UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kapuś

Chronologizacja

1902, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapuś
kapusie
ndepr
kapusie
depr
D. kapusia
kapusiów
C. kapusiowi
kapusiom
B. kapusia
kapusiów
N. kapusiem
kapusiami
Ms. kapusiu
kapusiach
W. kapusiu
kapusie
ndepr
kapusie
depr

Pochodzenie

Wyraz pochodzący z gwary więziennej, pochodny od kapować w zn. 'donosić' (zob.).

Definicja

pogard. 
donosiciel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  delator, donosiciel, kabel, kablarz, kablownik, kapownik, kapucha, konfitura, szpieg
hiperonimy:  informator

Połączenia

  • komunistyczny; zwykły; cholerny kapuś
  • kapuś i donosiciel; kapusie i ubecy
  • uznać kogoś za kapusia

Cytaty

W USA czy Holandii obywatel, gdy widzi coś podejrzanego i odbiegającego od normy w swojej okolicy, łapie za telefon i dzwoni po policję. W Polsce taki gagatek zostanie jeszcze dzisiaj uznany za donosiciela i kapusia.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Ziszczona przyszłość, Gazeta Wyborcza, 1997-11-28

Ksiądz nie chciał przyjąć do wiadomości, że ten, kto najmocniej rzuca na księdza podejrzenia, sam był kapusiem i na księdza donosił.

źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007

Słyszała już o mnie, doszło już do niej, już jej donieśli zausznicy i kapusie o mnie i o tym, co ja wygaduję tu i tam, przeważnie w knajpach, w pijalniach piwa, kiedy dam sobie trochę w czub [...].

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

Restauracje pełne były kapusiów, którzy czekali tylko, by ktoś coś po pijanemu chlapnął.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Zły Tyrmand, 1992

Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json