UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uderzyć się

Chronologizacja

1470, SStp

Pochodzenie

Zob. uderzyć

1. ręką w głowę

Definicja

kierując rękę lub trzymany w niej przedmiot w stronę samego siebie, spowodować, że gwałtownie zetknie się z powierzchnią ciała, często wywołując w ten sposób ból

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:

chlasnąć się, rąbnąć się, walnąć się, wyrżnąć się

Połączenia

uderzyć się dłonią, ręką; młotkiem
uderzyć się w brzuch, czoło, głowę, kark, kolano, palec, plecy
uderzyć się po karku, nodze, policzkach

Cytaty

Rzeczywiście była to Elza. Wokalistka zespołu Walker. „Jak mogłam nie poznać?!” Natalia uderzyła się w czoło.

źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1996

Zaniepokojony chlupotem błotnistej ziemi, napierającymi zewsząd zgniłymi woniami i kapaniem kropel z liści, które żółkły na skutek toczącej je choroby, [...] z irytacją uderzył się po karku, zabijając natrętnego komara.

źródło: NKJP: Klątwa Upiora Mgieł, Esensja, 2006-02

Ściągnęła zębami rękawiczkę. Uderzyła się gałązką po gołej ręce. Pisnęła, ale słabo. Uderzyła się jeszcze raz. Pisnęła głośniej.

źródło: NKJP: Tomek Tryzna: Idź kochaj i niech ci nie pomoże żadna na ziemi rzecz, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uderzę się	uderzymy się
2 os.	uderzysz się	uderzycie się
3 os.	uderzy się	uderzą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uderzyłem się +(e)m się uderzył	uderzyłam się +(e)m się uderzyła	uderzyłom się +(e)m się uderzyło	uderzyliśmy się +(e)śmy się uderzyli	uderzyłyśmy się +(e)śmy się uderzyły
2 os.	uderzyłeś się +(e)ś się uderzył	uderzyłaś się +(e)ś się uderzyła	uderzyłoś się +(e)ś się uderzyło	uderzyliście się +(e)ście się uderzyli	uderzyłyście się +(e)ście się uderzyły
3 os.	uderzył się	uderzyła się	uderzyło się	uderzyli się	uderzyły się

bezosobnik: uderzono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uderzmy się
2 os.	uderz się	uderzcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uderzyłbym się bym się uderzył	uderzyłabym się bym się uderzyła	uderzyłobym się bym się uderzyło	uderzylibyśmy się byśmy się uderzyli	uderzyłybyśmy się byśmy się uderzyły
2 os.	uderzyłbyś się byś się uderzył	uderzyłabyś się byś się uderzyła	uderzyłobyś się byś się uderzyło	uderzylibyście się byście się uderzyli	uderzyłybyście się byście się uderzyły
3 os.	uderzyłby się by się uderzył	uderzyłaby się by się uderzyła	uderzyłoby się by się uderzyło	uderzyliby się by się uderzyli	uderzyłyby się by się uderzyły

bezosobnik: uderzono by się

bezokolicznik: uderzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uderzywszy się

gerundium: uderzenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uderzenie się	uderzenia się
D.	uderzenia się	uderzeń się
C.	uderzeniu się	uderzeniom się
B.	uderzenie się	uderzenia się
N.	uderzeniem się	uderzeniami się
Ms.	uderzeniu się	uderzeniach się
W.	uderzenie się	uderzenia się

odpowiednik aspektowy: uderzać się

Składnia

Rz żywotny	+	uderzyć się	+	CZYM + w CO
Rz żywotny	+	uderzyć się	+	CZYM + po CZYM

2. głową o ścianę

Definicja

zetknąć się, zwykle niespodziewanie, gwałtownie i boleśnie, daną częścią swojego ciała z jakimś przedmiotem, obiektem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

uderzyć się głową, ramieniem, ręką o coś
uderzyć się o kamień; biurko, kant czegoś, stół; ścianę; w głowę

Cytaty

Marian podniósł się, zaciskając zęby, bolały go pokopane nogi i łokieć, którym uderzył się o kamień.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1990

Bolała mnie prawa ręka, na bicepsie pojawił się siniak intensywnie nasycony fioletem z czerwoną kropką w środku. Musiałem uderzyć się o coś ostrego.

źródło: NKJP: Mirosław Nahacz: Bocian i Lola, 2005

Na hollywoodzkim przyjęciu po ciemku bawiono się w chowanego. [...] spadła ze schodów. Uderzyła się w głowę.

źródło: NKJP: Jacek Szczerba: Ukazały się wspomnienia Davida Nivena, Gazeta Wyborcza, 1997-07-16