UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

złość

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. zły I

Od zły z przyrostkiem -ość <*-ostь.

Definicja

trudny do opanowania gniew, przejawiający się w agresywnych zachowaniach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  żółć

Połączenia

  • ludzka; bezradna, bezsilna; bezrozumna; lekka; prawdziwa, wyraźna; największa, niepohamowana, ogromna, silna, straszna, wielka; dzika, jadowita; mściwa, zapiekła; stłumiona; chwilowa; nagła; dawna; moja, nasza... złość
  • złość na cały świat, na innych, na otoczenie; na męża, na samego siebie
  • pełen złości
  • złość bierze, ogarnęła, poniosła, porwała, wzięła kogoś; rośnie; minęła; opadła z kogoś
  • wyładować złość na kimś/czymś
  • czerwienieć, poblednąć, poczerwienieć, posiwieć, zblednąć; dygotać, podskoczyć/podskakiwać, trząść się, tupnąć/tupać; płakać; krzyknąć/krzyczeć, wrzasnąć/wrzeszczeć; dyszeć, fuknąć/fukać, kipieć, sapnąć, sarknąć, syknąć, warknąć/warczeć; kopnąć/kopać kogoś/coś; pęknąć/pękać ze złości
  • wpaść/wpadać w złość
  • cisnąć, kopnąć/kopać, szarpnąć, uderzyć, walnąć/walić pięścią; fuknąć/fukać, krzyknąć/krzyczeć, mówić, mruknąć, odpowiedzieć/odpowiadać, parsknąć, powiedzieć, powtarzać, prychnąć, rzec, rzucić, sapnąć, sarknąć/sarkać, spytać, syknąć, szepnąć, warknąć/warczeć, wołać, wrzasnąć/wrzeszczeć, wycedzić, wykrzyknąć/wykrzykiwać, wyrzucić, zapytać, zawołać; myśleć, pomyśleć; patrzeć, spojrzeć; splunąć ze złością; zacisnąć usta, wargi, palce... ze złością

Cytaty

Moja złość na teściową za wtrącanie się w sprawy wychowawcze nie pozwalała mi widzieć w niej babci, która kocha naszą córkę i chce dla niej jak najlepiej.

źródło: NKJP: Zofia Milska-Wrzosińska: Para z dzieckiem, czyli niezupełnie poprawne politycznie uwagi o rodzicielstwie, 2005

Jerzy, wychodząc z pokoju, omal nie trzasnął drzwiami ze złości na samego siebie.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska, Był pałac, 2008

- Nie mówmy o moich rodzicach! - zawołałem ze złością.

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1961

Zenobia ze złością tupnęła nogą.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987

Ojciec, gdy wpada w złość, nawet gdy traci nerwy i uderza pięścią w stół, prawie nigdy nie podnosi głosu i nigdy nie zaklnie.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. złość
złości
D. złości
złości
C. złości
złościom
B. złość
złości
N. złością
złościami
Ms. złości
złościach
W. złości
złości

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

jak na złość
ktoś odmraża sobie uszy na złość mamie
ktoś odmraża sobie uszy na złość babci
ktoś odmraża sobie uszy na złość mamusi
ktoś odmroził sobie uszy na złość mamie
ktoś odmroził sobie uszy na złość mamusi
ktoś odmroził sobie uszy na złość babci
ktoś robi na złość komuś
ktoś zrobił na złość komuś
na złość

Przysłowia

Złość piękności szkodzi
Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json