UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skapitulować

Chronologizacja

1736, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	skapituluję	skapitulujemy
2 os.	skapitulujesz	skapitulujecie
3 os.	skapituluje	skapitulują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	skapitulowałem +(e)m skapitulował	skapitulowałam +(e)m skapitulowała	skapitulowałom +(e)m skapitulowało	skapitulowaliśmy +(e)śmy skapitulowali	skapitulowałyśmy +(e)śmy skapitulowały
2 os.	skapitulowałeś +(e)ś skapitulował	skapitulowałaś +(e)ś skapitulowała	skapitulowałoś +(e)ś skapitulowało	skapitulowaliście +(e)ście skapitulowali	skapitulowałyście +(e)ście skapitulowały
3 os.	skapitulował	skapitulowała	skapitulowało	skapitulowali	skapitulowały

bezosobnik: skapitulowano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		skapitulujmy
2 os.	skapituluj	skapitulujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	skapitulowałbym bym skapitulował	skapitulowałabym bym skapitulowała	skapitulowałobym bym skapitulowało	skapitulowalibyśmy byśmy skapitulowali	skapitulowałybyśmy byśmy skapitulowały
2 os.	skapitulowałbyś byś skapitulował	skapitulowałabyś byś skapitulowała	skapitulowałobyś byś skapitulowało	skapitulowalibyście byście skapitulowali	skapitulowałybyście byście skapitulowały
3 os.	skapitulowałby by skapitulował	skapitulowałaby by skapitulowała	skapitulowałoby by skapitulowało	skapitulowaliby by skapitulowali	skapitulowałyby by skapitulowały

bezosobnik: skapitulowano by

bezokolicznik: skapitulować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skapitulowawszy

gerundium: skapitulowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	skapitulowanie	skapitulowania
D.	skapitulowania	skapitulowań
C.	skapitulowaniu	skapitulowaniom
B.	skapitulowanie	skapitulowania
N.	skapitulowaniem	skapitulowaniami
Ms.	skapitulowaniu	skapitulowaniach
W.	skapitulowanie	skapitulowania

odpowiednik aspektowy: kapitulować

Pochodzenie

Zob. kapitulować

1. na wojnie

Definicja

wojsk.

w działaniach wojennych zrezygnować z walki z powodu przewagi wroga i poddać się na warunkach przez niego określonych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:

poddać się

Połączenia

armia, załoga; twierdza; Francja, Japonia, Warszawa skapitulowała; miasto skapitulowało; obrońcy, powstańcy skapitulowali; oddziały, siły, wojska; Niemcy, Włochy skapitulowały

Cytaty

	W pierwszych dniach powstańcy opanowali znaczną część stolicy, ale wobec kontrnatarcia Niemców i braku pomocy dla stolicy, po 63 dniach walk musieli skapitulować. źródło: NKJP: (MEI): 63 dni nadziei, Gazeta Krakowska, 2007-07-31
	To właśnie na dworcu w Krakowie polscy więźniowie 65 lat temu dowiedzieli się, że skapitulował Paryż. Cały czas mieli jednak nadzieję, że wojna rozpętana przez Niemcy szybko się skończy. źródło: NKJP: (Smol): Zmiany komunikacyjne, Dziennik Polski, 2005-06-11
	Po dziesiątej zajęto zachodnie rubieże obronne Gorlic i niedługo potem załoga miasta skapitulowała przed Niemcami z 82 dywizji rezerwowej piechoty. źródło: NKJP: Marian Janiga: Pod Gorlicami w 1915 roku, Gazeta Krakowska, 2003-05-02
	Niebawem do oblegających dołączył Ludwik na czele sił węgierskich. Nie udało się jednak zdobyć grodu, Litwini skapitulowali tylko formalnie, wywieszając na wałach węgierską chorągiew i uznając za zwycięzcę króla Węgier. źródło: NKJP: Marek Kazimierz Barański: Dynastia Piastów w Polsce, 2005
	13 maja skapitulowały ostatnie oddziały niemiecko-włoskie w Afryce Północnej. źródło: NKJP: Hitlerowskie afisze śmierci, Dziennik Polski, 2006-05-27

Składnia

skapitulować

(przed KIM)

2. w życiu

Definicja

w trudnej sytuacji albo napotkawszy na przeszkody zrezygnować z określonych działań

Noty o użyciu

W tekstach sprawozdań sportowych połączenie bramkarz skapitulował odnoszone jest do sytuacji, kiedy nie zdołał obronić strzału przeciwnika i padła bramka.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wymięknąć

Połączenia

goście; łodzianie skapitulowali; krakowianki skapitulowały
skapitulować dwa, trzy razy; po raz pierwszy

Cytaty

	W pozostałych krajach komunistycznych większe było natomiast natężenie represji wobec kościołów [...], które wcześniej niż Kościół katolicki w Polsce skapitulowały przed komunistami. źródło: NKJP: Andrzej Paczkowski: Polska droga przez stalinizm, Polityka, 2003-03-08
	[...] Francja nie chce skapitulować przed globalizacją rozumianą po prostu jako amerykanizacja, odrzuca tezę, że mamy wybór jedynie między rewolucją przemysłową na modłę amerykańską a pozostaniem społeczeństwem przestarzałym. źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Cocorico czyli francuska wyjątkowość, Polityka, 2003-03-01
	Proces domniemanych zabójców [...] zakończył się kompromitacją prokuratury i policji. Po dwóch latach rozpraw, angażujących wiele ludzi i wieleset tysięcy złotych, prokuratura skapitulowała i złożyła wniosek o uniewinnienie. źródło: NKJP: Senne dryfowanie, Dziennik Polski, 1998-11-06
	Benedykt to matematyczny geniusz, [...] Jego idee fixe to matematyczne modelowanie rzeczywistości za pomocą komputera. Udaje mu się skopiować pamięć ludzkiego mózgu na twardy dysk, ale musi skapitulować wobec projektu zapisania w komputerze większych całości otaczającego go świata. źródło: NKJP: Robert Szaniawski: Pieszczochy chaosu, 1997-09-09

Składnia

	+	skapitulować	+	(przed KIM/CZYM)
	+	skapitulować	+	(wobec KOGO/CZEGO)

3. zło

Definicja

ustąpić przed czymś, co w danej sytuacji okazuje się silniejsze

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ustąpić

Cytaty

Dzisiaj francuszczyzna w całej Skandynawii skapitulowała przed angielskim.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Wenecja i inne szkice, 2008

Sobota, 25 marca. Pogoda jak carski rubel: bezchmurnie, pełne słońce topi na głównej ulicy Legionowa resztki brudnych, śniegowych pryzm. Zima skapitulowała.

źródło: NKJP: Robert Nowiński: Wielkopostne kolędy, Mazowieckie To i Owo, 2006-03-26

Od niedawna mieszkają w wygodnym domu, z którego syn na wózku wyjeżdża do ogrodu. Choroba jednak nie skapitulowała. - Niepokoił nas pogarszający się stan kręgosłupa Łukasza w odcinku szyjnym [...].

źródło: NKJP: Danuta Pawlicka: Gorset Łukasza, Gazeta Poznańska, 2005-09-06

Składnia

	+	skapitulować	+	(przed CZYM)
	+	skapitulować	+	(w obliczu CZEGO\|wobec CZEGO)

Data ostatniej modyfikacji: 22.07.2020