UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

powściągnąć

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'zatrzymać, uwięzić; zająć na zabezpieczenie'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powściągnę
powściągniemy
2 os. powściągniesz
powściągniecie
3 os. powściągnie
powściągną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powściągnąłem
+(e)m powściągnął
powściągnęłam
+(e)m powściągnęła
powściągnęłom
+(e)m powściągnęło
powściągnęliśmy
+(e)śmy powściągnęli
powściągnęłyśmy
+(e)śmy powściągnęły
2 os. powściągnąłeś
+(e)ś powściągnął
powściągnęłaś
+(e)ś powściągnęła
powściągnęłoś
+(e)ś powściągnęło
powściągnęliście
+(e)ście powściągnęli
powściągnęłyście
+(e)ście powściągnęły
3 os. powściągnął
powściągnęła
powściągnęło
powściągnęli
powściągnęły

bezosobnik: powściągnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powściągnijmy
2 os. powściągnij
powściągnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powściągnąłbym
bym powściągnął
powściągnęłabym
bym powściągnęła
powściągnęłobym
bym powściągnęło
powściągnęlibyśmy
byśmy powściągnęli
powściągnęłybyśmy
byśmy powściągnęły
2 os. powściągnąłbyś
byś powściągnął
powściągnęłabyś
byś powściągnęła
powściągnęłobyś
byś powściągnęło
powściągnęlibyście
byście powściągnęli
powściągnęłybyście
byście powściągnęły
3 os. powściągnąłby
by powściągnął
powściągnęłaby
by powściągnęła
powściągnęłoby
by powściągnęło
powściągnęliby
by powściągnęli
powściągnęłyby
by powściągnęły

bezosobnik: powściągnięto by

bezokolicznik: powściągnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: powściągnąwszy

gerundium: powściągnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powściągnięcie
powściągnięcia
D. powściągnięcia
powściągnięć
C. powściągnięciu
powściągnięciom
B. powściągnięcie
powściągnięcia
N. powściągnięciem
powściągnięciami
Ms. powściągnięciu
powściągnięciach
W. powściągnięcie
powściągnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: powściągnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powściągnięty
powściągnięty
powściągnięty
powściągnięte
powściągnięta
D. powściągniętego
powściągniętego
powściągniętego
powściągniętego
powściągniętej
C. powściągniętemu
powściągniętemu
powściągniętemu
powściągniętemu
powściągniętej
B. powściągniętego
powściągniętego
powściągnięty
powściągnięte
powściągniętą
N. powściągniętym
powściągniętym
powściągniętym
powściągniętym
powściągniętą
Ms. powściągniętym
powściągniętym
powściągniętym
powściągniętym
powściągniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powściągnięci
powściągnięci
powściągnięte
powściągnięte
D. powściągniętych
powściągniętych
powściągniętych
powściągniętych
C. powściągniętym
powściągniętym
powściągniętym
powściągniętym
B. powściągniętych
powściągniętych
powściągniętych
powściągnięte
N. powściągniętymi
powściągniętymi
powściągniętymi
powściągniętymi
Ms. powściągniętych
powściągniętych
powściągniętych
powściągniętych

odpowiednik aspektowy: powściągać

Pochodzenie

Zob. ciągać

1. emocje

Definicja

zapanować nad uczuciami lub zachowaniami, starając się ich nie okazać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zawściągnąć

Połączenia

  • powściągnąć emocje; język; ambicje, pokusę czegoś, uśmiech
  • potrafić, umieć powściągnąć

Cytaty

Parę chwil temu Piotr pohamował złość, czuł jednak, że ponownie wzbiera w nim wzburzenie. Z trudem udawało mu się je powściągnąć.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Martwe światło, 2009

[...] dyrektor [...] na tyle dojrzał, że potrafi powściągnąć zbyt emocjonalne reakcje.

źródło: NKJP: Magdalena Huzarska-Szumiec: Najważniejszy jest krupnik, Gazeta Krakowska, 2007-04-07

Syn Janusza i Wisławy wysłuchał mego wywodu z uwagą, z trudem jednak powściągnął uśmiech pełen rozbawienia, niezbyt stosowny w tragicznej dla nas wszystkich chwili.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Od kilku dni Li Xiaoqianga przepełniała jakaś ukryta radość, której jednak nie potrafił całkiem powściągnąć.

źródło: NKJP: Ai Wei: Siedmiokolorowa szklana kula, Akant, 2006-10

Mam nadzieję, że potrafisz się trochę opanować i powściągniesz wielkie łakomstwo!

źródło: NKJP: Jakub Ciećkiewicz: Horoskop, Dziennik Polski, 2005-03-26

Składnia

bez ograniczeń + powściągnąć +
CO

2. podwładnych

Definicja

powstrzymać kogoś od pewnych zachowań lub okazania jakichś uczuć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Iran mógłby więc powściągnąć szyickich radykałów, a Syria uszczelnić swoją granicę z Irakiem [...].

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Kolos tonie w piachu, Polityka, 2006-12-23

Chciano powściągnąć klasę robotniczą, którą nazywano u nas przewodnią siłą narodu i która nagle pokazała, że z tą władzą nie chce mieć nic wspólnego.

źródło: NKJP: 13. posiedzenie Senatu RP, stenogram, wersja robocza

[...] ośmieszają nie tylko siebie, ale również instytucje państwa. Stąd nasz apel, aby zechciał Pan powściągnąć działania tych osób.

źródło: NKJP: Polityka i obyczaje, Polityka, 2008-01-05

Składnia

bez ograniczeń + powściągnąć +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 19.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json