UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dziać się

Chronologizacja

SStp: pod: dziać, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *dějati sę 'odbywać się, zdarzać się'

1. odbywać się

Definicja

stawać się i dokonywać w stopniowo w czasie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

  • wszystko, co, coś się dzieje; jakieś rzeczy, sprawy dzieją się
  • aktualnie, obecnie; ostatnio; zwykle; często, jednocześnie; podobnie; faktycznie; najwięcej, sporo; ciekawie; lepiej, gorzej; co dalej, później dzieje się; dzieje się dobrze, źle; błyskawicznie, nagle, szybko; równolegle; odwrotnie; zgodnie z prawem

Cytaty

Źle dzieje się z kulturą w państwie, które nie chce brać odpowiedzialności za wielowiekowe dziedzictwo.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.11.1998

Wszystko to działo się błyskawicznie. Zobaczyłem za sobą tylko ciasny ogonek ludzi w kolejce i już odwracałem głowę z powrotem. „Bach!” Dostałem teraz na przywitanie kolanem w głowę.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dzieję się
dziejemy się
2 os. dziejesz się
dziejecie się
3 os. dzieje się
dzieją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. działem się
+(e)m się dział
działam się
+(e)m się działa
działom się
+(e)m się działo
dzialiśmy się
dzieliśmy się
+(e)śmy się dziali
+(e)śmy się dzieli
działyśmy się
+(e)śmy się działy
2 os. działeś się
+(e)ś się dział
działaś się
+(e)ś się działa
działoś się
+(e)ś się działo
dzialiście się
dzieliście się
+(e)ście się dziali
+(e)ście się dzieli
działyście się
+(e)ście się działy
3 os. dział się
działa się
działo się
dziali się
dzieli się
działy się

bezosobnik: dziano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się dział
będę się dziać
będę się działa
będę się dziać
będę się działo
będę się dziać
będziemy się dziali
będziemy się dzieli
będziemy się dziać
będziemy się działy
będziemy się dziać
2 os. będziesz się dział
będziesz się dziać
będziesz się działa
będziesz się dziać
będziesz się działo
będziesz się dziać
będziecie się dziali
będziecie się dzieli
będziecie się dziać
będziecie się działy
będziecie się dziać
3 os. będzie się dział
będzie się dziać
będzie się działa
będzie się dziać
będzie się działo
będzie się dziać
będą się dziali
będą się dzieli
będą się dziać
będą się działy
będą się dziać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dziejmy się
2 os. dziej się
dziejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. działbym się
bym się dział
działabym się
bym się działa
działobym się
bym się działo
dzialibyśmy się
dzielibyśmy się
byśmy się dziali
byśmy się dzieli
działybyśmy się
byśmy się działy
2 os. działbyś się
byś się dział
działabyś się
byś się działa
działobyś się
byś się działo
dzialibyście się
dzielibyście się
byście się dziali
byście się dzieli
działybyście się
byście się działy
3 os. działby się
by się dział
działaby się
by się działa
działoby się
by się działo
dzialiby się
dzieliby się
by się dziali
by się dzieli
działyby się
by się działy

bezosobnik: dziano by się

bezokolicznik: dziać się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

dziejąc się

gerundium: dzianie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dzianie się
dziania się
D. dziania się
dziań się
C. dzianiu się
dzianiom się
B. dzianie się
dziania się
N. dzianiem się
dzianiami się
Ms. dzianiu się
dzianiach się
W. dzianie się
dziania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: dziejący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dziejący się
dziejący się
dziejący się
dziejące się
dziejąca się
D. dziejącego się
dziejącego się
dziejącego się
dziejącego się
dziejącej się
C. dziejącemu się
dziejącemu się
dziejącemu się
dziejącemu się
dziejącej się
B. dziejącego się
dziejącego się
dziejący się
dziejące się
dziejącą się
N. dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącą się
Ms. dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dziejący się
dziejący się
dziejące się
dziejące się
D. dziejących się
dziejących się
dziejących się
dziejących się
C. dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
B. dziejących się
dziejących się
dziejących się
dziejące się
N. dziejącymi się
dziejącymi się
dziejącymi się
dziejącymi się
Ms. dziejących się
dziejących się
dziejących się
dziejących się

Składnia

Rz nieżywotny + dziać się +
(z CZYM/KIM) + (JAK)
Rz nieżywotny + dziać się +
GDZIE

2. przytrafiać się

Definicja

przytrafiać się komuś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • komuś dzieje się krzywda, coś złego
  • komuś dzieje się dobrze, źle
  • co się z kimś dzieje?

