym wskazał
wskazałabym
bym wskazała
wskazałobym
bym wskazało
wskazalibyśmy
byśmy wskazali
wskazałybyśmy
byśmy wskazały
2 os. wskazałbyś
byś wskazał
wskazałabyś
byś wskazała
wskazałobyś
byś wskazało
wskazalibyście
byście wskazali
wskazałybyście
byście wskazały
3 os. wskazałby
by wskazał
wskazałaby
by wskazała
wskazałoby
by wskazało
wskazaliby
by wskazali
wskazałyby
by wskazały

bezosobnik: wskazano by

bezokolicznik: wskazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wskazawszy

gerundium: wskazanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wskazanie
wskazania
D. wskazania
wskazań
C. wskazaniu
wskazaniom
B. wskazanie
wskazania
N. wskazaniem
wskazaniami
Ms. wskazaniu
wskazaniach
W. wskazanie
wskazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wskazany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wskazany
wskazany
wskazany
wskazane
wskazana
D. wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanej
C. wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanej
B. wskazanego
wskazanego
wskazany
wskazane
wskazaną
N. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazaną
Ms. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wskazani
wskazani
wskazane
wskazane
D. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych
C. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
B. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazane
N. wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
Ms. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych

odpowiednik aspektowy: wskazywać

Składnia

Rzosobowy + wskazać +
(KOMU) + (CZYM) + KOGO/CO
Rzosobowy + wskazać +
(KOMU) + (CZYM) + na KOGO/CO
Rzosobowy + wskazać +
(KOMU) + (CZYM) + ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. słowami

Definicja

zakomunikować, że w danej sytuacji spośród wielu możliwości wybrało się jedną konkretną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • wskazać kandydata, jakąś osobę, sprawcę, winnych, winowajcę, zwycięzcę; komuś adres, cel, drogę, kierunek, miejsce, obiekt, przyczyny, źródło czegoś
  • wskazać coś jasno, jednoznacznie, precyzyjnie, wyraźnie; wskazane wyżej (okoliczności, przesłanki)
  • wskazany termin, wskazane okoliczności

Cytaty

W takim przypadku trudno wskazać winnego, bo każda ze stron obwiniać będzie przeciwnika.

źródło: NKJP: Dwie strony bałaganu, Dziennik Polski, 2008-09-18

Zapytał o drogę do dworca i ruszył we wskazanym kierunku.

źródło: NKJP: Andrzej Gojke: Jak z „Archwium X”, Dziennik Bałtycki, 2000-06-07

Sąd wyraźnie wskazał na związek pomiędzy kondycją finansową towarzystwa a kondycją zarządzanego przez nie funduszu emerytalnego.

źródło: NKJP: Małgorzata Dygas: Trzeba zapobiegać szkodom, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-07-05

Obey wskazał, że takie opóźnienie jest absolutnie bezprecedensowe.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Czy Stany abdykują?, Gazeta Wyborcza, 1993-05-31

[...] przy ubieganiu się o pomoce dydaktyczne musieliśmy dokładnie wskazać, co chcemy kupić.

źródło: NKJP: Joanna Kielas: Sprzęt za prawie 800 tys. zł, Dziennik Bałtycki, 2006-06-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażę
wskażemy
2 os. wskażesz
wskażecie
3 os. wskaże
wskażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałem
+(e)m wskazał
wskazałam
+(e)m wskazała
wskazałom
+(e)m wskazało
wskazaliśmy
+(e)śmy wskazali
wskazałyśmy
+(e)śmy wskazały
2 os. wskazałeś
+(e)ś wskazał
wskazałaś
+(e)ś wskazała
wskazałoś
+(e)ś wskazało
wskazaliście
+(e)ście wskazali
wskazałyście
+(e)ście wskazały
3 os. wskazał
wskazała
wskazało
wskazali
wskazały

