UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odsłaniać

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odsłaniam
odsłaniamy
2 os. odsłaniasz
odsłaniacie
3 os. odsłania
odsłaniają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odsłaniałem
+(e)m odsłaniał
odsłaniałam
+(e)m odsłaniała
odsłaniałom
+(e)m odsłaniało
odsłanialiśmy
+(e)śmy odsłaniali
odsłaniałyśmy
+(e)śmy odsłaniały
2 os. odsłaniałeś
+(e)ś odsłaniał
odsłaniałaś
+(e)ś odsłaniała
odsłaniałoś
+(e)ś odsłaniało
odsłanialiście
+(e)ście odsłaniali
odsłaniałyście
+(e)ście odsłaniały
3 os. odsłaniał
odsłaniała
odsłaniało
odsłaniali
odsłaniały

bezosobnik: odsłaniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę odsłaniał
będę odsłaniać
będę odsłaniała
będę odsłaniać
będę odsłaniało
będę odsłaniać
będziemy odsłaniali
będziemy odsłaniać
będziemy odsłaniały
będziemy odsłaniać
2 os. będziesz odsłaniał
będziesz odsłaniać
będziesz odsłaniała
będziesz odsłaniać
będziesz odsłaniało
będziesz odsłaniać
będziecie odsłaniali
będziecie odsłaniać
będziecie odsłaniały
będziecie odsłaniać
3 os. będzie odsłaniał
będzie odsłaniać
będzie odsłaniała
będzie odsłaniać
będzie odsłaniało
będzie odsłaniać
będą odsłaniali
będą odsłaniać
będą odsłaniały
będą odsłaniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odsłaniajmy
2 os. odsłaniaj
odsłaniajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odsłaniałbym
bym odsłaniał
odsłaniałabym
bym odsłaniała
odsłaniałobym
bym odsłaniało
odsłanialibyśmy
byśmy odsłaniali
odsłaniałybyśmy
byśmy odsłaniały
2 os. odsłaniałbyś
byś odsłaniał
odsłaniałabyś
byś odsłaniała
odsłaniałobyś
byś odsłaniało
odsłanialibyście
byście odsłaniali
odsłaniałybyście
byście odsłaniały
3 os. odsłaniałby
by odsłaniał
odsłaniałaby
by odsłaniała
odsłaniałoby
by odsłaniało
odsłanialiby
by odsłaniali
odsłaniałyby
by odsłaniały

bezosobnik: odsłaniano by

bezokolicznik: odsłaniać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

odsłaniając

gerundium: odsłanianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odsłanianie
odsłaniania
D. odsłaniania
odsłaniań
C. odsłanianiu
odsłanianiom
B. odsłanianie
odsłaniania
N. odsłanianiem
odsłanianiami
Ms. odsłanianiu
odsłanianiach
W. odsłanianie
odsłaniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odsłaniający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odsłaniający
odsłaniający
odsłaniający
odsłaniające
odsłaniająca
D. odsłaniającego
odsłaniającego
odsłaniającego
odsłaniającego
odsłaniającej
C. odsłaniającemu
odsłaniającemu
odsłaniającemu
odsłaniającemu
odsłaniającej
B. odsłaniającego
odsłaniającego
odsłaniający
odsłaniające
odsłaniającą
N. odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającą
Ms. odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odsłaniający
odsłaniający
odsłaniające
odsłaniające
D. odsłaniających
odsłaniających
odsłaniających
odsłaniających
C. odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającym
odsłaniającym
B. odsłaniających
odsłaniających
odsłaniających
odsłaniające
N. odsłaniającymi
odsłaniającymi
odsłaniającymi
odsłaniającymi
Ms. odsłaniających
odsłaniających
odsłaniających
odsłaniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: odsłaniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odsłaniany
odsłaniany
odsłaniany
odsłaniane
odsłaniana
D. odsłanianego
odsłanianego
odsłanianego
odsłanianego
odsłanianej
C. odsłanianemu
odsłanianemu
odsłanianemu
odsłanianemu
odsłanianej
B. odsłanianego
odsłanianego
odsłaniany
odsłaniane
odsłanianą
N. odsłanianym
odsłanianym
odsłanianym
odsłanianym
odsłanianą
Ms. odsłanianym
odsłanianym
odsłanianym
odsłanianym
odsłanianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odsłaniani
odsłaniani
odsłaniane
odsłaniane
D. odsłanianych
odsłanianych
odsłanianych
odsłanianych
C. odsłanianym
odsłanianym
odsłanianym
odsłanianym
B. odsłanianych
odsłanianych
odsłanianych
odsłaniane
N. odsłanianymi
odsłanianymi
odsłanianymi
odsłanianymi
Ms. odsłanianych
odsłanianych
odsłanianych
odsłanianych

odpowiednik aspektowy: odsłonić

Pochodzenie

Czasownik z przedrostkiem od- (z psł. *otъ-) od psł. *slanjati 'pochylać coś, opierać coś na czymś, pokrywać czymś, osłaniać'

