Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odsłaniam |
odsłaniamy |
|||
| 2 os. |
odsłaniasz |
odsłaniacie |
|||
| 3 os. |
odsłania |
odsłaniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odsłaniałem +(e)m odsłaniał |
odsłaniałam +(e)m odsłaniała |
odsłaniałom +(e)m odsłaniało |
odsłanialiśmy +(e)śmy odsłaniali |
odsłaniałyśmy +(e)śmy odsłaniały |
| 2 os. |
odsłaniałeś +(e)ś odsłaniał |
odsłaniałaś +(e)ś odsłaniała |
odsłaniałoś +(e)ś odsłaniało |
odsłanialiście +(e)ście odsłaniali |
odsłaniałyście +(e)ście odsłaniały |
| 3 os. |
odsłaniał |
odsłaniała |
odsłaniało |
odsłaniali |
odsłaniały |
bezosobnik: odsłaniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę odsłaniał będę odsłaniać |
będę odsłaniała będę odsłaniać |
będę odsłaniało będę odsłaniać |
będziemy odsłaniali będziemy odsłaniać |
będziemy odsłaniały będziemy odsłaniać |
| 2 os. |
będziesz odsłaniał będziesz odsłaniać |
będziesz odsłaniała będziesz odsłaniać |
będziesz odsłaniało będziesz odsłaniać |
będziecie odsłaniali będziecie odsłaniać |
będziecie odsłaniały będziecie odsłaniać |
| 3 os. |
będzie odsłaniał będzie odsłaniać |
będzie odsłaniała będzie odsłaniać |
będzie odsłaniało będzie odsłaniać |
będą odsłaniali będą odsłaniać |
będą odsłaniały będą odsłaniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odsłaniajmy |
|
| 2 os. |
odsłaniaj |
odsłaniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odsłaniałbym bym odsłaniał |
odsłaniałabym bym odsłaniała |
odsłaniałobym bym odsłaniało |
odsłanialibyśmy byśmy odsłaniali |
odsłaniałybyśmy byśmy odsłaniały |
| 2 os. |
odsłaniałbyś byś odsłaniał |
odsłaniałabyś byś odsłaniała |
odsłaniałobyś byś odsłaniało |
odsłanialibyście byście odsłaniali |
odsłaniałybyście byście odsłaniały |
| 3 os. |
odsłaniałby by odsłaniał |
odsłaniałaby by odsłaniała |
odsłaniałoby by odsłaniało |
odsłanialiby by odsłaniali |
odsłaniałyby by odsłaniały |
bezosobnik: odsłaniano by
bezokolicznik: odsłaniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
odsłaniając
gerundium: odsłanianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odsłanianie |
odsłaniania |
| D. | odsłaniania |
odsłaniań |
| C. | odsłanianiu |
odsłanianiom |
| B. | odsłanianie |
odsłaniania |
| N. | odsłanianiem |
odsłanianiami |
| Ms. | odsłanianiu |
odsłanianiach |
| W. | odsłanianie |
odsłaniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: odsłaniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odsłaniający |
odsłaniający |
odsłaniający |
odsłaniające |
odsłaniająca |
| D. | odsłaniającego |
odsłaniającego |
odsłaniającego |
odsłaniającego |
odsłaniającej |
| C. | odsłaniającemu |
odsłaniającemu |
odsłaniającemu |
odsłaniającemu |
odsłaniającej |
| B. | odsłaniającego |
odsłaniającego |
odsłaniający |
odsłaniające |
odsłaniającą |
| N. | odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającą |
| Ms. | odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odsłaniający |
odsłaniający |
odsłaniające |
odsłaniające |
| D. | odsłaniających |
odsłaniających |
odsłaniających |
odsłaniających |
| C. | odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającym |
odsłaniającym |
| B. | odsłaniających |
odsłaniających |
odsłaniających |
odsłaniające |
| N. | odsłaniającymi |
odsłaniającymi |
odsłaniającymi |
odsłaniającymi |
| Ms. | odsłaniających |
odsłaniających |
odsłaniających |
odsłaniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: odsłaniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odsłaniany |
odsłaniany |
odsłaniany |
odsłaniane |
odsłaniana |
| D. | odsłanianego |
odsłanianego |
odsłanianego |
odsłanianego |
odsłanianej |
| C. | odsłanianemu |
odsłanianemu |
odsłanianemu |
odsłanianemu |
odsłanianej |
| B. | odsłanianego |
