UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozpleść

Chronologizacja

1560, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozplotę
rozpleciemy
2 os. rozpleciesz
rozpleciecie
3 os. rozplecie
rozplotą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozplotłem
+(e)m rozplótł
rozplotłam
+(e)m rozplotła
rozplotłom
+(e)m rozplotło
rozpletliśmy
+(e)śmy rozpletli
rozplotłyśmy
+(e)śmy rozplotły
2 os. rozplotłeś
+(e)ś rozplótł
rozplotłaś
+(e)ś rozplotła
rozplotłoś
+(e)ś rozplotło
rozpletliście
+(e)ście rozpletli
rozplotłyście
+(e)ście rozplotły
3 os. rozplótł
rozplotła
rozplotło
rozpletli
rozplotły

bezosobnik: rozpleciono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozplećmy
2 os. rozpleć
rozplećcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozplótłbym
bym rozplótł
rozplotłabym
bym rozplotła
rozplotłobym
bym rozplotło
rozpletlibyśmy
byśmy rozpletli
rozplotłybyśmy
byśmy rozplotły
2 os. rozplótłbyś
byś rozplótł
rozplotłabyś
byś rozplotła
rozplotłobyś
byś rozplotło
rozpletlibyście
byście rozpletli
rozplotłybyście
byście rozplotły
3 os. rozplótłby
by rozplótł
rozplotłaby
by rozplotła
rozplotłoby
by rozplotło
rozpletliby
by rozpletli
rozplotłyby
by rozplotły

bezosobnik: rozpleciono by

bezokolicznik: rozpleść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozplótłszy

gerundium: rozplecenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozplecenie
rozplecenia
D. rozplecenia
rozpleceń
C. rozpleceniu
rozpleceniom
B. rozplecenie
rozplecenia
N. rozpleceniem
rozpleceniami
Ms. rozpleceniu
rozpleceniach
W. rozplecenie
rozplecenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozpleciony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozpleciony
rozpleciony
rozpleciony
rozplecione
rozpleciona
D. rozplecionego
rozplecionego
rozplecionego
rozplecionego
rozplecionej
C. rozplecionemu
rozplecionemu
rozplecionemu
rozplecionemu
rozplecionej
B. rozplecionego
rozplecionego
rozpleciony
rozplecione
rozplecioną
N. rozplecionym
rozplecionym
rozplecionym
rozplecionym
rozplecioną
Ms. rozplecionym
rozplecionym
rozplecionym
rozplecionym
rozplecionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozpleceni
rozpleceni
rozplecione
rozplecione
D. rozplecionych
rozplecionych
rozplecionych
rozplecionych
C. rozplecionym
rozplecionym
rozplecionym
rozplecionym
B. rozplecionych
rozplecionych
rozplecionych
rozplecione
N. rozplecionymi
rozplecionymi
rozplecionymi
rozplecionymi
Ms. rozplecionych
rozplecionych
rozplecionych
rozplecionych

odpowiednik aspektowy: rozplatać

Pochodzenie

Zob. pleść

1. warkocz

Definicja

rozdzielić przełożone przez siebie pędy lub pasma

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpleść
antonimy:  przepleść, spleść, upleść, uwić, zapleść

Połączenia

  • rozpleść warkocz, warkoczyki
  • rozplecione włosy

Cytaty

Jagoda rozplotła warkocz i szczotkowała wilgotne włosy.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego Kręgu. Księga II, 2002

- Warkoczyki są niezwykle popularne - mówi pani Małgosia, fryzjerka. - Robię dziewczynkom po 30-40 takich na głowie i mama ma spokój na tydzień czy dwa. Potem wystarczy je rozpleść i umyć porządnie włosy.

źródło: NKJP: (MJ): Bombka i potargany jeżyk, Express Ilustrowany, 2003-08-04

Chce pobawić się z dziewczynkami, chce być lalką, położyć się na dywanie i żeby one ją czesały i dotykały, żeby rozplotły jej włosy [...].

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Czytając Polskę, 2004

Po ściągnięciu liny zostanie ona rozpleciona, przycięta, a następnie zwiniemy ją i będziemy badali magnetycznie.

źródło: NKJP: (two): Przytną linę, Dziennik Zachodni, 2002-10-22

Beztrosko uśmiechnięta pomachiwała czerwoną wstążką, którą rozplotła z grubego warkocza.

źródło: Sonia: Eter, 2014-01-02 (opowi.pl)

Składnia

bez ograniczeń + rozpleść +
CO

2. losy

Definicja

rozłączyć, tak by nie tworzyły spójnej całości

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

antonimy:  spleść
hiperonimy:  rozłączyć

Cytaty

„Nie można rozpleść losów poznańskich kupców i dziejów Poznania, bo to tak, jakby oddzielić kwiat od łodygi” – czytamy we wstępie nowej książki autorskiego tandemu „Poznańczyków” [...].

źródło: NKJP: AN: Kościotrup w tytce, Polska Głos Wielkopolski, 2004-09-18

Łączył on w sobie za życia refleksję bardzo polską z filozofią antyku. Trzeba trochę wiedzy o kulturze basenu śródziemnomorskiego, by móc te wątki rozpleść i rozszyfrować porządek myślenia.

źródło: NKJP: (WCH): Herbert muzyczny, Dziennik Polski, 2008-12-29

Nad czym tu płakać? Że mój i Twój los rozplótł się nagle [...]?

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Składnia

bez ograniczeń + rozpleść +
CO

3. palce

Definicja

oddzielić od siebie, tak by nie były skrzyżowane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

antonimy:  spleść, zapleść

Połączenia

  • rozpleść dłonie, palce, ręce

Cytaty

Matka Franza splotła dłonie i zaraz je rozplotła.

źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009

[...] zajął się tym wszystkim, czym zajmują się ludzie chcący zyskać na czasie. Zajrzał do szklanki, podniósł ją do ust, odstawił, splótł dłonie, rozplótł, podrapał się [...].

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1995

Ojciec nie powie, choćby go na drugą stronę obróciło. Mogą mu się ręce rozpleść, a takich zastygniętych nie spleciesz potem [...]. A siłować się z nieboszczykiem nie uchodzi, panie.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

[...] mimo woli podnoszę ręce i wydaje mi się, że nie mogę rozpleść palców, że głowa siedzi w rękach jak w kleszczach.

źródło: NKJP: Monika Żeromska: Wspomnienia, 1993

Składnia

bez ograniczeń + rozpleść +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json