UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkładać się

Chronologizacja

2 połowa XVI w., SPXVI

Pochodzenie

ogsł. *orz-kladati sę

Zob. rozkładać, kłaść

1. o parasolu

Definicja

oddalać od siebie swoje części, powodując zwiększenie się powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozpościerać się
antonimy:  składać się

Cytaty

Bawią się rozsuwaniem dachu, Karol testuje radio, klimatyzację i sposób, w jaki rozkładają się fotele.

źródło: NKJP: Anna Onichimowska: Trzecie oko, 2009

[...] tradycyjne hinduskie spodnie, szerokie w biodrach, zwężające się w kostkach, które w tańcu rozkładają się jak harmonijka.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: Zdjąć buciory z własnej kultury, Gazeta Wyborcza, 1992-10-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

2. o tkankach

Definicja

poddawać się rozkładowi chemicznemu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • odpadki, śmieci rozkładają się
  • rozkładające się ciała, zwłoki

Cytaty

Otóż mniej więcej po roku dojrzewania kwas jabłkowy rozkłada się na kwas mlekowy i dwutlenek węgla, co powoduje kolejne reakcje chemiczne i przemiany w kolorze i smaku, zwłaszcza w winach pochodzących ze szczepów bordoskich (Merlot, Cabernet).

źródło: NKJP: Eugeniusz Kabatc: Vinum sacrum et profanum. Wino w kulturze, wino w naturze, wino na naszym stole, 2003

Ciało rozkłada się po śmierci na atomy, ale co z resztą?

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Węgiel 14C jako promieniotwórczy rozkłada się stopniowo z biegiem lat, a nie może być już uzupełniany od momentu zaprzestania wzrostu rośliny.

źródło: NKJP: Antoni Kapelański: Wielki Koneser, 2006

Sekcja musiała odbyć się jak najszybciej, zwłoki wyciągnięte z wody rozkładają się bardzo łatwo.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

W nozdrza uderzał znany mi od 1939 r. zapach rozbitych cegieł i pyłu wapiennego z tynków zlasowanych wodą, przemieszany z mdlącym, słodkawym odorem rozkładających się gdzieś pod gruzami ludzkich ciał, gnijących szmat i butwiejącego drewna.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

Składnia

bez ograniczeń + rozkładać się +
(na CO)

3. o długu

Definicja

dzielić się w czasie lub przestrzeni

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dzielić się, rozdzielać się

Połączenia

  • ciężar rozkłada się; koszty rozkładają się
  • rozkładać się równo, równomiernie, różnie

Cytaty

To gigantyczna, powolna wędrówka ludów. Nie jest to ruch stały, jednostajny, nie trwa tygodniami, miesiącami, ale rozkłada się na lata, a może nawet dziesięciolecia.

źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010

Jakby tego jeszcze było Waldemarowi mało, wymyślił inną złośliwość, do której wciągnął młodszych braci, ponieważ słusznie uważał, że dobrze jest, kiedy odpowiedzialność rozkłada się na więcej osób.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Racje dobrego smaku rozkładały się po obu stronach.

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007

Zrozumiale i logicznie rozkładają się w społeczeństwie poglądy i sympatie wokół dzieci nie narodzonych.

źródło: NKJP: Michał Ogórek: Ogórek na niedzielę, Gazeta Wyborcza, 1992-12-12

Pod jej skórą nierównomiernie, jak ziarna piasku, rozkładały się grudki tłuszczu.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

Składnia

bez ograniczeń + rozkładać się +
(na KOGO/CO)
bez ograniczeń + rozkładać się +
(GDZIE)

4. o ramionach

Definicja

wyciągać się na boki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

W takich chwilach u pegazów skrzydła rozkładają się samoistnie.

źródło: Internet

Motyl to fantastyczny owad. Ma piękne, duże i ubarwione wieloma kolorami skrzydła. Gdy lata, jego skrzydła rozkładają się.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

5. o krajobrazie

Definicja

książk. 
zajmować sobą przestrzeń

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozciągać się, rozpościerać się

Połączenia

  • miasto rozkłada się

Cytaty

Miasto rozkładało się szeroko na brzegu Nilu, lecz zabudowę miało niezbyt okazałą.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1974

Na rogach rozkładały się nielegalne minibazarki – kwiaty, ścierki i pumeks zawsze są w cenie.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Apokalipso, 2004

Winnice rozkładają się wokół miasteczka przytulnie, ich piwnice gromadzą zapasy wieloletnie, cenne nad wyraz, toteż pilnuje ich od średniowiecza potężny zamek na wzgórzu montalcińskim.