1. okno

Definicja

powodować, że coś wcześniej niewidocznego staje się widoczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zasłaniać

Połączenia

  • spódnica odsłania
  • odsłaniać ramiona, szyję, zęby
  • dekolt odsłaniający; bluzka odsłaniająca coś

Cytaty

Zawinięty rękaw kombinezonu odsłaniał szczupłe ramię, na przegubie błyskała srebrna bransoletka.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000

Moi słudzy dopiero wtedy zdjęli powgniatany od wielu cięć hełm, odsłaniając pobladłą twarz Ottokara ze Styrii.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

W ruinach pełno jest dziur i wyrw, które odsłaniają piwnice i nisko położone pomieszczenia.

źródło: NKJP: Groźne dziury, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-08-11

Tu i ówdzie stoczniowcy usunęli płyty pancerza, odsłaniając rury, ogromne maszynerie, a w jednym miejscu pustą przestrzeń rozmiarów Komnaty Senatu.

źródło: NKJP: David Drake: Porucznik Leary dowodzi, Esensja, 2007

Składnia

bez ograniczeń + odsłaniać +
CO

2. firankę

Definicja

ściągać na boki lub do góry materiał, który wisi gdzieś na stałe i służy do uniemożliwiania komuś zobaczenia kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zasłaniać

Połączenia

  • odsłaniać firankę, żaluzje

Cytaty

Skończyła się noc i nadszedł świt. Odsłaniam firankę, za nią nie ma nic.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007

Odsłaniam rolety, a tam śnieg.

źródło: Internet

Składnia

bez ograniczeń + odsłaniać +
CO

3. pomnik

Definicja

oficjalnie zapoczątkowywać istnienie obiektu upamiętniającego zdarzenie lub osobę, odkrywając go

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Połączenia

  • odsłaniać pomnik, tablicę

Cytaty

Dziś, odsłaniając ten pomnik, możemy w symboliczny sposób uczcić pamięć poległych i pomordowanych.

źródło: NKJP: Internet

W 1984 r. odbyła się prezentacja pamiątek, pani Rubinstein uczestniczyła wówczas w nadaniu imienia Filharmonii Łódzkiej, odsłaniała tablicę na domu, w którym urodził się Artur Rubinstein.

źródło: NKJP: Galeria pani Neli, Express Ilustrowany, 2002-01-07

Składnia

bez ograniczeń + odsłaniać +
CO

4. wojsko

Definicja

wystawiać na atak

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Cytaty

Po tym niepowodzeniu hetman niespodziewanie wycofał się z armią koronną z pola bitwy, odsłaniając skrzydło Sasów, co było główną przyczyną ich klęski.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + odsłaniać +
CO

5. prawdę

Definicja

powodować, że ludzie dowiadują się o czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odkrywać, ujawniać

Połączenia

  • odsłaniać kulisy czegoś, prawdę, sekret, swoje plany, zamiary

Cytaty

Jezus uczynił dokładnie tak, jak tego od Niego oczekiwano, z jedną różnicą - nie pochwalił ich, lecz zgromił, odsłaniając prawdę o proroku odrzuconym we własnej ojczyźnie.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

Znowu sięgam do literatury, słowników i drążę to samo zagadnienie, które odsłania mi wciąż nowe aspekty.

źródło: NKJP: Podróż przez języki, Gazeta Wyborcza, 1994-09-07

We wrześniu na falach Radia Wolna Europa nadano pierwszą audycję, w której Józef Światło odsłaniał kulisy działania partii i bezpieki.

źródło: NKJP: Filip Musiał: Czerwona legenda - część druga, Dziennik Polski, 2005-11-10

Składnia

bez ograniczeń + odsłaniać +
CO + (przed KIM)

Frazeologizmy

ktoś odsłania przyłbicę
Data ostatniej modyfikacji: 15.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json