UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przekroczyć

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. kroczyć

1. próg

Definicja

przemieściwszy się znaleźć się po drugiej stronie czegoś, co stanowi granicę jakiegoś obszaru lub przeszkodę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • armia, dywizja przekroczyła
  • przekroczyć bramę, granicę (czeską, Danii...), próg, rzekę

Cytaty

W styczniu wojska przekroczyły Bug.

źródło: NKJP: Ryszard Pala: W Roku Języka (1) - artykuł z minikonkursem: Żeby mieć miedź, Czas Ostrzeszowski, 2006

[...] dziadek ledwo przekroczywszy próg, z lubością pociąga nosem.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Kargulowa krowa przekroczyła miedzę i kilka razy ruszyła pyskiem koniczynę Pawlaków [...].

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

Oczywiste jest, że nikt pani nie tknie, kiedy ta ciężarówka przekroczy granicę.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczę
przekroczymy
2 os. przekroczysz
przekroczycie
3 os. przekroczy
przekroczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłem
+(e)m przekroczył
przekroczyłam
+(e)m przekroczyła
przekroczyłom
+(e)m przekroczyło
przekroczyliśmy
+(e)śmy przekroczyli
przekroczyłyśmy
+(e)śmy przekroczyły
2 os. przekroczyłeś
+(e)ś przekroczył
przekroczyłaś
+(e)ś przekroczyła
przekroczyłoś
+(e)ś przekroczyło
przekroczyliście
+(e)ście przekroczyli
przekroczyłyście
+(e)ście przekroczyły
3 os. przekroczył
przekroczyła
przekroczyło
przekroczyli
przekroczyły

bezosobnik: przekroczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczmy
2 os. przekrocz
przekroczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłbym
bym przekroczył
przekroczyłabym
bym przekroczyła
przekroczyłobym
bym przekroczyło
przekroczylibyśmy
byśmy przekroczyli
przekroczyłybyśmy
byśmy przekroczyły
2 os. przekroczyłbyś
byś przekroczył
przekroczyłabyś
byś przekroczyła
przekroczyłobyś
byś przekroczyło
przekroczylibyście
byście przekroczyli
przekroczyłybyście
byście przekroczyły
3 os. przekroczyłby
by przekroczył
przekroczyłaby
by przekroczyła
przekroczyłoby
by przekroczyło
przekroczyliby
by przekroczyli
przekroczyłyby
by przekroczyły

bezosobnik: przekroczono by

bezokolicznik: przekroczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przekroczywszy

gerundium: przekroczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekroczenie
przekroczenia
D. przekroczenia
przekroczeń
C. przekroczeniu
przekroczeniom
B. przekroczenie
przekroczenia
N. przekroczeniem
przekroczeniami
Ms. przekroczeniu
przekroczeniach
W. przekroczenie
przekroczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przekroczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przekroczony
przekroczony
przekroczony
przekroczone
przekroczona
D. przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonej
C. przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonej
B. przekroczonego
przekroczonego
przekroczony
przekroczone
przekroczoną
N. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczoną
Ms. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przekroczeni
przekroczeni
przekroczone
przekroczone
D. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
C. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
B. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczone
N. przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
Ms. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych

odpowiednik aspektowy: przekraczać

Składnia

bez ograniczeń + przekroczyć +
CO

2. czterdziestkę

Definicja

osiągnąć większą od wyrażonej wielkość

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • kierowca przekroczył (prędkość); deficyt przekroczył; cena, frekwencja, liczba; temperatura przekroczyła; dochody, obroty przekroczyły
  • przekroczyć czterdziestkę, sześćdziesiątkę...; miliard, milion...; (dozwoloną) prędkość; kwotę, liczbę; poziom czegoś; normy; oczekiwania

Cytaty

Był to wysoki mężczyzna, który niedawno przekroczył czterdziestkę.

źródło: NKJP: Powietrzne okręty, Esensja, 2006-02

Wykonawcy czekali, aż temperatura przekroczy zero stopni.

źródło: NKJP: Ilona Truszyńska: W kratkę, Dziennik Bałtycki, 2006-02-10

Dwa lata temu przekroczono poziom natężenia ruchu drogowego, jaki - w myśl prognoz z połowy lat 80. - mieliśmy osiągnąć dopiero w 2000 r.

źródło: NKJP: Paweł Rożyński: Autostradowe marzenia, Gazeta Wyborcza, 1994-11-21

Olza wróciła już w swoje koryto, ale poziom alarmowy nadal jest przekroczony o ok. 70 cm.

