Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *močiti 'powodować, że coś jest mokre, czynić mokrym, zwilżać'
1. przez deszcz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- deszcz moczył kogoś/coś; strugi deszczu moczą kogoś/coś
- moczyć głowy, ludzi, kurtki, ubrania
Cytaty
|
Rzęsisty deszcz moczy kurtki, buty grzęzną w błocie, tornistry wrzynają się w plecy. źródło: NKJP: Paryż dwa, Dziennik Polski, 1999-10-16 |
|
|
Woda chlusnęła przez burtę, mocząc wszystko w środku. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga II, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
moczę |
moczymy |
|||
| 2 os. |
moczysz |
moczycie |
|||
| 3 os. |
moczy |
moczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
moczyłem +(e)m moczył |
moczyłam +(e)m moczyła |
moczyłom +(e)m moczyło |
moczyliśmy +(e)śmy moczyli |
moczyłyśmy +(e)śmy moczyły |
| 2 os. |
moczyłeś +(e)ś moczył |
moczyłaś +(e)ś moczyła |
moczyłoś +(e)ś moczyło |
moczyliście +(e)ście moczyli |
moczyłyście +(e)ście moczyły |
| 3 os. |
moczył |
moczyła |
moczyło |
moczyli |
moczyły |
bezosobnik: moczono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę moczył będę moczyć |
będę moczyła będę moczyć |
będę moczyło będę moczyć |
będziemy moczyli będziemy moczyć |
będziemy moczyły będziemy moczyć |
| 2 os. |
będziesz moczył będziesz moczyć |
będziesz moczyła będziesz moczyć |
będziesz moczyło będziesz moczyć |
będziecie moczyli będziecie moczyć |
będziecie moczyły będziecie moczyć |
| 3 os. |
będzie moczył będzie moczyć |
będzie moczyła będzie moczyć |
będzie moczyło będzie moczyć |
będą moczyli będą moczyć |
będą moczyły będą moczyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
moczmy |
|
| 2 os. |
mocz |
moczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
moczyłbym bym moczył |
moczyłabym bym moczyła |
moczyłobym bym moczyło |
moczylibyśmy byśmy moczyli |
moczyłybyśmy byśmy moczyły |
| 2 os. |
moczyłbyś byś moczył |
moczyłabyś byś moczyła |
moczyłobyś byś moczyło |
moczylibyście byście moczyli |
moczyłybyście byście moczyły |
| 3 os. |
moczyłby by moczył |
moczyłaby by moczyła |
moczyłoby by moczyło |
moczyliby by moczyli |
moczyłyby by moczyły |
bezosobnik: moczono by
bezokolicznik: moczyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
mocząc
gerundium: moczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | moczenie |
moczenia |
| D. | moczenia |
moczeń |
| C. | moczeniu |
moczeniom |
| B. | moczenie |
moczenia |
| N. | moczeniem |
moczeniami |
| Ms. | moczeniu |
moczeniach |
| W. | moczenie |
moczenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: moczący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | moczący |
moczący |
moczący |
moczące |
mocząca |
| D. | moczącego |
moczącego |
moczącego |
moczącego |
moczącej |
| C. | moczącemu |
moczącemu |
moczącemu |
moczącemu |
moczącej |
| B. | moczącego |
moczącego |
moczący |
moczące |
moczącą |
| N. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącą |
| Ms. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | moczący |
moczący |
moczące |
moczące |
| D. | moczących |
moczących |
moczących |
moczących |
| C. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
| B. | moczących |
moczących |
moczących |
moczące |
| N. | moczącymi |
moczącymi |
moczącymi |
moczącymi |
| Ms. | moczących |
moczących |
moczących |
moczących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: moczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | moczony |
moczony |
moczony |
moczone |
moczona |
| D. | moczonego |
moczonego |
moczonego |
moczonego |
moczonej |
| C. | moczonemu |
moczonemu |
moczonemu |
moczonemu |
moczonej |
| B. | moczonego |
moczonego |
moczony |
moczone |
moczoną |
| N. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczoną |
| Ms. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | moczeni |
moczeni |
moczone |
moczone |
| D. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczonych |
| C. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
| B. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczone |
| N. | moczonymi |
moczonymi |
moczonymi |
moczonymi |
| Ms. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczonych |
odpowiednik aspektowy: zmoczyć
Składnia
|
+ | moczyć | + |
KOGO/CO
|
2. w wannie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne
Połączenia
- moczyć nogi, palce, ręce, stopy; język, usta; włosy; mięso, rybę, śledzie; fasolę; cebule, korzenie, nasiona, sadzonki
