UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

popisać się

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL: pod: popisać, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. pisać

1. umiejętnościami

Definicja

pokazać swoje umiejętności lub rzeczy, z których jesteśmy dumni i które mogą zrobić wrażenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • artysta, autor, bramkarz, obrońca, piłkarz, uczeń popisał się
  • popisać się elokwencją, erudycją, inwencją, kunsztem malarskim, odwagą, pomysłem, refleksem, różnorodnością, spostrzegawczością, sprawnością, umiejętnościami, wiedzą, wyczynami, wynikami, znajomością, zręcznością; bramką, grą, rzutem, strzałem; nowym kapeluszem, nową sukienką, samochodem; dziećmi, najlepszymi uczniami, podopiecznymi
  • popisać się przed koleżankami, przed rodziną

Cytaty

Dowódca popisał się refleksem i błyskawicznie wykorzystał ostrzeżenie.

źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Przyjechał z Warszawy wizytator. [...] Pan Gucwa chciał się popisać najlepszymi uczniami, więc wzywał do odpowiedzi... naszą sandomierską piątkę.

źródło: KWSJP: Zofia Solarzowa: Mój pamiętnik, 1985

Zamiast snuć plany na przyszłość z wybranką serca albo robić z nią wypady do dalekich „Eskapad”, „Europejskich” czy „Grandów”, jak czyni to większość tych, którzy latami ciułają, by popisać się przed rodziną, chodził znowu z trzema krówkami i jałówką na rozległe pastwiska przy lotnisku.

źródło: KWSJP: Jerzy Bronisławski: Zanim przyjdą o świcie, 1969

Z cudownego dziecka, z „genialnego” matematyka przeobraził się w „genialnego” akwizytora, sprzedawcę maszyn „Royal”. Po to tylko, żeby Kazia mogła mieszkać w Kijowie, żeby mogła sobie kupić kapelusz taki, jak ma Stiebłowa, żeby mogła popisać się nowymi szmatkami.

źródło: KWSJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

W meczu z Kolumbią nie popisał się Artur Boruc, a Tomasz Kuszczak wręcz się skompromitował.

źródło: KWSJP: Waldemar Mazgaj: Futbol: Fatalne pożegnanie, Nowiny, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popiszę się
popiszemy się
2 os. popiszesz się
popiszecie się
3 os. popisze się
popiszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popisałem się
+(e)m się popisał
popisałam się
+(e)m się popisała
popisałom się
+(e)m się popisało
popisaliśmy się
+(e)śmy się popisali
popisałyśmy się
+(e)śmy się popisały
2 os. popisałeś się
+(e)ś się popisał
popisałaś się
+(e)ś się popisała
popisałoś się
+(e)ś się popisało
popisaliście się
+(e)ście się popisali
popisałyście się
+(e)ście się popisały
3 os. popisał się
popisała się
popisało się
popisali się
popisały się

bezosobnik: popisano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popiszmy się
2 os. popisz się
popiszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popisałbym się
bym się popisał
popisałabym się
bym się popisała
popisałobym się
bym się popisało
popisalibyśmy się
byśmy się popisali
popisałybyśmy się
byśmy się popisały
2 os. popisałbyś się
byś się popisał
popisałabyś się
byś się popisała
popisałobyś się
byś się popisało
popisalibyście się
byście się popisali
popisałybyście się
byście się popisały
3 os. popisałby się
by się popisał
popisałaby się
by się popisała
popisałoby się
by się popisało
popisaliby się
by się popisali
popisałyby się
by się popisały

bezosobnik: popisano by się

bezokolicznik: popisać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

popisawszy się

gerundium: popisanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. popisanie się
popisania się
D. popisania się
popisań się
C. popisaniu się
popisaniom się
B. popisanie się
popisania się
N. popisaniem się
popisaniami się
Ms. popisaniu się
popisaniach się
W. popisanie się
popisania się

odpowiednik aspektowy: popisywać się

Składnia

Rzosobowy + popisać się +
CZYM/KIM + (przed KIM)

2. przed dziewczynami

Definicja

zachować się tak, aby zrobić na kimś dobre wrażenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • popisać się przed chłopakami, przed dziewczyną, przed kolegami, przed koleżankami, przed paniami
  • ktoś chce się czymś popisać

Cytaty

Pan Gutek chciał się popisać przed paniami niecodziennym czynem, który sam w sobie nie niósł żadnego ryzyka.

źródło: KWSJP: Jerzy Stefan Stawiński: Pamiętnik z trzech mórz i jednego oceanu, 1976

Antek chciał widocznie popisać się przed Anielcią i po raz nie wiem który opowiadał całą historię, jak go pozostawili w lesie razem z dwoma żołnierzami.

źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962

Chciał też zapewne popisać się przed rodakami swoją pozycją w Kabulu i powagą otaczającą jego urząd.

źródło: KWSJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Legioniści szturmowali odważnie, pragnąc popisać się przed władcą, lecz obrońcy stawiali dzielny opór.

źródło: KWSJP: Aleksander Krawczuk: Julian Apostata, 1987

Co mnie napadło? Chęć popisania się przed długonogą dziewczyną?

źródło: KWSJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popiszę się
popiszemy się
2 os. popiszesz się
popiszecie się
3 os. popisze się
popiszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popisałem się
+(e)m się popisał
popisałam się
+(e)m się popisała
popisałom się
+(e)m się popisało
popisaliśmy się
+(e)śmy się popisali
popisałyśmy się
+(e)śmy się popisały
2 os. popisałeś się
+(e)ś się popisał
popisałaś się
+(e)ś się popisała
popisałoś się
+(e)ś się popisało
popisaliście się
+(e)ście się popisali
popisałyście się
+(e)ście się popisały
3 os. popisał się
popisała się
popisało się
popisali się
popisały się

bezosobnik: popisano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popiszmy się
2 os. popisz się
popiszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popisałbym się
bym się popisał
popisałabym się
bym się popisała
popisałobym się
bym się popisało
popisalibyśmy się
byśmy się popisali
popisałybyśmy się
byśmy się popisały
2 os. popisałbyś się
byś się popisał
popisałabyś się
byś się popisała
popisałobyś się
byś się popisało
popisalibyście się
byście się popisali
popisałybyście się
byście się popisały
3 os. popisałby się
by się popisał
popisałaby się
by się popisała
popisałoby się
by się popisało
popisaliby się
by się popisali
popisałyby się
by się popisały

bezosobnik: popisano by się

bezokolicznik: popisać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

popisawszy się

gerundium: popisanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. popisanie się
popisania się
D. popisania się
popisań się
C. popisaniu się
popisaniom się
B. popisanie się
popisania się
N. popisaniem się
popisaniami się
Ms. popisaniu się
popisaniach się
W. popisanie się
popisania się

odpowiednik aspektowy: popisywać się

Składnia

Rzosobowy + popisać się +
przed KIM + (CZYM)

3. nierozwagą

Definicja

skompromitować się swoim zachowaniem lub czynem

Noty o użyciu

W tym znaczeniu słowo używane ironicznie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Werner pokazał mi stosowny artykuł w gazecie i kręcąc głową mruknął: - Ależ się popisała ta nacja...

źródło: KWSJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Ładnie się popisałeś, Janczak.

źródło: KWSJP: Ryszard Lassota: Tajemnica, 1978

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popiszę się
popiszemy się
2 os. popiszesz się
popiszecie się
3 os. popisze się
popiszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popisałem się
+(e)m się popisał
popisałam się
+(e)m się popisała
popisałom się
+(e)m się popisało
popisaliśmy się
+(e)śmy się popisali
popisałyśmy się
+(e)śmy się popisały
2 os. popisałeś się
+(e)ś się popisał
popisałaś się
+(e)ś się popisała
popisałoś się
+(e)ś się popisało
popisaliście się
+(e)ście się popisali
popisałyście się
+(e)ście się popisały
3 os. popisał się
popisała się
popisało się
popisali się
popisały się

bezosobnik: popisano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. popiszmy się
2 os. popisz się
popiszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. popisałbym się
bym się popisał
popisałabym się
bym się popisała
popisałobym się
bym się popisało
popisalibyśmy się
byśmy się popisali
popisałybyśmy się
byśmy się popisały
2 os. popisałbyś się
byś się popisał
popisałabyś się
byś się popisała
popisałobyś się
byś się popisało
popisalibyście się
byście się popisali
popisałybyście się
byście się popisały
3 os. popisałby się
by się popisał
popisałaby się
by się popisała
popisałoby się
by się popisało
popisaliby się
by się popisali
popisałyby się
by się popisały

bezosobnik: popisano by się

bezokolicznik: popisać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

popisawszy się

gerundium: popisanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. popisanie się
popisania się
D. popisania się
popisań się
C. popisaniu się
popisaniom się
B. popisanie się
popisania się
N. popisaniem się
popisaniami się
Ms. popisaniu się
popisaniach się
W. popisanie się
popisania się

Składnia

Rzosobowy + popisać się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 07.10.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json