bezosobnik: wskazano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażmy
2 os. wskaż
wskażcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałbym
bym wskazał
wskazałabym
bym wskazała
wskazałobym
bym wskazało
wskazalibyśmy
byśmy wskazali
wskazałybyśmy
byśmy wskazały
2 os. wskazałbyś
byś wskazał
wskazałabyś
byś wskazała
wskazałobyś
byś wskazało
wskazalibyście
byście wskazali
wskazałybyście
byście wskazały
3 os. wskazałby
by wskazał
wskazałaby
by wskazała
wskazałoby
by wskazało
wskazaliby
by wskazali
wskazałyby
by wskazały

bezosobnik: wskazano by

bezokolicznik: wskazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wskazawszy

gerundium: wskazanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wskazanie
wskazania
D. wskazania
wskazań
C. wskazaniu
wskazaniom
B. wskazanie
wskazania
N. wskazaniem
wskazaniami
Ms. wskazaniu
wskazaniach
W. wskazanie
wskazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wskazany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wskazany
wskazany
wskazany
wskazane
wskazana
D. wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanej
C. wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanej
B. wskazanego
wskazanego
wskazany
wskazane
wskazaną
N. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazaną
Ms. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wskazani
wskazani
wskazane
wskazane
D. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych
C. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
B. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazane
N. wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
Ms. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych

odpowiednik aspektowy: wskazywać

Składnia

Rzosobowy + wskazać +
(KOMU) + KOGO/CO
Rzosobowy + wskazać +
na CO
Rzosobowy + wskazać +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

3. o badaniach

Definicja

stać się podstawą do sformułowania określonego wniosku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaimplikować

Połączenia

  • badania, dane, dokumenty, okoliczności, ślady, wyniki wskazały na coś

Cytaty

Przyczynę śmierci mężczyzny wskażą wyniki sekcji zwłok.

źródło: NKJP: magwal: Zwłoki mężczyzny w podinowrocławskim lesie, Gazeta Pomorska, 2009-12-04

– Wyniki badań epidemiologicznych są niejednoznaczne – mówi. – Jedne badania wskazały na jałowość nici, inne nie.

źródło: NKJP: Violetta Gradek: Szpitalne choroby, Dziennik Zachodni, 2001-11-28

Ankieta wskazała, że młodzież najchętniej czyta literaturę współczesną.

źródło: NKJP: Alicja Leśniak: Zainteresowania czytelnicze, Akant, 2008-04

Bardzo żmudne badania genetyczne wskażą dopiero, kto może być dawcą szpiku.

źródło: NKJP: (rob): Pobierają szpik, Gazeta Krakowska, 2004-04-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażę
wskażemy
2 os. wskażesz
wskażecie
3 os. wskaże
wskażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałem
+(e)m wskazał
wskazałam
+(e)m wskazała
wskazałom
+(e)m wskazało
wskazaliśmy
+(e)śmy wskazali
wskazałyśmy
+(e)śmy wskazały
2 os. wskazałeś
+(e)ś wskazał
wskazałaś
+(e)ś wskazała
wskazałoś
+(e)ś wskazało
wskazaliście
+(e)ście wskazali
wskazałyście
+(e)ście wskazały
3 os. wskazał
wskazała
wskazało
wskazali
wskazały

bezosobnik: wskazano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażmy
2 os. wskaż
wskażcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałbym
bym wskazał
wskazałabym
bym wskazała
wskazałobym
bym wskazało
wskazalibyśmy
byśmy wskazali
wskazałybyśmy
byśmy wskazały
2 os. wskazałbyś
byś wskazał
wskazałabyś
byś wskazała
wskazałobyś
byś wskazało
wskazalibyście
byście wskazali
wskazałybyście
byście wskazały
3 os. wskazałby
by wskazał
wskazałaby
by wskazała
wskazałoby
by wskazało
wskazaliby
by wskazali
wskazałyby
by wskazały

bezosobnik: wskazano by

bezokolicznik: wskazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wskazawszy

gerundium: wskazanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wskazanie
wskazania
D. wskazania
wskazań
C. wskazaniu
wskazaniom
B. wskazanie
wskazania
N. wskazaniem
wskazaniami
Ms. wskazaniu
wskazaniach
W. wskazanie
wskazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wskazany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wskazany
wskazany
wskazany
wskazane
wskazana
D. wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanej
C. wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanej
B. wskazanego
wskazanego
wskazany
wskazane
wskazaną
N. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazaną
Ms. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wskazani
wskazani
wskazane
wskazane
D. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych
C. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
B. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazane
N. wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
Ms. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych

odpowiednik aspektowy: wskazywać

Składnia

Rznieżywotny + wskazać +
CO
Rznieżywotny + wskazać +
na CO
Rznieżywotny + wskazać +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