- moczyć kilka godzin, całą noc
- moczyć w morzu, w oceanie, w stawie, w wodzie; w miednicy, w misce, w wannie; w kawie; w kawie, w mleku, w piwie, w winie, w zalewie
Cytaty
|
Siedzieli na pomoście, mocząc nogi w wodzie. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008 |
|
|
Zabieram ją do łazienki. Przycupnęła na brzegu wanny. Moczę chusteczkę. Przykładam do jej skroni. - Lepiej ci? - Trochę. źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976 |
|
|
Łamiemy chleb na kawałki i moczymy je w mleku... źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005 |
|
|
Ponadto talerz możemy jeszcze udekorować plastrami cebuli, które moczyliśmy razem z rybą w zalewie z sokiem buraczanym. źródło: NKJP: Roman Kościelniak: Łosoś w kolorze biskupim, Dziennik Bałtycki, 2004-04-02 |
|
|
Przed posadzeniem mocz cebule przez pół godziny w roztworze grzybobójczym. źródło: NKJP: (xx): Pomyśl o wiośnie, Dziennik Bałtycki, 2005-08-17 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
moczę |
moczymy |
|||
| 2 os. |
moczysz |
moczycie |
|||
| 3 os. |
moczy |
moczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
moczyłem +(e)m moczył |
moczyłam +(e)m moczyła |
moczyłom +(e)m moczyło |
moczyliśmy +(e)śmy moczyli |
moczyłyśmy +(e)śmy moczyły |
| 2 os. |
moczyłeś +(e)ś moczył |
moczyłaś +(e)ś moczyła |
moczyłoś +(e)ś moczyło |
moczyliście +(e)ście moczyli |
moczyłyście +(e)ście moczyły |
| 3 os. |
moczył |
moczyła |
moczyło |
moczyli |
moczyły |
bezosobnik: moczono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę moczył będę moczyć |
będę moczyła będę moczyć |
będę moczyło będę moczyć |
będziemy moczyli będziemy moczyć |
będziemy moczyły będziemy moczyć |
| 2 os. |
będziesz moczył będziesz moczyć |
będziesz moczyła będziesz moczyć |
będziesz moczyło będziesz moczyć |
będziecie moczyli będziecie moczyć |
będziecie moczyły będziecie moczyć |
| 3 os. |
będzie moczył będzie moczyć |
będzie moczyła będzie moczyć |
będzie moczyło będzie moczyć |
będą moczyli będą moczyć |
będą moczyły będą moczyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
moczmy |
|
| 2 os. |
mocz |
moczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
moczyłbym bym moczył |
moczyłabym bym moczyła |
moczyłobym bym moczyło |
moczylibyśmy byśmy moczyli |
moczyłybyśmy byśmy moczyły |
| 2 os. |
moczyłbyś byś moczył |
moczyłabyś byś moczyła |
moczyłobyś byś moczyło |
moczylibyście byście moczyli |
moczyłybyście byście moczyły |
| 3 os. |
moczyłby by moczył |
moczyłaby by moczyła |
moczyłoby by moczyło |
moczyliby by moczyli |
moczyłyby by moczyły |
bezosobnik: moczono by
bezokolicznik: moczyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
mocząc
gerundium: moczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | moczenie |
moczenia |
| D. | moczenia |
moczeń |
| C. | moczeniu |
moczeniom |
| B. | moczenie |
moczenia |
| N. | moczeniem |
moczeniami |
| Ms. | moczeniu |
moczeniach |
| W. | moczenie |
moczenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: moczący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | moczący |
moczący |
moczący |
moczące |
mocząca |
| D. | moczącego |
moczącego |
moczącego |
moczącego |
moczącej |
| C. | moczącemu |
moczącemu |
moczącemu |
moczącemu |
moczącej |
| B. | moczącego |
moczącego |
moczący |
moczące |
moczącą |
| N. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącą |
| Ms. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | moczący |
moczący |
moczące |
moczące |
| D. | moczących |
moczących |
moczących |
moczących |
| C. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
| B. | moczących |
moczących |
moczących |
moczące |
| N. | moczącymi |
moczącymi |
moczącymi |
moczącymi |
| Ms. | moczących |
moczących |
moczących |
moczących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: moczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | moczony |
moczony |
moczony |
moczone |
moczona |
| D. | moczonego |
moczonego |
moczonego |
moczonego |
moczonej |
| C. | moczonemu |
moczonemu |
moczonemu |
moczonemu |
moczonej |
| B. | moczonego |
moczonego |
moczony |
moczone |
moczoną |
| N. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczoną |
| Ms. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | moczeni |
moczeni |
moczone |
moczone |
| D. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczonych |
| C. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