źródło: NKJP: Anna Bikont: Podbeskidzie, Gazeta Wyborcza, 1996-09-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczę
przekroczymy
2 os. przekroczysz
przekroczycie
3 os. przekroczy
przekroczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłem
+(e)m przekroczył
przekroczyłam
+(e)m przekroczyła
przekroczyłom
+(e)m przekroczyło
przekroczyliśmy
+(e)śmy przekroczyli
przekroczyłyśmy
+(e)śmy przekroczyły
2 os. przekroczyłeś
+(e)ś przekroczył
przekroczyłaś
+(e)ś przekroczyła
przekroczyłoś
+(e)ś przekroczyło
przekroczyliście
+(e)ście przekroczyli
przekroczyłyście
+(e)ście przekroczyły
3 os. przekroczył
przekroczyła
przekroczyło
przekroczyli
przekroczyły

bezosobnik: przekroczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczmy
2 os. przekrocz
przekroczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłbym
bym przekroczył
przekroczyłabym
bym przekroczyła
przekroczyłobym
bym przekroczyło
przekroczylibyśmy
byśmy przekroczyli
przekroczyłybyśmy
byśmy przekroczyły
2 os. przekroczyłbyś
byś przekroczył
przekroczyłabyś
byś przekroczyła
przekroczyłobyś
byś przekroczyło
przekroczylibyście
byście przekroczyli
przekroczyłybyście
byście przekroczyły
3 os. przekroczyłby
by przekroczył
przekroczyłaby
by przekroczyła
przekroczyłoby
by przekroczyło
przekroczyliby
by przekroczyli
przekroczyłyby
by przekroczyły

bezosobnik: przekroczono by

bezokolicznik: przekroczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przekroczywszy

gerundium: przekroczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekroczenie
przekroczenia
D. przekroczenia
przekroczeń
C. przekroczeniu
przekroczeniom
B. przekroczenie
przekroczenia
N. przekroczeniem
przekroczeniami
Ms. przekroczeniu
przekroczeniach
W. przekroczenie
przekroczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przekroczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przekroczony
przekroczony
przekroczony
przekroczone
przekroczona
D. przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonej
C. przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonej
B. przekroczonego
przekroczonego
przekroczony
przekroczone
przekroczoną
N. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczoną
Ms. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przekroczeni
przekroczeni
przekroczone
przekroczone
D. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
C. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
B. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczone
N. przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
Ms. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych

odpowiednik aspektowy: przekraczać

Składnia

bez ograniczeń + przekroczyć +
CO + (o ILE)

3. kompetencje

Definicja

postąpić niezgodnie z wyznaczonymi zasadami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • przekroczyć kompetencje, ramy, uprawnienia

Cytaty

W ten sposób żołnierze jawnie przekroczyli zakaz szukania opieki u obcych bogów, dopuszczając się grzechu.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

W syntezie tej posunął się jednak zbyt daleko i przekroczył ramy chrześcijańskiej ortodoksji.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Oglądanie pism czy wypożyczanie filmów jest sprawą prywatną i nie należy za to karać, póki nie zostaną przekroczone pewne granice.

źródło: NKJP: Katarzyna Kęsicka: Mniej krat, Gazeta Wyborcza, 1997-03-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczę
przekroczymy
2 os. przekroczysz
przekroczycie
3 os. przekroczy
przekroczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłem
+(e)m przekroczył
przekroczyłam
+(e)m przekroczyła
przekroczyłom
+(e)m przekroczyło
przekroczyliśmy
+(e)śmy przekroczyli
przekroczyłyśmy
+(e)śmy przekroczyły
2 os. przekroczyłeś
+(e)ś przekroczył
przekroczyłaś
+(e)ś przekroczyła
przekroczyłoś
+(e)ś przekroczyło
przekroczyliście
+(e)ście przekroczyli
przekroczyłyście
+(e)ście przekroczyły
3 os. przekroczył
przekroczyła
przekroczyło
przekroczyli
przekroczyły

bezosobnik: przekroczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczmy
2 os. przekrocz
przekroczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłbym
bym przekroczył
przekroczyłabym
bym przekroczyła
przekroczyłobym
bym przekroczyło
przekroczylibyśmy
byśmy przekroczyli
przekroczyłybyśmy
byśmy przekroczyły
2 os. przekroczyłbyś
byś przekroczył
przekroczyłabyś
byś przekroczyła
przekroczyłobyś
byś przekroczyło
przekroczylibyście
byście przekroczyli
przekroczyłybyście
byście przekroczyły
3 os. przekroczyłby
by przekroczył
przekroczyłaby
by przekroczyła
przekroczyłoby
by przekroczyło
przekroczyliby
by przekroczyli
przekroczyłyby
by przekroczyły

bezosobnik: przekroczono by

bezokolicznik: przekroczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przekroczywszy

