UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydobyć się

Chronologizacja

1814, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydobędę się
wydobędziemy się
2 os. wydobędziesz się
wydobędziecie się
3 os. wydobędzie się
wydobędą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydobyłem się
+(e)m się wydobył
wydobyłam się
+(e)m się wydobyła
wydobyłom się
+(e)m się wydobyło
wydobyliśmy się
+(e)śmy się wydobyli
wydobyłyśmy się
+(e)śmy się wydobyły
2 os. wydobyłeś się
+(e)ś się wydobył
wydobyłaś się
+(e)ś się wydobyła
wydobyłoś się
+(e)ś się wydobyło
wydobyliście się
+(e)ście się wydobyli
wydobyłyście się
+(e)ście się wydobyły
3 os. wydobył się
wydobyła się
wydobyło się
wydobyli się
wydobyły się

bezosobnik: wydobyto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydobądźmy się
2 os. wydobądź się
wydobądźcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydobyłbym się
bym się wydobył
wydobyłabym się
bym się wydobyła
wydobyłobym się
bym się wydobyło
wydobylibyśmy się
byśmy się wydobyli
wydobyłybyśmy się
byśmy się wydobyły
2 os. wydobyłbyś się
byś się wydobył
wydobyłabyś się
byś się wydobyła
wydobyłobyś się
byś się wydobyło
wydobylibyście się
byście się wydobyli
wydobyłybyście się
byście się wydobyły
3 os. wydobyłby się
by się wydobył
wydobyłaby się
by się wydobyła
wydobyłoby się
by się wydobyło
wydobyliby się
by się wydobyli
wydobyłyby się
by się wydobyły

bezosobnik: wydobyto by się

bezokolicznik: wydobyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydobywszy się

gerundium: wydobycie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydobycie się
wydobycia się
D. wydobycia się
wydobyć się
C. wydobyciu się
wydobyciom się
B. wydobycie się
wydobycia się
N. wydobyciem się
wydobyciami się
Ms. wydobyciu się
wydobyciach się
W. wydobycie się
wydobycia się

odpowiednik aspektowy: wydobywać się

Pochodzenie

Zob. dobyć

1. z piwnicy

Definicja

z trudem opuścić miejsce, w którym się przebywało

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wydostać się, wykaraskać się

Połączenia

  • wydobyć się z klatki, z pułapki

Cytaty

Wyłaź. (pomaga Kogutowi wydobyć się z worka i popycha go w stronę ławki [...]).

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 3, 1974

Blisko 40 godzin stał nad przepaścią i wystał sobie życie. Gdyby próbował wydobyć się z pułapki - niechybnie by zginął.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Przekonała go dopiero wizyta w piwnicy, skąd po pewnym czasie obaj panowie wydobyli się z niejakim trudem i śmiejąc się wesoło powędrowali na werandę, gdzie zapadli w fotele.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Wydobyłam się z podziemi. Przeszłam w niedozwolonym miejscu przy Filharmonii i zanurzyłam w Park Moniuszki.

źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1994

Składnia

bez ograniczeń + wydobyć się +
SKĄD

2. o dymie

Definicja

wydostać się z wnętrza czegoś na zewnątrz

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dobyć się

Połączenia

  • dym wydobył się

Cytaty

Nie byłam w stanie utrzymać równowagi. Przewróciłam się. Wtedy, spod ziemi, trawy i kwiatów wydobył się wysoko w górę ciemny, gęsty dym.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

Z kulek wydobyły się opary z charakterystycznym ostrym zapachem.

źródło: Internet: fronolow.pl

Spod maski nałożonej na twarz skazańca wydobyły się płomienie ognia i gęsty dym.

źródło: NKJP: (ODDO): Bestia zginęła na „iskrowniku”, Super Express nr 25/3, 1998

Składnia

bez ograniczeń + wydobyć się +
SKĄD

3. o głosie

Definicja

dać się słyszeć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dobyć się

Połączenia

  • dźwięk, głos, śpiew wydobył się
  • wydobyć się z gardła, z krtani

Cytaty

- No, ale robota czeka... W odpowiedzi z wnętrza radiowozu wydobyła się krótka, ale soczysta seria bluzgów.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Usta chłopaka otwarły się do krzyku, ale ze ściśniętego gardła nie zdołał wydobyć się żaden dźwięk.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Nigdy z ich ust nie wydobyło się przekleństwo, jakby nie było co przekląć.

źródło: NKJP: Zbigniew Kruszyński: Na lądach i morzach: opisy i opowiadania, 1999

Z głośników wewnątrz wagonów wydobył się narastający gwizd, jakby uchodzącego powietrza.

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Z radia wydobył się dźwięk dziarskiego marsza, który zagłuszył odpowiedź Klossa.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Składnia

bez ograniczeń + wydobyć się +
SKĄD

4. z kłopotów

Definicja

z trudem i powoli uwolnić się od czegoś niekorzystnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wybabrać się, wydostać się, wygrzebać się, wykaraskać się

Połączenia

  • wydobyć się z biedy, z długów, z kryzysu, z nałogu, z zapaści
  • móc, pomóc wydobyć się

Cytaty

Wydobyłem się z jakiejś desperacji, beznadziei, poczucia absolutnej absurdalności.

źródło: NKJP: Aleksander Wat: Mój wiek: pamiętnik mówiony, 1967

Nie wyprostujemy naszych stosunków z Rosją, dopóki nie wydobędziemy się z izolacji.

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997

Że była zacofana? Z pewnością, ale nie miała niemal żadnej szansy wydobycia się z takiego stanu.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Składnia

bez ograniczeń + wydobyć się +
z CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 09.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json