UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wytaczać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wytaczam	wytaczamy
2 os.	wytaczasz	wytaczacie
3 os.	wytacza	wytaczają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wytaczałem +(e)m wytaczał	wytaczałam +(e)m wytaczała	wytaczałom +(e)m wytaczało	wytaczaliśmy +(e)śmy wytaczali	wytaczałyśmy +(e)śmy wytaczały
2 os.	wytaczałeś +(e)ś wytaczał	wytaczałaś +(e)ś wytaczała	wytaczałoś +(e)ś wytaczało	wytaczaliście +(e)ście wytaczali	wytaczałyście +(e)ście wytaczały
3 os.	wytaczał	wytaczała	wytaczało	wytaczali	wytaczały

bezosobnik: wytaczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wytaczał będę wytaczać	będę wytaczała będę wytaczać	będę wytaczało będę wytaczać	będziemy wytaczali będziemy wytaczać	będziemy wytaczały będziemy wytaczać
2 os.	będziesz wytaczał będziesz wytaczać	będziesz wytaczała będziesz wytaczać	będziesz wytaczało będziesz wytaczać	będziecie wytaczali będziecie wytaczać	będziecie wytaczały będziecie wytaczać
3 os.	będzie wytaczał będzie wytaczać	będzie wytaczała będzie wytaczać	będzie wytaczało będzie wytaczać	będą wytaczali będą wytaczać	będą wytaczały będą wytaczać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wytaczajmy
2 os.	wytaczaj	wytaczajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wytaczałbym bym wytaczał	wytaczałabym bym wytaczała	wytaczałobym bym wytaczało	wytaczalibyśmy byśmy wytaczali	wytaczałybyśmy byśmy wytaczały
2 os.	wytaczałbyś byś wytaczał	wytaczałabyś byś wytaczała	wytaczałobyś byś wytaczało	wytaczalibyście byście wytaczali	wytaczałybyście byście wytaczały
3 os.	wytaczałby by wytaczał	wytaczałaby by wytaczała	wytaczałoby by wytaczało	wytaczaliby by wytaczali	wytaczałyby by wytaczały

bezosobnik: wytaczano by

bezokolicznik: wytaczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wytaczając

gerundium: wytaczanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wytaczanie	wytaczania
D.	wytaczania	wytaczań
C.	wytaczaniu	wytaczaniom
B.	wytaczanie	wytaczania
N.	wytaczaniem	wytaczaniami
Ms.	wytaczaniu	wytaczaniach
W.	wytaczanie	wytaczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wytaczający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wytaczający	wytaczający	wytaczający	wytaczające	wytaczająca
D.	wytaczającego	wytaczającego	wytaczającego	wytaczającego	wytaczającej
C.	wytaczającemu	wytaczającemu	wytaczającemu	wytaczającemu	wytaczającej
B.	wytaczającego	wytaczającego	wytaczający	wytaczające	wytaczającą
N.	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającą
Ms.	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wytaczający	wytaczający	wytaczające	wytaczające
D.	wytaczających	wytaczających	wytaczających	wytaczających
C.	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającym	wytaczającym
B.	wytaczających	wytaczających	wytaczających	wytaczające
N.	wytaczającymi	wytaczającymi	wytaczającymi	wytaczającymi
Ms.	wytaczających	wytaczających	wytaczających	wytaczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wytaczany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wytaczany	wytaczany	wytaczany	wytaczane	wytaczana
D.	wytaczanego	wytaczanego	wytaczanego	wytaczanego	wytaczanej
C.	wytaczanemu	wytaczanemu	wytaczanemu	wytaczanemu	wytaczanej
B.	wytaczanego	wytaczanego	wytaczany	wytaczane	wytaczaną
N.	wytaczanym	wytaczanym	wytaczanym	wytaczanym	wytaczaną
Ms.	wytaczanym	wytaczanym	wytaczanym	wytaczanym	wytaczanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wytaczani	wytaczani	wytaczane	wytaczane
D.	wytaczanych	wytaczanych	wytaczanych	wytaczanych
C.	wytaczanym	wytaczanym	wytaczanym	wytaczanym
B.	wytaczanych	wytaczanych	wytaczanych	wytaczane
N.	wytaczanymi	wytaczanymi	wytaczanymi	wytaczanymi
Ms.	wytaczanych	wytaczanych	wytaczanych	wytaczanych

Pochodzenie

Kontynuanty psł. *tačati we współczesnej polszczyźnie poświadczone tylko w czasownikach przedrostkowych, np. wy-taczać, za-taczać.
Por. toczyć.
Zob. ciec

1. beczkę

Definicja

popychając okrągły przedmiot lub pojazd na kołach, przesuwać go na inne miejsce

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

wytaczać armatę, działo; beczkę

Cytaty

Zjeżdżają wtedy do Wiesbaden producenci wina z całego regionu, wytaczają beczki pełne trunku, ustawiają namioty i stoły dla gości, którzy ciągną tu z odległych okolic.