Cytaty

Chyba powinieneś wracać. Twojej siostrze dzieje się coś złego.

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Wyłącz to! Idź spać! Przecież odkąd masz dziecko, nie lubisz oglądać filmów, w których dzieciom dzieje się krzywda.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik taty, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dzieję się
dziejemy się
2 os. dziejesz się
dziejecie się
3 os. dzieje się
dzieją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. działem się
+(e)m się dział
działam się
+(e)m się działa
działom się
+(e)m się działo
dzialiśmy się
dzieliśmy się
+(e)śmy się dziali
+(e)śmy się dzieli
działyśmy się
+(e)śmy się działy
2 os. działeś się
+(e)ś się dział
działaś się
+(e)ś się działa
działoś się
+(e)ś się działo
dzialiście się
dzieliście się
+(e)ście się dziali
+(e)ście się dzieli
działyście się
+(e)ście się działy
3 os. dział się
działa się
działo się
dziali się
dzieli się
działy się

bezosobnik: dziano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się dział
będę się dziać
będę się działa
będę się dziać
będę się działo
będę się dziać
będziemy się dziali
będziemy się dzieli
będziemy się dziać
będziemy się działy
będziemy się dziać
2 os. będziesz się dział
będziesz się dziać
będziesz się działa
będziesz się dziać
będziesz się działo
będziesz się dziać
będziecie się dziali
będziecie się dzieli
będziecie się dziać
będziecie się działy
będziecie się dziać
3 os. będzie się dział
będzie się dziać
będzie się działa
będzie się dziać
będzie się działo
będzie się dziać
będą się dziali
będą się dzieli
będą się dziać
będą się działy
będą się dziać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dziejmy się
2 os. dziej się
dziejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. działbym się
bym się dział
działabym się
bym się działa
działobym się
bym się działo
dzialibyśmy się
dzielibyśmy się
byśmy się dziali
byśmy się dzieli
działybyśmy się
byśmy się działy
2 os. działbyś się
byś się dział
działabyś się
byś się działa
działobyś się
byś się działo
dzialibyście się
dzielibyście się
byście się dziali
byście się dzieli
działybyście się
byście się działy
3 os. działby się
by się dział
działaby się
by się działa
działoby się
by się działo
dzialiby się
dzieliby się
by się dziali
by się dzieli
działyby się
by się działy

bezosobnik: dziano by się

bezokolicznik: dziać się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

dziejąc się

gerundium: dzianie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dzianie się
dziania się
D. dziania się
dziań się
C. dzianiu się
dzianiom się
B. dzianie się
dziania się
N. dzianiem się
dzianiami się
Ms. dzianiu się
dzianiach się
W. dzianie się
dziania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: dziejący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dziejący się
dziejący się
dziejący się
dziejące się
dziejąca się
D. dziejącego się
dziejącego się
dziejącego się
dziejącego się
dziejącej się
C. dziejącemu się
dziejącemu się
dziejącemu się
dziejącemu się
dziejącej się
B. dziejącego się
dziejącego się
dziejący się
dziejące się
dziejącą się
N. dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącą się
Ms. dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dziejący się
dziejący się
dziejące się
dziejące się
D. dziejących się
dziejących się
dziejących się
dziejących się
C. dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
dziejącym się
B. dziejących się
dziejących się
dziejących się
dziejące się
N. dziejącymi się
dziejącymi się
dziejącymi się
dziejącymi się
Ms. dziejących się
dziejących się
dziejących się
dziejących się

Składnia

bez ograniczeń + dziać się +
KOMU

Frazeologizmy

niech się dzieje, co chce
Data ostatniej modyfikacji: 22.10.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json