| B. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczone |
| N. | moczonymi |
moczonymi |
moczonymi |
moczonymi |
| Ms. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczonych |
Składnia
|
+ | moczyć | + |
CO +
w CZYM
|
3. łóżko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo
Połączenia
- dziecko moczy coś
- moczyć bieliznę, łóżko, pieluchę, prześcieradło
Cytaty
|
Ale o ile 4-latek moczący łóżko w nocy nie odstaje od normy, to 4-latek w pampersie w dzień to problem. źródło: NKJP: Usenet.pl, 2007-06-04 |
|
|
Dzieci dotknięte problemem moczenia nocnego potrzebują wsparcia ze strony najbliższych szczególnie mocno. źródło: NKJP: (DD): Radosny poranek każdego dnia, Dziennik Polski, 2008-06-05 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
moczę |
moczymy |
|||
| 2 os. |
moczysz |
moczycie |
|||
| 3 os. |
moczy |
moczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
moczyłem +(e)m moczył |
moczyłam +(e)m moczyła |
moczyłom +(e)m moczyło |
moczyliśmy +(e)śmy moczyli |
moczyłyśmy +(e)śmy moczyły |
| 2 os. |
moczyłeś +(e)ś moczył |
moczyłaś +(e)ś moczyła |
moczyłoś +(e)ś moczyło |
moczyliście +(e)ście moczyli |
moczyłyście +(e)ście moczyły |
| 3 os. |
moczył |
moczyła |
moczyło |
moczyli |
moczyły |
bezosobnik: moczono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę moczył będę moczyć |
będę moczyła będę moczyć |
będę moczyło będę moczyć |
będziemy moczyli będziemy moczyć |
będziemy moczyły będziemy moczyć |
| 2 os. |
będziesz moczył będziesz moczyć |
będziesz moczyła będziesz moczyć |
będziesz moczyło będziesz moczyć |
będziecie moczyli będziecie moczyć |
będziecie moczyły będziecie moczyć |
| 3 os. |
będzie moczył będzie moczyć |
będzie moczyła będzie moczyć |
będzie moczyło będzie moczyć |
będą moczyli będą moczyć |
będą moczyły będą moczyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
moczmy |
|
| 2 os. |
mocz |
moczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
moczyłbym bym moczył |
moczyłabym bym moczyła |
moczyłobym bym moczyło |
moczylibyśmy byśmy moczyli |
moczyłybyśmy byśmy moczyły |
| 2 os. |
moczyłbyś byś moczył |
moczyłabyś byś moczyła |
moczyłobyś byś moczyło |
moczylibyście byście moczyli |
moczyłybyście byście moczyły |
| 3 os. |
moczyłby by moczył |
moczyłaby by moczyła |
moczyłoby by moczyło |
moczyliby by moczyli |
moczyłyby by moczyły |
bezosobnik: moczono by
bezokolicznik: moczyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
mocząc
gerundium: moczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | moczenie |
moczenia |
| D. | moczenia |
moczeń |
| C. | moczeniu |
moczeniom |
| B. | moczenie |
moczenia |
| N. | moczeniem |
moczeniami |
| Ms. | moczeniu |
moczeniach |
| W. | moczenie |
moczenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: moczący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | moczący |
moczący |
moczący |
moczące |
mocząca |
| D. | moczącego |
moczącego |
moczącego |
moczącego |
moczącej |
| C. | moczącemu |
moczącemu |
moczącemu |
moczącemu |
moczącej |
| B. | moczącego |
moczącego |
moczący |
moczące |
moczącą |
| N. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącą |
| Ms. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | moczący |
moczący |
moczące |
moczące |
| D. | moczących |
moczących |
moczących |
moczących |
| C. | moczącym |
moczącym |
moczącym |
moczącym |
| B. | moczących |
moczących |
moczących |
moczące |
| N. | moczącymi |
moczącymi |
moczącymi |
moczącymi |
| Ms. | moczących |
moczących |
moczących |
moczących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: moczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | moczony |
moczony |
moczony |
moczone |
moczona |
| D. | moczonego |
moczonego |
moczonego |
moczonego |
moczonej |
| C. | moczonemu |
moczonemu |
moczonemu |
moczonemu |
moczonej |
| B. | moczonego |
moczonego |
moczony |
moczone |
moczoną |
| N. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczoną |
| Ms. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | moczeni |
moczeni |
moczone |
moczone |
| D. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczonych |
| C. | moczonym |
moczonym |
moczonym |
moczonym |
| B. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczone |
| N. | moczonymi |
moczonymi |
moczonymi |
moczonymi |
| Ms. | moczonych |
moczonych |
moczonych |
moczonych |
odpowiednik aspektowy: zmoczyć
Składnia
|
+ | moczyć | + |
CO
|