UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kompot

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

niem. Kompott

z fr. compote 'deser z owoców gotowanych w syropie'

1.a napój

Definicja

napój z ugotowanych w wodzie owoców z cukrem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kompocik
hiperonimy:  napój

Połączenia

  • wigilijny; domowy kompot; kompot jabłkowy, śliwkowy, truskawkowy, wiśniowy,...
  • kompot z suszonych owoców, z suszonych śliwek; z czereśni, z gruszek, z jabłek, z rabarbaru,...
  • gar, słoik, szklanka; łyk kompotu
  • gotować, przygotować, robić, ugotować, zrobić; pić, wypić; rozlać kompot
  • popić/popijać coś kompotem

Cytaty

Matka gotuje kompot z wiśni dla chorej babki Sabiny.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Rozlał kompot do kubków [...].

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996

Na wieczerzę wigilijną przygotowuje się kompot wigilijny z suszonych owoców.

źródło: NKJP: Internet

Może z kwiatami i słoikiem kompotu stoi pod wojskowym szpitalem, zastanawiając się, czy nie za wcześnie na wizytę u kogoś, komu zapalił się właśnie wyrostek?

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Pustoszały ulice, pustoszały nawet restauracje, w porze obiadowej wypełnione słomianymi wdowcami [...]. Zjadali sznycle, [...] co przezorniejsi zamawiali sztukę mięsa, popijali kompotem lub piwem.

źródło: NKJP: AMK: Pusto, Dziennik Polski, 2005-07-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kompot
kompoty
D. kompotu
kompotów
C. kompotowi
kompotom
B. kompot
kompoty
N. kompotem
kompotami
Ms. kompocie
kompotach
W. kompocie
kompoty

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b porcja

Definicja

porcja kompotu - napoju

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kompocik
hiperonimy:  porcja

Połączenia

  • dwa, trzy kompoty
  • zamówić kompot

Cytaty

Zamówiłem zupę z cielęciny ze śmietaną i kluskami lanymi, a na drugie danie bataty z szynką. Oprócz tego dwa kompoty truskawkowe.

źródło: NKJP: Internet

Zasiadając do stołu obok ślicznej choinki i tekturowego krzyża, każdy z nas - 25 chłopa 650 metrów pod ziemią - miał przed sobą na papierowej serwetce kromeczkę chałki, kosteczkę ciasta i babki oraz ćwiartkę jabłka. Na cały stół była do podziału ryba w postaci dwóch konserw, dwie coca-cole i dwa kompoty.

źródło: NKJP: Czternaście dni, Dziennik Polski, 2001-12-22

- O, widzisz pan, befsztyk już pójdzie - rzekł Palmiak.
- Trzy razy kompot, dwa mieszane, jeden z jabłek! Trzy razy nelsońskie na jee! Raz bigos.
- Nie ma bigosu, wykreślony!

źródło: NKJP: Henryk Worcell: Zaklęte rewiry, 1989

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kompot
kompoty
D. kompotu
kompotów
C. kompotowi
kompotom
B. kompot
kompoty
N. kompotem
kompotami
Ms. kompocie
kompotach
W. kompocie
kompoty

2. narkotyk

Definicja

środ. 
wywar ze słomy makowej, używany dawniej przez narkomanów w Polsce i innych krajach socjalistycznych jako środek odurzający

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  narkotyk

Połączenia

  • zabójczy kompot; kompot makowy
  • produkcja, wytwórnia; przemyt; dawka, działka kompotu
  • uzależniony od kompotu
  • produkować, wytwarzać; brać, ćpać, wstrzykiwać kompot

Cytaty

Sześciu licealistów jedną igłą wstrzyknęło sobie kompot makowy. Dwoje z nich zakaziło się wirusem HIV.

źródło: NKJP: Katarzyna Kęscka: Narkotyki kupisz w szkole, Gazeta Wyborcza, 1993-11-19

Problem zakażeń dotyka przede wszystkim opiatowców, wstrzykujących kompot dożylnie.

źródło: NKJP: Odwyk dla miasta, Dziennik Polski, 1998-10-09

Nasz podopieczny wciąż jest narkomanem, ale uzyskujemy nad nim kontrolę. Brak objawów abstynenckich powoduje, że może on normalnie funkcjonować, np. podjąć pracę. Poza tym nie przyjmuje już kompotu dożylnie, co zmniejsza ryzyko zakażenia się AIDS.

źródło: NKJP: Dariusz Rostkowski, Krzysztof Wielgopolan: Gazeta Wyborcza, 1993-01-14

Joasia ćpała kompot w łazience we własnym domu. Robiła to systematycznie wieczorami [...].

źródło: NKJP: Narkomania na Podhalu, Tygodnik Podhalański, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kompot
kompoty
D. kompotu
kompotów
C. kompotowi
kompotom
B. kompot
kompoty
N. kompotem
kompotami
Ms. kompocie
kompotach
W. kompocie
kompoty

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

ktoś wpada jak śliwka w kompot
ktoś wpadł jak śliwka w kompot
Data ostatniej modyfikacji: 13.02.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json