gerundium: przekroczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekroczenie
przekroczenia
D. przekroczenia
przekroczeń
C. przekroczeniu
przekroczeniom
B. przekroczenie
przekroczenia
N. przekroczeniem
przekroczeniami
Ms. przekroczeniu
przekroczeniach
W. przekroczenie
przekroczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przekroczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przekroczony
przekroczony
przekroczony
przekroczone
przekroczona
D. przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonej
C. przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonej
B. przekroczonego
przekroczonego
przekroczony
przekroczone
przekroczoną
N. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczoną
Ms. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przekroczeni
przekroczeni
przekroczone
przekroczone
D. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
C. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
B. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczone
N. przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
Ms. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych

odpowiednik aspektowy: przekraczać

Składnia

bez ograniczeń + przekroczyć +
CO

4. barierę strachu

Definicja

pokonać umowną granicę wyznaczającą zakres jakiegoś stanu, zjawiska lub pojęcia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Trudno bowiem przekroczyć barierę oddzielającą dyscypliny naukowe ludziom, którym tę barierę wbijano do głów w czasie całej edukacji - od podstawówki po wyższą uczelnię.

źródło: NKJP: Skazani na szkołę, Gazeta Wyborcza, 1998-09-04

- A pan, zdaje się, przekroczył granice zadania, jakie pan miał wykonać [...].

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Osiedle prominentów, 1997

Szanowni Państwo, ta wojna daleko przekroczyła swoje wstępne, pierwotne założenia.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 48. posiedzenia Senatu RP, 4 kadencja

Żeby zrozumieć cudze potrzeby, lęki, pragnienia, trzeba przekroczyć własne.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Rozmowy o księżach rodzinie i życiu duchowym, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczę
przekroczymy
2 os. przekroczysz
przekroczycie
3 os. przekroczy
przekroczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłem
+(e)m przekroczył
przekroczyłam
+(e)m przekroczyła
przekroczyłom
+(e)m przekroczyło
przekroczyliśmy
+(e)śmy przekroczyli
przekroczyłyśmy
+(e)śmy przekroczyły
2 os. przekroczyłeś
+(e)ś przekroczył
przekroczyłaś
+(e)ś przekroczyła
przekroczyłoś
+(e)ś przekroczyło
przekroczyliście
+(e)ście przekroczyli
przekroczyłyście
+(e)ście przekroczyły
3 os. przekroczył
przekroczyła
przekroczyło
przekroczyli
przekroczyły

bezosobnik: przekroczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekroczmy
2 os. przekrocz
przekroczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekroczyłbym
bym przekroczył
przekroczyłabym
bym przekroczyła
przekroczyłobym
bym przekroczyło
przekroczylibyśmy
byśmy przekroczyli
przekroczyłybyśmy
byśmy przekroczyły
2 os. przekroczyłbyś
byś przekroczył
przekroczyłabyś
byś przekroczyła
przekroczyłobyś
byś przekroczyło
przekroczylibyście
byście przekroczyli
przekroczyłybyście
byście przekroczyły
3 os. przekroczyłby
by przekroczył
przekroczyłaby
by przekroczyła
przekroczyłoby
by przekroczyło
przekroczyliby
by przekroczyli
przekroczyłyby
by przekroczyły

bezosobnik: przekroczono by

bezokolicznik: przekroczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przekroczywszy

gerundium: przekroczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekroczenie
przekroczenia
D. przekroczenia
przekroczeń
C. przekroczeniu
przekroczeniom
B. przekroczenie
przekroczenia
N. przekroczeniem
przekroczeniami
Ms. przekroczeniu
przekroczeniach
W. przekroczenie
przekroczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przekroczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przekroczony
przekroczony
przekroczony
przekroczone
przekroczona
D. przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonego
przekroczonej
C. przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonemu
przekroczonej
B. przekroczonego
przekroczonego
przekroczony
przekroczone
przekroczoną
N. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczoną
Ms. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przekroczeni
przekroczeni
przekroczone
przekroczone
D. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
C. przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
przekroczonym
B. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczone
N. przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
przekroczonymi
Ms. przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych
przekroczonych

odpowiednik aspektowy: przekraczać

Składnia

bez ograniczeń + przekroczyć +
CO

Frazeologizmy

coś przekroczyło wszelkie granice
coś przekroczyło wszelką miarę
ktoś przebrał miarę
ktoś przekroczył miarę
ktoś przekroczył próg czegoś
ktoś przekroczył progi czegoś
ktoś przekroczył Rubikon
ktoś przekroczył wszelkie granice
ktoś przekroczył wszelką miarę
Data ostatniej modyfikacji: 10.08.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json