UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

delikatność

Chronologizacja

1807, SL

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	delikatność	delikatności
D.	delikatności	delikatności

C.	delikatności	delikatnościom
B.	delikatność	delikatności
N.	delikatnością	delikatnościami
Ms.	delikatności	delikatnościach
W.	delikatności	delikatności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. delikatny

1.a kobiety

Definicja

cecha kogoś, kto zachowuje się tak, żeby nie urazić innych ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

subtelność

Połączenia

kobieca; wewnętrzna; wrodzona; duża, niezwykła, ogromna, szczególna, wyjątkowa delikatność
delikatność kobiety
delikatność w kontaktach, w postępowaniu, w traktowaniu kogoś/ czegoś
delikatność i czułość, delikatność i dyskrecja, delikatność i kultura, delikatność i nieśmiałość, delikatność i subtelność, delikatność i takt, delikatność i wrażliwość, delikatność i wyczucie
brak; doza, poczucie, świadomość, uosobienie delikatności
coś wymaga delikatności
okazywać delikatność

Cytaty

	Mniemały te paniusie, że Boznańska naiwna i nie spostrzega ich wyzysku i skąpstwa. Tymczasem milczenie i niereagowanie na te niskie pobudki pochodziło z delikatności artystki i jej wielkiej wyrozumiałości dla usterek natury ludzkiej. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003
	[...] czułość nie obejdzie się bez wyrobionego opanowania wewnętrznego, które w tym ujęciu staje się wykładnikiem wewnętrznej subtelności i delikatności względem osoby drugiej płci [...] źródło: NKJP: Ksawery Knotz: Seks, jakiego nie znacie Dla małżonków kochających Boga, 2009
	[...] portret zdawał się ukazywać delikatność i serdeczność Joanny, jej pełen pogody sposób odnoszenia się do ludzi i pewną czułość, która dawała się uchwycić w spojrzeniu i w geście rąk. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déja vu i inne opowiadania., 2003
	Gdyby ktoś mnie zapytał o jego stosunek do mnie, nie umiałabym go określić. Dwa razy pocałował mnie, z niezwykłą delikatnością powiedział: „jestem szczęśliwy, że panią znam”. źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008
	Mareczek umiał z wielką delikatnością pomagać kolegom w najtrudniejszych sytuacjach życiowych. źródło: NKJP: Jerzy Kłoczowski: Powstańcy tej samej walki, Gazeta Wyborcza, 1994-04-16

1.b rozmowy

Definicja

cecha czegoś, co świadczy o tym, że ktoś zachowuje się tak, żeby nie urazić innych ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

subtelność

Połączenia

delikatność rozmowy, sposobu myślenia, sumienia, uczuć

Cytaty

	Czułość, powaga, znowu śmiech, znowu czułość. Przyglądam im się ze zdziwieniem. Nigdy w życiu nie widziałam niczego podobnego. [...] Nie umiem się w to włączyć, wolę słuchać. Delikatność ich rozmowy oszałamia mnie. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006
	Przede wszystkim muszę się pozbyć delikatności uczuć, skrupułów i dobrych manier, jeżeli mam być brutalny, silny i bezwzględny. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 4 (Rzeźnia 1973, Drugie danie 1968, Vatzlav 1970, Dom na granicy 1967, Testarium 1967), 1967
	Sposób przeżywania w dużym stopniu zależy od osobistej wrażliwości, kultury wychowania, delikatności sumienia, więzi z mężem, wzajemnego zrozumienia się, [..] źródło: NKJP: Ksawery Knotz: Seks, jakiego nie znacie Dla małżonków kochających Boga, 2009
	[...] - delikatność sposobu myślenia była, kto wie, czy nie najbardziej rzucającym się w oczy znakiem, wyróżniającym jego osobę. źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

2. skóry

Definicja

cecha czegoś, co jest mało odporne, łatwo je urazić lub zniszczyć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Połączenia