4. o przyrządach

Definicja

pokazać kierunek lub jakąś wartość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • alkomat, kompas, licznik, przyrząd, zegar wskazał coś

Cytaty

W kulminacyjnym momencie pościgu licznik radiowozu wskazał 191 km/h.

źródło: NKJP: Cezary Klimaszewski: Z kroniki 997, Głos Siemiatycz, 2009-05-22

Zniecierpliwiony tłum falował. [...] Zanim zegary wskazały północ, czyli godzinę otwarcia sklepów, w obu marketach klienci wyrwali drzwi.

źródło: NKJP: Tomasz Jabłoński: Czy powinni tego zabronić?, Express Ilustrowany, 2004-01-10

W Polsce pozwalają one kierowcy na skręcenie w kierunku wskazanym strzałką mimo czerwonego sygnału.

źródło: NKJP: Dorota Abramowicz: Zielona strzałka nie zniknie, Wieczór Wybrzeża, 1999-06-30

Waga wskazała, że łania waży 30 kg.

źródło: NKJP: Nuria Selva Fernandez, Adam Wajrak: Wajrak w lesie, Gazeta Wyborcza, 1998-05-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażę
wskażemy
2 os. wskażesz
wskażecie
3 os. wskaże
wskażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałem
+(e)m wskazał
wskazałam
+(e)m wskazała
wskazałom
+(e)m wskazało
wskazaliśmy
+(e)śmy wskazali
wskazałyśmy
+(e)śmy wskazały
2 os. wskazałeś
+(e)ś wskazał
wskazałaś
+(e)ś wskazała
wskazałoś
+(e)ś wskazało
wskazaliście
+(e)ście wskazali
wskazałyście
+(e)ście wskazały
3 os. wskazał
wskazała
wskazało
wskazali
wskazały

bezosobnik: wskazano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wskażmy
2 os. wskaż
wskażcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wskazałbym
bym wskazał
wskazałabym
bym wskazała
wskazałobym
bym wskazało
wskazalibyśmy
byśmy wskazali
wskazałybyśmy
byśmy wskazały
2 os. wskazałbyś
byś wskazał
wskazałabyś
byś wskazała
wskazałobyś
byś wskazało
wskazalibyście
byście wskazali
wskazałybyście
byście wskazały
3 os. wskazałby
by wskazał
wskazałaby
by wskazała
wskazałoby
by wskazało
wskazaliby
by wskazali
wskazałyby
by wskazały

bezosobnik: wskazano by

bezokolicznik: wskazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wskazawszy

gerundium: wskazanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wskazanie
wskazania
D. wskazania
wskazań
C. wskazaniu
wskazaniom
B. wskazanie
wskazania
N. wskazaniem
wskazaniami
Ms. wskazaniu
wskazaniach
W. wskazanie
wskazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wskazany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wskazany
wskazany
wskazany
wskazane
wskazana
D. wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanego
wskazanej
C. wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanemu
wskazanej
B. wskazanego
wskazanego
wskazany
wskazane
wskazaną
N. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazaną
Ms. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wskazani
wskazani
wskazane
wskazane
D. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych
C. wskazanym
wskazanym
wskazanym
wskazanym
B. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazane
N. wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
wskazanymi
Ms. wskazanych
wskazanych
wskazanych
wskazanych

odpowiednik aspektowy: wskazywać

Składnia

Rznieżywotny + wskazać +
CO
Rznieżywotny + wskazać +
że ZDANIE
Data ostatniej modyfikacji: 02.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json