UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wypominać

Chronologizacja

1386, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypominam
 wypominamy
2 os. wypominasz
 wypominacie
3 os. wypomina
 wypominają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypominałem
+(e)m wypominał
 wypominałam
+(e)m wypominała
 wypominałom
+(e)m wypominało
 wypominaliśmy
+(e)śmy wypominali
 wypominałyśmy
+(e)śmy wypominały
2 os. wypominałeś
+(e)ś wypominał
 wypominałaś
+(e)ś wypominała
 wypominałoś
+(e)ś wypominało
 wypominaliście
+(e)ście wypominali
 wypominałyście
+(e)ście wypominały
3 os. wypominał
 wypominała
 wypominało
 wypominali
 wypominały

bezosobnik: wypominano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wypominał
będę wypominać
 będę wypominała
będę wypominać
 będę wypominało
będę wypominać
 będziemy wypominali
będziemy wypominać
 będziemy wypominały
będziemy wypominać
2 os. będziesz wypominał
będziesz wypominać
 będziesz wypominała
będziesz wypominać
 będziesz wypominało
będziesz wypominać
 będziecie wypominali
będziecie wypominać
 będziecie wypominały
będziecie wypominać
3 os. będzie wypominał
będzie wypominać
 będzie wypominała
będzie wypominać
 będzie wypominało
będzie wypominać
 będą wypominali
będą wypominać
 będą wypominały
będą wypominać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypominajmy
2 os. wypominaj
 wypominajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypominałbym
bym wypominał
 wypominałabym
bym wypominała
 wypominałobym
bym wypominało
 wypominalibyśmy
byśmy wypominali
 wypominałybyśmy
byśmy wypominały
2 os. wypominałbyś
byś wypominał
 wypominałabyś
byś wypominała
 wypominałobyś
byś wypominało
 wypominalibyście
byście wypominali
 wypominałybyście
byście wypominały
3 os. wypominałby
by wypominał
 wypominałaby
by wypominała
 wypominałoby
by wypominało
 wypominaliby
by wypominali
 wypominałyby
by wypominały

bezosobnik: wypominano by

bezokolicznik: wypominać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wypominając

gerundium: wypominanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: wypominający

imiesłów przymiotnikowy bierny: wypominany

odpowiednik aspektowy: wypomnieć

Pochodzenie

Z przedrostkiem wy- od psł. -*pominati; zob. pomnieć.

1. komuś błędy

Definicja

przypominać komuś o złych rzeczach, które zrobił lub o braku wdzięczności za coś, wyrażając potępienie tego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyrzucać

Połączenia

  • wypominać komuś krzywdy, urazy; błędy (młodości,...), grzechy, winy; awantury, flirty, romanse, nadużywanie (alkoholu,...), kłamstwa, spóźnienie, wagary; (złe,...) zachowanie, (niecne,...) czyny, (brudne,...) sprawy; (więzienny,...) epizod, komunę; arogancję, zdemoralizowanie, zepsucie, zachłanność, pobłażliwość, niewiedzę, (zły,...) gust; wady; jakąś przeszłość, (tamte,...) czasy; jakąś słabość; jakieś niedociągnięcia, potknięcia; jakiś gest; czyjś wiek, pochodzenie
  • wypominać przy gościach, przy klasie
  • wypominać do dziś; do (końca,...) życia
  • wypominać przez (całe,...) lata
  • wypominać publicznie; ciągle; gorzko
  • zacząć; przestać wypominać
  • wypominać, wspominać; czepiać się, wypominać; kłócić się, wypominać; obrażać, wypominać; pamiętać, wypominać; wyrzucać, wypominać

Cytaty

Dlaczego na przykład nie zaczęły złościć się na swego winowajcę i wypominać mu doznane krzywdy [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001

[...] Zwraca się do wiernych, wypominając im brak wiary, słabe zaangażowanie w jej przeżywanie oraz nikłe jej owoce.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Znalazłem perłę, 2010

Dziennikarz wypomina mu, że jechał 150 kilometrów na godzinę w centrum miasta [...].

źródło: NKJP: Marek Kochan: Mów do mnie jeszcze, Ozon, nr 4, 2005

[...] Wypominał mi, że skoro to on płaci rachunki, ja nie mam nic do powiedzenia w sprawie, czy ktoś tu przenocuje czy nie.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia głupców, 2009

[...] Pan Zbyszek mnie nie poparł - wypomina.

źródło: NKJP: Jan Dziadul: Gazda ekranu, Polityka, 2005-02-26

Składnia

bez ograniczeń + wypominać +
KOMU + CO
bez ograniczeń + wypominać +
KOMU + że ZDANIE
bez ograniczeń + wypominać +
MOWA WPROST

2. wymieniać

Definicja

książk. 
mówiąc lub pisząc, kolejno wymieniać określone nazwy, nazwiska lub obiekty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyliczać, wymieniać

Cytaty

Nagle zaczęli wypominać politycznych więźniów, tortury, złodziejstwo urzędników, prywatę.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Prezydencie Mobutu, pański czas minął, Gazeta Wyborcza, 1997-05-17

[...] Jeśli wypominamy kilka ustaw [...], to powinniśmy wszyscy zwracać uwagę [...], żeby granica pomiędzy obowiązkami i zadaniami zawodowymi urzędnika a jego kompetencjami [...] była wyraźnie zakreślona.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.07.2003 r.

Dziadek wypominał z różnych wojen, co jedli. Wypominał groch, kapustę, kaszę, kluski, czasem mięso, ale chleba nigdy nie wypominał.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Składnia

bez ograniczeń + wypominać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 08.09.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN