UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapłata

Chronologizacja

1391, SStp

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego zapłacić, zob. płacić

1.a czynność

Definicja

dawanie należnych za coś pieniędzy w takiej ilości, na jaką jest określona wartość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

opłata, płatność

Połączenia

natychmiastowa, nieterminowa, terminowa; ratalna zapłata; zapłata gotówkowa
zapłata akcyzy, czynszu, długu, odszkodowania, rachunku, wynagrodzenia, zaliczek; cła, podatku, zaległości podatkowej; grzywny, kary, mandatu; odsetek; ceny, kosztów, kwoty, należności, opłaty, składki, sumy, zobowiązań; haraczu; czeku, weksla
zapłata dostawcom, plantatorom, pracownikom, robotnikom, rolnikom
zapłata bonami, gotówką, kartą, przelewem, towarem
zapłata z góry
zapłata przy odbiorze; zapłata w bonach, w dolarach, w naturze; w ratach; w terminie
czas, dzień, okres, termin; konieczność, możliwość, nakaz, obietnica, obowiązek, odmowa, polecenie; dowód, potwierdzenie; terminowość; gwarancja; forma, warunki, zasady zapłaty
faktura, podatek, rachunki; kwota; ponaglenia, wezwanie; prawo do zapłaty
pieniądze, środki na zapłatę; pozew, roszczenie, sprawa o zapłatę
problemy, zwłoka z zapłatą
opóźnienia, zaległości w zapłacie
dokonać; domagać się, zażądać, żądać; odmówić/odmawiać, unikać; doczekać się zapłaty
podlegać zapłacie
nakazać; rozłożyć zapłatę
wynieść coś bez zapłaty; zobowiązany do zapłaty; uchylać się od zapłaty; wywiązywać się z zapłaty
godzić się; przeznaczony na zapłatę
spóźniać się, zalegać, zwlekać z zapłatą

Cytaty

	W skrzynce pocztowej obok kartek z życzeniami i wezwaniem do natychmiastowej zapłaty rachunku telefonicznego znalazłem kopertę z dwoma numerami „The Australian Journal of Chinese Affairs” [...]. źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998
	Zarząd Mroczy wrócił na swym posiedzeniu do sprzedaży działki budowlanej na osiedlu Wiele. Na jej kupno wpłynęły dwa wnioski, obaj oferenci deklarowali zapłatę gotówką. źródło: NKJP: (TR): Na osiedlu Wiele, Nakielski Czas, 2002-01-30
	W Kalwarii Zebrzydowskiej i w Andrychowie samorządy mają problemy z zapłatą rachunków za oświetlenie uliczne na drogach krajowych, bo wojewoda małopolski przekazał w tym roku za mało pieniędzy na ten cel. źródło: NKJP: Świecą za darmo, Dziennik Polski, 2002-07-15
	[...] sens zdania „Nie zawiążesz pyska wołowi młócącemu” sprowadza się do obowiązku rzetelnej zapłaty robotnikowi za wykonaną przez niego pracę [...]. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.05.1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zapłata	zapłaty
D.	zapłaty	zapłat

C.	zapłacie	zapłatom
B.	zapłatę	zapłaty
N.	zapłatą	zapłatami
Ms.	zapłacie	zapłatach
W.	zapłato	zapłaty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

+	zapłata	+	(CZEGO)
+	zapłata	+	(KOMU)
+	zapłata	+	(za CO)

1.b należność

Definicja

należne pieniądze dawane w takiej ilości, na jaką jest określona wartość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	opłata, płatność
	hiperonimy:	kwota, suma

Połączenia

cała, częściowa, pełna; dodatkowa, jednorazowa; dobra, godziwa, solidna, sowita, suta, wysoka; nędzna, niska; należna, odpowiednia, sprawiedliwa, stosowna, uczciwa zapłata
zapłata za buraki, za mleko, za zboże, za ziemniaki; za czynsz, za energię, za świadczenia, za węgiel, za wodę, za wywóz śmieci; za pobyt, za wynajem; za leczenie; za leki, za produkty, za surowiec, za towar; za działkę; za akcje; za dostawę, za sprzedaż, za wykup; za godziny nadliczbowe, za nadgodziny, za pracę, za roboty budowlane, za strajk, za usługi
zapłata w jakiejś wysokości
zapłata i zwrot
wysokość; część zapłaty
zapłata wpłynęła
brać, dostać, otrzymać, przyjąć/przyjmować, uzyskać; dać zapłatę
czekać, liczyć, oczekiwać, poczekać na zapłatę

Cytaty

	[...] flisacy wzięli zapłatę za przejazd, ale uznali, że to mało, więc w nocy opadli mnie śpiącego, sznur z kamieniem na szyję zarzucili i w wodę zepchnęli. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003
	Skończył malować, zainkasował nędzną zapłatę, a na tydzień przed wizytą w sypialni odpadł kawał sufitu. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003
	Chwyciłem pod rękę Danutę Kołek, po drodze wsunąłem kelnerowi zapłatę wraz z dużym napiwkiem i wkrótce wyszliśmy na pustynię w centrum Warszawy. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997
	[...] rolnicy jednego z województw przyjechali na targ z kartoflami, za które zażądali zapłaty w dolarach. źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zapłata	zapłaty
D.	zapłaty	zapłat

C.	zapłacie	zapłatom
B.	zapłatę	zapłaty
N.	zapłatą	zapłatami
Ms.	zapłacie	zapłatach
W.	zapłato	zapłaty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

zapłata

(za CO)

2. odwzajemnienie się

Definicja

nagroda lub kara otrzymywane w zamian za określone postępowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

zapłata za grzech

Cytaty

	- Ty, tatusiu, nie jesteś takim okropnym tchórzem, jakim cię widzi mama - powiedziała Tereska i to była najlepsza zapłata za moje trudy. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997
	[...] nastąpi ostateczne oddzielenie sprawiedliwych, dobrych ludzi od grzeszników, i każdy otrzyma zapłatę za swe czyny. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Rzeczy ostateczne człowieka i świata: eschatologia Zaratusztrianizmu, 2005
	[...] zawsze byli traktowani wyjątkowo przyjaźnie, zawsze mogli przyjść (i przychodzili) ze swymi kłopotami i nigdy się nie zawiedli, ale też nigdy nie prosili o zapłatę za lojalność, przywiązanie i serce. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997
	Albowiem zapłatą za grzech jest śmierć! źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zapłata	zapłaty
D.	zapłaty	zapłat

C.	zapłacie	zapłatom
B.	zapłatę	zapłaty
N.	zapłatą	zapłatami
Ms.	zapłacie	zapłatach
W.	zapłato	zapłaty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

zapłata

(za CO)

Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2024