UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

troszczyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. troska

1. o rodzinę

Definicja

poświęcać wiele starań, czasu i uwagi, żeby stan kogoś lub czegoś był jak najlepszy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

chodzić, dbać

Połączenia

troszczyć się o chorego, o dzieci, o ludzi, o poddanych, o rodzinę; o bezpieczeństwo, o spokój, o sprawiedliwość, o zbawienie, o zdrowie, o życie; o czyjeś interesy, potrzeby, o czyjś los, o rozwój czegoś; o prawa, o jakieś sprawy, o środowisko, o utrzymanie, o stan czegoś; o czyjeś dobro; o zwierzęta; o dom, o gospodarstwo; o ciebie, o siebie

Cytaty

	Po śmierci matki obowiązek troszczenia się o los siostry spadł na Olgę. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą. Opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003
	Ja, jako tak zwana feministka, gotuję, sprzątam i troszczę się o dom w większym stopniu niż mój mąż. źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007
	Zofia Beksińska (cicha, spokojna żona) troszczyła się o syna także wtedy, gdy dorósł. źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Wściekły pies, 2007
	Dzisiaj kobiety są bardzo wrażliwe na punkcie swojego ciała i bardzo o nie dbają. Chodzą na saunę, na jogging i troszczą się, żeby ładnie wyglądać [...]. źródło: NKJP: Ksawery Knotz: Nie bój się seksu, czyli kochaj i rób, co chcesz: z ojcem Ksawerym Knotzem rozmawia Sylwester Szefer, 2009
	[...] nie przywiązywał większej wagi do pieniędzy, rozrzucał je na lewo i prawo bez zastanowienia, nie troszcząc się, z czego będzie żył następnego dnia. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	troszczę się	troszczymy się
2 os.	troszczysz się	troszczycie się
3 os.	troszczy się	troszczą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	troszczyłem się +(e)m się troszczył	troszczyłam się +(e)m się troszczyła	troszczyłom się +(e)m się troszczyło	troszczyliśmy się +(e)śmy się troszczyli	troszczyłyśmy się +(e)śmy się troszczyły
2 os.	troszczyłeś się +(e)ś się troszczył	troszczyłaś się +(e)ś się troszczyła	troszczyłoś się +(e)ś się troszczyło	troszczyliście się +(e)ście się troszczyli	troszczyłyście się +(e)ście się troszczyły
3 os.	troszczył się	troszczyła się	troszczyło się	troszczyli się	troszczyły się

bezosobnik: troszczono się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się troszczył będę się troszczyć	będę się troszczyła będę się troszczyć	będę się troszczyło będę się troszczyć	będziemy się troszczyli będziemy się troszczyć	będziemy się troszczyły będziemy się troszczyć
2 os.	będziesz się troszczył będziesz się troszczyć	będziesz się troszczyła będziesz się troszczyć	będziesz się troszczyło będziesz się troszczyć	będziecie się troszczyli będziecie się troszczyć	będziecie się troszczyły będziecie się troszczyć
3 os.	będzie się troszczył będzie się troszczyć	będzie się troszczyła będzie się troszczyć	będzie się troszczyło będzie się troszczyć	będą się troszczyli będą się troszczyć	będą się troszczyły będą się troszczyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		troszczmy się
2 os.	troszcz się	troszczcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	troszczyłbym się bym się troszczył	troszczyłabym się bym się troszczyła	troszczyłobym się bym się troszczyło	troszczylibyśmy się byśmy się troszczyli	troszczyłybyśmy się byśmy się troszczyły
2 os.	troszczyłbyś się byś się troszczył	troszczyłabyś się byś się troszczyła	troszczyłobyś się byś się troszczyło	troszczylibyście się byście się troszczyli	troszczyłybyście się byście się troszczyły
3 os.	troszczyłby się by się troszczył	troszczyłaby się by się troszczyła	troszczyłoby się by się troszczyło	troszczyliby się by się troszczyli	troszczyłyby się by się troszczyły

bezosobnik: troszczono by się

bezokolicznik: troszczyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: troszcząc się

gerundium: troszczenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	troszczenie się	troszczenia się
D.	troszczenia się	troszczeń się
C.	troszczeniu się	troszczeniom się
B.	troszczenie się	troszczenia się
N.	troszczeniem się	troszczeniami się
Ms.	troszczeniu się	troszczeniach się
W.	troszczenie się	troszczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: troszczący się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	troszczący się	troszczący się	troszczący się	troszczące się	troszcząca się
D.	troszczącego się	troszczącego się	troszczącego się	troszczącego się	troszczącej się
C.	troszczącemu się	troszczącemu się	troszczącemu się	troszczącemu się	troszczącej się
B.	troszczącego się	troszczącego się	troszczący się	troszczące się	troszczącą się
N.	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącą się
Ms.	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	troszczący się	troszczący się	troszczące się	troszczące się
D.	troszczących się	troszczących się	troszczących się	troszczących się
C.	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się
B.	troszczących się	troszczących się	troszczących się	troszczące się
N.	troszczącymi się	troszczącymi się	troszczącymi się	troszczącymi się
Ms.	troszczących się	troszczących się	troszczących się	troszczących się

odpowiednik aspektowy: zatroszczyć się

Składnia

Rz_osobowy	+	troszczyć się	+	o KOGO/CO
Rz_osobowy	+	troszczyć się	+	żeby ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. o przyszłość

Definicja

myśleć o czymś z niepokojem i obawą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Cytaty

[...] powieść Jerzego po części pokrywała się z oceną ludzi, którzy troszczyli się o przyszłość Polski i młodych pokoleń.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Wyłącznie z chęci łatwego zysku zaczął powielać swe grafiki w tysiącach egzemplarzy, papier sygnował zaś in blanco, nie bardzo troszcząc się, co jego asystenci na nim nadrukują!

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Rycie myszką, Polityka, 2003-10-04

– Coś ci jest? Źle się czujesz? – troszczyła się surowo. – Dlaczego lampa się pali?

źródło: NKJP: Antoni Libera, Madame, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	troszczę się	troszczymy się
2 os.	troszczysz się	troszczycie się
3 os.	troszczy się	troszczą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	troszczyłem się +(e)m się troszczył	troszczyłam się +(e)m się troszczyła	troszczyłom się +(e)m się troszczyło	troszczyliśmy się +(e)śmy się troszczyli	troszczyłyśmy się +(e)śmy się troszczyły
2 os.	troszczyłeś się +(e)ś się troszczył	troszczyłaś się +(e)ś się troszczyła	troszczyłoś się +(e)ś się troszczyło	troszczyliście się +(e)ście się troszczyli	troszczyłyście się +(e)ście się troszczyły
3 os.	troszczył się	troszczyła się	troszczyło się	troszczyli się	troszczyły się

bezosobnik: troszczono się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się troszczył będę się troszczyć	będę się troszczyła będę się troszczyć	będę się troszczyło będę się troszczyć	będziemy się troszczyli będziemy się troszczyć	będziemy się troszczyły będziemy się troszczyć
2 os.	będziesz się troszczył będziesz się troszczyć	będziesz się troszczyła będziesz się troszczyć	będziesz się troszczyło będziesz się troszczyć	będziecie się troszczyli będziecie się troszczyć	będziecie się troszczyły będziecie się troszczyć
3 os.	będzie się troszczył będzie się troszczyć	będzie się troszczyła będzie się troszczyć	będzie się troszczyło będzie się troszczyć	będą się troszczyli będą się troszczyć	będą się troszczyły będą się troszczyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		troszczmy się
2 os.	troszcz się	troszczcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	troszczyłbym się bym się troszczył	troszczyłabym się bym się troszczyła	troszczyłobym się bym się troszczyło	troszczylibyśmy się byśmy się troszczyli	troszczyłybyśmy się byśmy się troszczyły
2 os.	troszczyłbyś się byś się troszczył	troszczyłabyś się byś się troszczyła	troszczyłobyś się byś się troszczyło	troszczylibyście się byście się troszczyli	troszczyłybyście się byście się troszczyły
3 os.	troszczyłby się by się troszczył	troszczyłaby się by się troszczyła	troszczyłoby się by się troszczyło	troszczyliby się by się troszczyli	troszczyłyby się by się troszczyły

bezosobnik: troszczono by się

bezokolicznik: troszczyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: troszcząc się

gerundium: troszczenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	troszczenie się	troszczenia się
D.	troszczenia się	troszczeń się
C.	troszczeniu się	troszczeniom się
B.	troszczenie się	troszczenia się
N.	troszczeniem się	troszczeniami się
Ms.	troszczeniu się	troszczeniach się
W.	troszczenie się	troszczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: troszczący się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	troszczący się	troszczący się	troszczący się	troszczące się	troszcząca się
D.	troszczącego się	troszczącego się	troszczącego się	troszczącego się	troszczącej się
C.	troszczącemu się	troszczącemu się	troszczącemu się	troszczącemu się	troszczącej się
B.	troszczącego się	troszczącego się	troszczący się	troszczące się	troszczącą się
N.	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącą się
Ms.	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	troszczący się	troszczący się	troszczące się	troszczące się
D.	troszczących się	troszczących się	troszczących się	troszczących się
C.	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się	troszczącym się
B.	troszczących się	troszczących się	troszczących się	troszczące się
N.	troszczącymi się	troszczącymi się	troszczącymi się	troszczącymi się
Ms.	troszczących się	troszczących się	troszczących się	troszczących się

odpowiednik aspektowy: zatroszczyć się

Składnia

Rz_osobowy	+	troszczyć się	+	o CO
Rz_osobowy	+	troszczyć się	+	ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rz_osobowy	+	troszczyć się	+	MOWA WPROST

Data ostatniej modyfikacji: 26.04.2018