źródło: NKJP: Anna Ładuniuk: Na karnawał do Moguncji Moguncja, Trybuna Śląska, 2002-01-19

Joszna Naude stał na chwiejnej płycie niewielkiego lądowiska, przyglądając się, jak młodzi ludzie obsługi wytaczają niewielki bezpilotowy samolot z windy umieszczonej pośrodku platformy [...].

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Składnia

wytaczać

2. argument

Definicja

podawać coś, mówiąc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

wytaczać argumenty

Cytaty

Niektórzy radni odnieśli się do tego pomysłu z rezerwą. Wytaczali argumenty o potrzebie połączenia obu brodnickich klubów, o utrudnionym dostępie do wody przez miłośników dzikich plaż, wreszcie wyrażali obawy o to, kto za to zapłaci.

źródło: NKJP: Jan Mełnicki: Działka dla żeglarzy, Gazeta Brodnicka, 1999-09-30

Co niektórzy nawet wytaczali tezy, iż w ogóle nie były używane tego typu ozdoby na terenie europejskim.

źródło: Internet

Składnia

wytaczać

3. proces

Definicja

wszczynać postępowanie sądowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Połączenia

wytaczać powództwo, proces, sprawę

Cytaty

Ściągnięcie pieniędzy było dla nas praktycznie niemożliwe, bo trudno wytaczać komuś sprawę w sądzie o 100 zł - dodaje Borkowski.

źródło: NKJP: Karetka zawsze za darmo, Życie Warszawy nr 21/12, 2001

[...] księdzu Siemińskiemu Wydział do spraw Wyznań Urzędu Wojewódzkiego wytacza sprawę o działalność niezgodną z ustawowymi funkcjami Kościołów w PRL.

źródło: NKJP: Marek Kempski: Ojciec Jan, Trybuna Śląska, 2004-07-16

Składnia

	+	wytaczać	+	KOMU + CO
	+	wytaczać	+	CO + o CO

4. płyn

Definicja

pobierać skądś jakiś płyn lub sprawiać, że on się skądś wydostaje

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

toczyć

Cytaty

Ostrym, szpiczastym nożem gospodyni nakłuwa gęsią szyję i wytacza krew.

źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak: Obwód głowy, 2007

W tym regionie uwielbia się dynię. Robi się z niej zupy, ciasta, a dyniowe pestki dodaje się do chleba i wytacza się z nich olej.

źródło: NKJP: Magda Różycka: Kraina rozkoszy termalnych, Dziennik Zachodni, 2006-07-22

Składnia

wytaczać

CO + (z CZEGO)

5. garnek

Definicja

nadawać przedmiotowi okrągły kształt, obracając go na kole garncarskim

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

W skansenie można było nauczyć się wytaczać i wylepiać garnki, pleść słomianki i koszyki.

źródło: NKJP: (AnKa): Poharcować z katem, Gazeta Krakowska, 2003-05-05

Najwięcej osób zatrzymywało się przy kole garncarskim, na którym pan Edward wytaczał dzbanki rozmaitych kształtów.

źródło: NKJP: Na chleb ze smalcem, Dziennik Polski, 2001-04-23

Składnia

wytaczać

6. na tokarce

Definicja

wytwarzać przedmioty o okrągłych przekrojach, obrabiając materiał na tokarce

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

Wrzeciono wykonywano z twardego drewna przez wytaczanie na tokarce.

źródło: Internet

W narzędziach tych nie ma żadnej innej możliwości skorygowania średnicy wytaczanego otworu.

źródło: NKJP: Jan Kosmol:Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem, 1995

Składnia

wytaczać

CO + (na CZYM)

Frazeologizmy

ktoś wytacza działa
ktoś wytacza armaty
ktoś wytacza artylerię

Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2017