odsłanianego |
odsłaniany |
odsłaniane |
odsłanianą |
| N. | odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianą |
| Ms. | odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odsłaniani |
odsłaniani |
odsłaniane |
odsłaniane |
| D. | odsłanianych |
odsłanianych |
odsłanianych |
odsłanianych |
| C. | odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianym |
odsłanianym |
| B. | odsłanianych |
odsłanianych |
odsłanianych |
odsłaniane |
| N. | odsłanianymi |
odsłanianymi |
odsłanianymi |
odsłanianymi |
| Ms. | odsłanianych |
odsłanianych |
odsłanianych |
odsłanianych |
odpowiednik aspektowy: odsłonić
Pochodzenie
Czasownik z przedrostkiem od- (z psł. *otъ-) od psł. *slanjati 'pochylać coś, opierać coś na czymś, pokrywać czymś, osłaniać'
1. okno
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | zasłaniać |
Połączenia
- spódnica odsłania
- odsłaniać ramiona, szyję, zęby
- dekolt odsłaniający; bluzka odsłaniająca coś
Cytaty
|
Zawinięty rękaw kombinezonu odsłaniał szczupłe ramię, na przegubie błyskała srebrna bransoletka. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000 |
|
|
Moi słudzy dopiero wtedy zdjęli powgniatany od wielu cięć hełm, odsłaniając pobladłą twarz Ottokara ze Styrii. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004 |
|
|
W ruinach pełno jest dziur i wyrw, które odsłaniają piwnice i nisko położone pomieszczenia. źródło: NKJP: Groźne dziury, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-08-11 |
|
|
Tu i ówdzie stoczniowcy usunęli płyty pancerza, odsłaniając rury, ogromne maszynerie, a w jednym miejscu pustą przestrzeń rozmiarów Komnaty Senatu. źródło: NKJP: David Drake: Porucznik Leary dowodzi, Esensja, 2007 |
Składnia
|
+ | odsłaniać | + |
CO
|
2. firankę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | zasłaniać |
Połączenia
- odsłaniać firankę, żaluzje
Cytaty
|
Skończyła się noc i nadszedł świt. Odsłaniam firankę, za nią nie ma nic. źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007 |
|
|
Odsłaniam rolety, a tam śnieg. źródło: Internet |
Składnia
|
+ | odsłaniać | + |
CO
|
3. pomnik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje
Połączenia
- odsłaniać pomnik, tablicę
Cytaty
|
Dziś, odsłaniając ten pomnik, możemy w symboliczny sposób uczcić pamięć poległych i pomordowanych. źródło: NKJP: Internet |
|
|
W 1984 r. odbyła się prezentacja pamiątek, pani Rubinstein uczestniczyła wówczas w nadaniu imienia Filharmonii Łódzkiej, odsłaniała tablicę na domu, w którym urodził się Artur Rubinstein. źródło: NKJP: Galeria pani Neli, Express Ilustrowany, 2002-01-07 |
Składnia
|
+ | odsłaniać | + |
CO
|
4. wojsko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Cytaty
|
Po tym niepowodzeniu hetman niespodziewanie wycofał się z armią koronną z pola bitwy, odsłaniając skrzydło Sasów, co było główną przyczyną ich klęski. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | odsłaniać | + |
CO
|
5. prawdę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- odsłaniać kulisy czegoś, prawdę, sekret, swoje plany, zamiary
Cytaty
|
Jezus uczynił dokładnie tak, jak tego od Niego oczekiwano, z jedną różnicą - nie pochwalił ich, lecz zgromił, odsłaniając prawdę o proroku odrzuconym we własnej ojczyźnie. źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009 |
|
|
Znowu sięgam do literatury, słowników i drążę to samo zagadnienie, które odsłania mi wciąż nowe aspekty. źródło: NKJP: Podróż przez języki, Gazeta Wyborcza, 1994-09-07 |
|
|
We wrześniu na falach Radia Wolna Europa nadano pierwszą audycję, w której Józef Światło odsłaniał kulisy działania partii i bezpieki. źródło: NKJP: Filip Musiał: Czerwona legenda - część druga, Dziennik Polski, 2005-11-10 |
Składnia
|
+ | odsłaniać | + |
CO +
(przed KIM)
|