Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wydobędę się |
wydobędziemy się |
|||
| 2 os. |
wydobędziesz się |
wydobędziecie się |
|||
| 3 os. |
wydobędzie się |
wydobędą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wydobyłem się +(e)m się wydobył |
wydobyłam się +(e)m się wydobyła |
wydobyłom się +(e)m się wydobyło |
wydobyliśmy się +(e)śmy się wydobyli |
wydobyłyśmy się +(e)śmy się wydobyły |
| 2 os. |
wydobyłeś się +(e)ś się wydobył |
wydobyłaś się +(e)ś się wydobyła |
wydobyłoś się +(e)ś się wydobyło |
wydobyliście się +(e)ście się wydobyli |
wydobyłyście się +(e)ście się wydobyły |
| 3 os. |
wydobył się |
wydobyła się |
wydobyło się |
wydobyli się |
wydobyły się |
bezosobnik: wydobyto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wydobądźmy się |
|
| 2 os. |
wydobądź się |
wydobądźcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wydobyłbym się bym się wydobył |
wydobyłabym się bym się wydobyła |
wydobyłobym się bym się wydobyło |
wydobylibyśmy się byśmy się wydobyli |
wydobyłybyśmy się byśmy się wydobyły |
| 2 os. |
wydobyłbyś się byś się wydobył |
wydobyłabyś się byś się wydobyła |
wydobyłobyś się byś się wydobyło |
wydobylibyście się byście się wydobyli |
wydobyłybyście się byście się wydobyły |
| 3 os. |
wydobyłby się by się wydobył |
wydobyłaby się by się wydobyła |
wydobyłoby się by się wydobyło |
wydobyliby się by się wydobyli |
wydobyłyby się by się wydobyły |
bezosobnik: wydobyto by się
bezokolicznik: wydobyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wydobywszy się
gerundium: wydobycie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wydobycie się |
wydobycia się |
| D. | wydobycia się |
wydobyć się |
| C. | wydobyciu się |
wydobyciom się |
| B. | wydobycie się |
wydobycia się |
| N. | wydobyciem się |
wydobyciami się |
| Ms. | wydobyciu się |
wydobyciach się |
| W. | wydobycie się |
wydobycia się |
odpowiednik aspektowy: wydobywać się
Pochodzenie
Zob. dobyć
1. z piwnicy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wydostać się, wykaraskać się |
Połączenia
- wydobyć się z klatki, z pułapki
Cytaty
|
Wyłaź. (pomaga Kogutowi wydobyć się z worka i popycha go w stronę ławki [...]). źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 3, 1974 |
|
|
Blisko 40 godzin stał nad przepaścią i wystał sobie życie. Gdyby próbował wydobyć się z pułapki - niechybnie by zginął. źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979 |
|
|
Przekonała go dopiero wizyta w piwnicy, skąd po pewnym czasie obaj panowie wydobyli się z niejakim trudem i śmiejąc się wesoło powędrowali na werandę, gdzie zapadli w fotele. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
Wydobyłam się z podziemi. Przeszłam w niedozwolonym miejscu przy Filharmonii i zanurzyłam w Park Moniuszki. źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1994 |
Składnia
|
+ | wydobyć się | + |
SKĄD
|
2. o dymie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dobyć się |
Połączenia
- dym wydobył się
Cytaty
|
Nie byłam w stanie utrzymać równowagi. Przewróciłam się. Wtedy, spod ziemi, trawy i kwiatów wydobył się wysoko w górę ciemny, gęsty dym. źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999 |
|
|
Z kulek wydobyły się opary z charakterystycznym ostrym zapachem. źródło: Internet: fronolow.pl |
|
|
Spod maski nałożonej na twarz skazańca wydobyły się płomienie ognia i gęsty dym. źródło: NKJP: (ODDO): Bestia zginęła na „iskrowniku”, Super Express nr 25/3, 1998 |
Składnia
|
+ | wydobyć się | + |
SKĄD
|
3. o głosie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dobyć się |
Połączenia
- dźwięk, głos, śpiew wydobył się
- wydobyć się z gardła, z krtani
Cytaty
|
- No, ale robota czeka... W odpowiedzi z wnętrza radiowozu wydobyła się krótka, ale soczysta seria bluzgów. źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005 |
|
|
Usta chłopaka otwarły się do krzyku, ale ze ściśniętego gardła nie zdołał wydobyć się żaden dźwięk. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
|
|
Nigdy z ich ust nie wydobyło się przekleństwo, jakby nie było co przekląć. źródło: NKJP: Zbigniew Kruszyński: Na lądach i morzach: opisy i opowiadania, 1999 |
|
|
Z głośników wewnątrz wagonów wydobył się narastający gwizd, jakby uchodzącego powietrza. źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008 |
|
|
Z radia wydobył się dźwięk dziarskiego marsza, który zagłuszył odpowiedź Klossa. źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967 |
Składnia
|
+ | wydobyć się | + |
SKĄD
|
4. z kłopotów
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wybabrać się, wydostać się, wygrzebać się, wykaraskać się |
Połączenia
- wydobyć się z biedy, z długów, z kryzysu, z nałogu, z zapaści
- móc, pomóc wydobyć się
Cytaty
|
Wydobyłem się z jakiejś desperacji, beznadziei, poczucia absolutnej absurdalności. źródło: NKJP: Aleksander Wat: Mój wiek: pamiętnik mówiony, 1967 |
|
|
Nie wyprostujemy naszych stosunków z Rosją, dopóki nie wydobędziemy się z izolacji. źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997 |
|
|
Że była zacofana? Z pewnością, ale nie miała niemal żadnej szansy wydobycia się z takiego stanu. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994 |
Składnia
|
+ | wydobyć się | + |
z CZEGO
|