UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uradzić

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: radzić (nad projektem); zob. rada (zespół ludzi; posiedzenie)

1. z rodziną

Definicja

wspólnie zastanowić się nad jakąś sprawą i podjąć decyzję

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obradzić

Połączenia

  • posłowie, radni, senatorowie uradzili
  • uradzić z rodziną, z żoną
  • uradzić wspólnie

Cytaty

Uradziliśmy, że Krysia pójdzie do doktora Jakuba po dalsze wskazówki.

źródło: KWSJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Maria już kilka lat wcześniej wyjechała do Francji i wyszła tam za mąż, rodzina uradziła, żeby Ewa poszła w jej ślady.

źródło: KWSJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005

Przekaż gildii […], że za ofertę jesteśmy wdzięczni. Podumamy, zastanowimy się, pogadamy. Uradzimy, co uczynić

źródło: KWSJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Pewnego dnia Bolek i Janek nagle zaczęli mówić ze sobą i w tajemnicy przede mną coś uradzili.

źródło: KWSJP: Zygmunt Nowakowski: Przylądek Dobrej Nadziei, 1968

Uradzili zwołać zebranie ogólne mieszkańców wioski.

źródło: KWSJP: Henryk Mąka: Saga rodów morskich, 1979

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uradzę
uradzimy
2 os. uradzisz
uradzicie
3 os. uradzi
uradzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uradziłem
+(e)m uradził
uradziłam
+(e)m uradziła
uradziłom
+(e)m uradziło
uradziliśmy
+(e)śmy uradzili
uradziłyśmy
+(e)śmy uradziły
2 os. uradziłeś
+(e)ś uradził
uradziłaś
+(e)ś uradziła
uradziłoś
+(e)ś uradziło
uradziliście
+(e)ście uradzili
uradziłyście
+(e)ście uradziły
3 os. uradził
uradziła
uradziło
uradzili
uradziły

bezosobnik: uradzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uradźmy
2 os. uradź
uradźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uradziłbym
bym uradził
uradziłabym
bym uradziła
uradziłobym
bym uradziło
uradzilibyśmy
byśmy uradzili
uradziłybyśmy
byśmy uradziły
2 os. uradziłbyś
byś uradził
uradziłabyś
byś uradziła
uradziłobyś
byś uradziło
uradzilibyście
byście uradzili
uradziłybyście
byście uradziły
3 os. uradziłby
by uradził
uradziłaby
by uradziła
uradziłoby
by uradziło
uradziliby
by uradzili
uradziłyby
by uradziły

bezosobnik: uradzono by

bezokolicznik: uradzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uradziwszy

gerundium: uradzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uradzenie
uradzenia
D. uradzenia
uradzeń
C. uradzeniu
uradzeniom
B. uradzenie
uradzenia
N. uradzeniem
uradzeniami
Ms. uradzeniu
uradzeniach
W. uradzenie
uradzenia

odpowiedniki aspektowe: uradzać , radzić

Składnia

bez ograniczeń + uradzić +
że ZDANIE | żeby ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
bez ograniczeń + uradzić +
CO
bez ograniczeń + uradzić +
BEZOKOLICZNIK

2. ciężar

Definicja

pot. 
zdołać coś podnieść

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  udźwignąć

Połączenia

  • uradzić ciężar, coś ciężkiego, plecak, telewizor, tornister
  • nie móc czegoś uradzić

Cytaty

Kinga, ja nie uradzę tego telewizora. - Dobra, daj. Ty się zajmij ciuchami.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Obciążenie tornistra jest ogromne, nieraz nie mogę uradzić sama.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uradzę
uradzimy
2 os. uradzisz
uradzicie
3 os. uradzi
uradzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uradziłem
+(e)m uradził
uradziłam
+(e)m uradziła
uradziłom
+(e)m uradziło
uradziliśmy
+(e)śmy uradzili
uradziłyśmy
+(e)śmy uradziły
2 os. uradziłeś
+(e)ś uradził
uradziłaś
+(e)ś uradziła
uradziłoś
+(e)ś uradziło
uradziliście
+(e)ście uradzili
uradziłyście
+(e)ście uradziły
3 os. uradził
uradziła
uradziło
uradzili
uradziły

bezosobnik: uradzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uradźmy
2 os. uradź
uradźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uradziłbym
bym uradził
uradziłabym
bym uradziła
uradziłobym
bym uradziło
uradzilibyśmy
byśmy uradzili
uradziłybyśmy
byśmy uradziły
2 os. uradziłbyś
byś uradził
uradziłabyś
byś uradziła
uradziłobyś
byś uradziło
uradzilibyście
byście uradzili
uradziłybyście
byście uradziły
3 os. uradziłby
by uradził
uradziłaby
by uradziła
uradziłoby
by uradziło
uradziliby
by uradzili
uradziłyby
by uradziły

bezosobnik: uradzono by

bezokolicznik: uradzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uradziwszy

gerundium: uradzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uradzenie
uradzenia
D. uradzenia
uradzeń
C. uradzeniu
uradzeniom
B. uradzenie
uradzenia
N. uradzeniem
uradzeniami
Ms. uradzeniu
uradzeniach
W. uradzenie
uradzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: uradzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uradzony
uradzony
uradzony
uradzone
uradzona
D. uradzonego
uradzonego
uradzonego
uradzonego
uradzonej
C. uradzonemu
uradzonemu
uradzonemu
uradzonemu
uradzonej
B. uradzonego
uradzonego
uradzony
uradzone
uradzoną
N. uradzonym
uradzonym
uradzonym
uradzonym
uradzoną
Ms. uradzonym
uradzonym
uradzonym
uradzonym
uradzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uradzeni
uradzeni
uradzone
uradzone
D. uradzonych
uradzonych
uradzonych
uradzonych
C. uradzonym
uradzonym
uradzonym
uradzonym
B. uradzonych
uradzonych
uradzonych
uradzone
N. uradzonymi
uradzonymi
uradzonymi
uradzonymi
Ms. uradzonych
uradzonych
uradzonych
uradzonych

Składnia

bez ograniczeń + uradzić +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 14.08.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json