UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chyba

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI
Jako spójnik w funkcji wyłączającej

Pochodzenie

psł. *chyba 'nietrafienie, pomyłka, błąd, wada'

Zob. chybić

Definicja

mówiący, nie wiedząc, czy to, co mówi, jest prawdą i wiedząc, że może być inaczej, jest gotów powiedzieć to o tym, o czym mowa

Noty o użyciu

komentarz przyrematyczny

Kategoria znaczeniowa

wyrażenie epistemiczne – wykładnik oceny prawdziwości sądu

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  bodaj, bodajże, przypuszczalnie, zapewne
(quasi)antonimy:  jak nic, na pewno, niewątpliwie

Cytaty

Niekiedy śpiewali jakieś pieśni, chyba psalmy.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1996

Pranie jest leśniczówką najpiękniej chyba położoną na Mazurach.

źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy, 1998

Powszechnie znany stał się, i to chyba dość wcześnie, kalendarz chrześcijański, w którym dni tygodnia liczono według kolejności dni stworzenia.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce, 2005

Chudy westchnął chyba po raz dwudziesty tego popołudnia.

źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Wielka, większa i największa, 1995

Ale nam chyba pomożesz? - zwrócił się do Zenka Julek.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1990

Odmiana

część mowy: partykuła

podklasa: epistemiczna (niepotwierdzająca)

Składnia

chyba _
w Zd. ozn. lub pyt.
ograniczenia zakresu użycia:
nie: w Zd. optat.
nie: z leksykalnymi wykładnikami pytań rozstrzygnięcia ani uzupełnienia
nie: z Cz. epistemicznymi w 1. os.
nie: z partykułami implikującymi wiedzę lub niewiedzę mówiącego
szyk: zmienny: neutralna antepozycja

Frazeologizmy

chyba że
chyba żeby
chyba że
chyba żeby
no chyba
Data ostatniej modyfikacji: 29.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json