UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

fuknąć

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. fuknę
fukniemy
2 os. fukniesz
fukniecie
3 os. fuknie
fukną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. fuknąłem
+(e)m fuknął
fuknęłam
+(e)m fuknęła
fuknęłom
+(e)m fuknęło
fuknęliśmy
+(e)śmy fuknęli
fuknęłyśmy
+(e)śmy fuknęły
2 os. fuknąłeś
+(e)ś fuknął
fuknęłaś
+(e)ś fuknęła
fuknęłoś
+(e)ś fuknęło
fuknęliście
+(e)ście fuknęli
fuknęłyście
+(e)ście fuknęły
3 os. fuknął
fuknęła
fuknęło
fuknęli
fuknęły

bezosobnik: fuknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. fuknijmy
2 os. fuknij
fuknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. fuknąłbym
bym fuknął
fuknęłabym
bym fuknęła
fuknęłobym
bym fuknęło
fuknęlibyśmy
byśmy fuknęli
fuknęłybyśmy
byśmy fuknęły
2 os. fuknąłbyś
byś fuknął
fuknęłabyś
byś fuknęła
fuknęłobyś
byś fuknęło
fuknęlibyście
byście fuknęli
fuknęłybyście
byście fuknęły
3 os. fuknąłby
by fuknął
fuknęłaby
by fuknęła
fuknęłoby
by fuknęło
fuknęliby
by fuknęli
fuknęłyby
by fuknęły

bezosobnik: fuknięto by

bezokolicznik: fuknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: fuknąwszy

gerundium: fuknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fuknięcie
fuknięcia
D. fuknięcia
fuknięć
C. fuknięciu
fuknięciom
B. fuknięcie
fuknięcia
N. fuknięciem
fuknięciami
Ms. fuknięciu
fuknięciach
W. fuknięcie
fuknięcia

odpowiednik aspektowy: fukać

Pochodzenie

Zob. fukać

1. o zwierzęciu

Definicja

gwałtownie wydmuchać nosem lub ustami powietrze albo wypluć wodę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  parsknąć, prychnąć

Cytaty

Kot fuknął na mnie i schował się pod szafę.

źródło: NKJP: Tomasz Jastrun: Rzeka podziemna, 2005

[...] mężczyzna uciekał przed niedźwiedzicą, która fuknęła na niego, gdy próbował sfotografować jej młode.

źródło: NKJP: RAV: Po majowym weekendzie, Dziennik Polski, 2005-05-05

Morelka nie denerwuje się byle czym. Ale potrafi fuknąć nawet na konia większej rasy, jeśli przy niej zachowuje się zbyt nerwowo. Po chwili rozchmurza się i pasie dalej.

źródło: NKJP: Anna Gabińska: Piękna Morelka z Partynic, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-04-21

[...] kotek fuknął trzy razy i z dumą zniknął tak nagle, jak się pojawił.

źródło: NKJP: Tomasz Trojanowski: Uciekinierzy, 2008

Locha co jakiś czas fuknięciem przywoływała do porządku rozbrykane, rude potomstwo.

źródło: NKJP: Andrzej Ławniczak: Wigilijny pojedynek, Gazeta Poznańska, 2001-12-24

Składnia

bez ograniczeń + fuknąć +
(na KOGO/CO)

2. o człowieku

Definicja

odezwać się nieuprzejmie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  parsknąć, prychnąć

Cytaty

Przeskoczyła próg z takim impetem, że wpadła prosto na przechodzącego mężczyznę. Fuknął na nią ostro [...].

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

- Idź ty! [...] - fuknął na czarnego kundla, który sadził do ogrodzenia, szczerząc kły.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk. Opowiadania starej daty, 2003

- Głupi jesteś - fuknąłem ze zniecierpliwieniem.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

Matka Mateusza poruszyła się niespokojnie. [...] Fuknęła, żebym poszedł po wodę [...].

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

[...] kiedy muzycy wrócili z Warszawy do domów, usłyszeli najwyżej fuknięcia, że pochylali głowę, że koszula źle wyprasowana albo nie tak stali, kiedy kręciła ich telewizja.

źródło: NKJP: Marcin Meller: Na talent nie ma rady, Polityka, 2000-07-29

Składnia

bez ograniczeń + fuknąć +
na KOGO/CO
bez ograniczeń + fuknąć +
że ZDANIE
bez ograniczeń + fuknąć +
MOWA WPROST

3. o maszynie

Definicja

wyrzucić z siebie parę, dym lub ogień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Cytaty

- To był ułamek sekundy. Naraz coś potężnie fuknęło, podmuch rzucił mnie na metalowe rury, z głowy spadł mi kask i zrobiło się ciemno – opowiada Józef Wierciński, jeden z górników, który przeżył tąpnięcie.

źródło: NKJP: Igor Cieślicki: Dwie tragedie dzień po dniu, Trybuna Śląska, 2002-09-09

Przy ciężkiej pracy potrafił i 90 litrów ropy spalić. A pali wszystko, co mu się wleje. Czasem tylko, jak się już napracuje, jak prychnie, jak fuknie, to trzeba uciekać, bo nie ma sposobu go opanować.

źródło: NKJP: Robert Domżał: Chłop ciągnika nie wypuści, Gazeta Poznańska, 2003-10-17

W górnictwie istnieje pojęcie „lontu metanowego”. Jest to nagromadzenie metanu w górze wyrobiska [...]. Wystarczy, by taki lont znalazł się w zasięgu pożaru endogenicznego, od razu fuknie płomieniem.

źródło: NKJP: Agnieszka Filipowicz: Nietrujący, ale śmiertelnie groźny, Gazeta Krakowska, 2003-04-10

Podczas jazdy kierowca usłyszał fuknięcie gazu w komorze silnika.

źródło: NKJP: RAD: Z życia Konina, Gazeta Poznańska, 2005-02-15

Składnia

bez ograniczeń + fuknąć +
(CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 09.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json