delikatność dziecka; cery, skóry; koronek, życia; konstrukcji

Cytaty

	Ze względu na delikatność skóry wokół oczu wszelkie zabiegi pielęgnacyjne wykonywać należy z wielką ostrożnością. źródło: NKJP: Katarzyna Zawadzka: Taka jestem delikatna…, Dziennik Bałtycki, 2007-01-20
	[...] na 1906 rok datowany jest Portret pani w białym kapeluszu, konterfekt eleganckiej młodej kobiety, będący deklaracją programu malarskiego Boznańskiej polegającego na stosowaniu krótkich, nerwowych pociągnięć pędzlem znakomicie odtwarzających delikatność koronek i biżuterii, [...] źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003
	[...] była delikatnym stworzeniem, jakby z innego świata i innej rzeczywistości. Pod tanim, połatanym płaszczem ukrywała przepiękne ciało, oszałamiający zapach świeżości i delikatności dziecka. źródło: NKJP: Dariusz Tomasz Lebioda: Jesień w Brombergu, Akant, 2007-06
	[...] prace dotykają bardzo szerokiego i bogatego problemu - egzystencji człowieka - kruchości i delikatności życia, [...] źródło: NKJP: A.M.: Trzeba się zagubić, żeby odnaleźć, Wieści Podwarszawskie, 2008-09-28
	Sanssouci to stosunkowo skromny jednokondygnacyjny pałac. Z uwagi na delikatność konstrukcji wprowadzono ścisłe ograniczenia dotyczące liczby osób zwiedzających budynek w tym samym czasie. źródło: NKJP: ELKA: Rozmaitości turystyczne, Gazeta Poznańska, 2006-07-06

3. rysów

Definicja

cecha czegoś, co jest drobne, ładnie ukształtowane lub miłe w dotyku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Połączenia

delikatność jedwabiu; rysów

Cytaty

	[...] żaden z panów nie zaprosił mnie do tańca. Znajomi śmiali się, że się mnie boją. Czegóż to się boją, oni, dla których delikatność rysów, gładkość cery, wcięta talia, duży biust jest głównym motywem wyboru? Boją się odrzucenia. źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Szpetni źle widziani, Polityka, 2003-01-11
	Ładna - pomyślałem. - Te niebieskie oczy przy ciemnorudych, lekko falistych włosach, śliczny uśmiech, delikatność kibici i gust w ubieraniu się [...] źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000
	Czasy takie, że tombak udaje z powodzeniem złoto, papier pakowy uchodzi za pergamin, koszula nocna z poliestru łudzi zmysłową delikatnością jedwabiu, [...] źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010
	Między stronami książki znalazłem fotokopię zachwycającego delikatnością rysunku gałązek jaśminu, sosny i śliwy, [...] źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998

4. kolorów

Definicja

cecha czegoś, co ma niewielką intensywność

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	łagodność, subtelność
	antonimy:	intensywność

Połączenia

delikatność brzmienia; kolorów, pocałunków

Cytaty

W jednym z ogródków kwitną malwy, Ewelina chłonie wzrokiem delikatność kolorów, róż, fiolet, amarant..[...]

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Dotknięcia jej palców miały delikatność pocałunków.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

W niedzielę rumuński Madrygał wprawił słuchaczy w zachwyt zadziwiającą delikatnością brzmienia i olbrzymią muzykalnością.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2008-08-29

5. mięsa

Definicja

cecha czegoś, co nie ma ostrego smaku i jest lekkostrawne

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

delikatność mięsa; smaku

Cytaty

[...] królik, w kuchni francuskiej bardzo ceniony. Delikatność mięsa znakomicie idzie w parze z umiejętnie dozowanymi przyprawami, których kompozycja zmienia się zależnie od lokalnych przyzwyczajeń.

źródło: NKJP: Środek i okolice, czyli jak udusić królika?, Dziennik Polski, 2002-11-02

[...] spotkało mnie miłe rozczarowanie - w pulchne naleśnikowe ciasto zawinięto pyszną, soczystą wołowinę, której delikatność smaku mogłaby być tematem średniowiecznej „Pieśni o krokiecie”.

źródło: NKJP: Wasz Sybaryta: Klub srebrnego widelca, Tygodnik Podhalański, 31, 1999

6. tematu

Definicja

cecha czegoś, co wymaga taktu i ostrożności,grozi bowiem konfliktem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Realizatorzy „Magnata” nie ukrywali, że pierwowzorami swoich bohaterów uczynili ród książąt pszczyńskich von Pless. Filip Bajon w pisaniu scenariusza posługiwał się zresztą dokumentami i przekazami, dotyczącymi tej rodziny. Mimo wszystko – ze względu na delikatność tematu i dla większej swobody twórczej – filmowy ród nosi nazwisko Von Teuss.

źródło: NKJP: Heryka Wach-Malicka , Janusz Szymonik: Wielka saga, Dziennik Zachodni, 2006-04-24

Wągrowiecka prokuratura uznała, że z uwagi na delikatność sprawy i obawiając się posądzeń o stronniczość, materiały związane z donosem radnych należy przesłać do Prokuratury Okręgowej w Poznaniu.

źródło: NKJP: Waldemar Konieczny: Radni donoszą, Gazeta Poznańska, 2005-06-27

[...] uważam, że przy całej delikatności kwestii, o której tutaj dyskutujemy, wypada mi zachować ogromną powściągliwość w reakcjach, które mogłyby być poczytane jako ingerowanie w treść wypowiedzi posłów.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.06.1995

Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2016