źródło: NKJP: Eugeniusz Kabatc: Vinum sacrum et profanum. Wino w kulturze, wino w naturze, wino na naszym stole, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

Składnia

bez ograniczeń + rozkładać się +
GDZIE

6. na placu

Definicja

umieszczać na jakimś terenie wiele przyniesionych ze sobą przedmiotów, umożliwiających lub ułatwiających przebywanie tam i wykonywanie określonych czynności

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  instalować się, rozbijać się
antonimy:  zwijać się

Połączenia

  • rozkładać się na placu, na straganach

Cytaty

Jakieś dziesięć metrów od drogi rozpościerał się las sosnowy, z którego wychodzili miejscowi z rachitycznymi grzybkami, a potem rozkładali się z niemal pustymi kobiałkami na skraju szosy.

źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007

Czując zewsząd przyjazne poparcie, nie wysyłaliśmy żadnych zwiadowców, wystawialiśmy także nieliczną wartę, rozkładając się gdzieś obozem.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Wojsko rozkładało się u stóp góry.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Albo przyglądałem sic Indianom z Boliwii. Rozkładali się na ruchliwym deptaku, uruchamiali generator, puszczali muzykę z odtwarzacza dopaloną przez kolumny i z instrumentami w dłoniach kiwali się miarowo w tył i w przód.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

Składnia

bez ograniczeń + rozkładać się +
(z CZYM) + GDZIE
bez ograniczeń + rozkładać się +
(CZYM) + GDZIE

7. o odpoczywającym

Definicja

pot. 
zajmować niedbałą, wygodną dla siebie pozycję w miejscu przeznaczonym do siedzenia lub leżenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozwalać się
hiperonimy:  kłaść się

Połączenia

  • rozkładać się w fotelu

Cytaty

I sam rozkłada się wygodnie w fotelu, ja do drugim pokoju na leżankę, a Grit z matką do kuchni.

źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

Ludzie siedzieli jeszcze przy biesiadzie, rozkładając się wygodnie na siedziskach ze skór, gdy między namioty wpadł człowiek dziwacznie odziany.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

W pięknych przedwojennych czasach psy towarzyszyły wszędzie swoim państwu. W czasie młocki rozkładały się w cieniu i spały słodko, nie reagując zupełnie na hałas.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Znajoma nam powiedziała, że jak się urodzi dziecko, to przez jakiś czas na pewno będzie z nami spało. Ponoć takie dziecko zajmuje mnóstwo miejsca. Rozkłada się i tyle.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

Składnia

bez ograniczeń + rozkładać się +
(GDZIE)

8. o łyżwiarzu

Definicja

pot. 
upadać całym ciałem na ziemię

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wykładać się, wytrąbiać się
hiperonimy:  przewracać się

Cytaty

Widział jak jeden z nich, kapitan, obrywa idealnie w czoło i rozkłada się jak długi na błocie.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

9. o gospodarce

Definicja

tracić zdolność prawidłowego działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Ja TERAZ czuję się fatalnie, rozkładam się fizycznie i psychicznie.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Gospodarka nie może rozkładać się bez końca.

źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 1981

Za każdym razem dziecko rozkłada się praktycznie tuż przed weekendem lub w weekend, a więc z konieczności pomoc doraźna, a nie własny pediatra w przychodni.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

10. o chorym

Definicja

pot. 
zaczynać chorować na chorobę objawiającą się bólem mięśni i głowy, gorączką, katarem lub biegunką

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

[...] między badaniami jest taki przedział czasu, że pacjent rozkłada się kompletnie i pojawiają się powikłania, przez co w skrajnej sytuacji ląduje np. na rencie, a przynajmniej na długim L4?

źródło: Internet: wykop.pl

Mam teraz 3 dni zwolnienia, bo przeziębiłam się, a z kolei w pracy wszyscy rozkładają się na grypę żołądkową, więc wolałam nie ryzykować.

źródło: Internet: happymum.pl/forum

Rozkładam się na święta. Mam nadzieję, że mi przejdzie.

źródło: Internet: extra-dodatki-angeliki.blog.onet.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładam się
 rozkładamy się
2 os. rozkładasz się
 rozkładacie się
3 os. rozkłada się
 rozkładają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałem się
+(e)m się rozkładał
 rozkładałam się
+(e)m się rozkładała
 rozkładałom się
+(e)m się rozkładało
 rozkładaliśmy się
+(e)śmy się rozkładali
 rozkładałyśmy się
+(e)śmy się rozkładały
2 os. rozkładałeś się
+(e)ś się rozkładał
 rozkładałaś się
+(e)ś się rozkładała
 rozkładałoś się
+(e)ś się rozkładało
 rozkładaliście się
+(e)ście się rozkładali
 rozkładałyście się
+(e)ście się rozkładały
3 os. rozkładał się
 rozkładała się
 rozkładało się
 rozkładali się
 rozkładały się

bezosobnik: rozkładano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozkładał
będę się rozkładać
 będę się rozkładała
będę się rozkładać
 będę się rozkładało
będę się rozkładać
 będziemy się rozkładali
będziemy się rozkładać
 będziemy się rozkładały
będziemy się rozkładać
2 os. będziesz się rozkładał
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładała
będziesz się rozkładać
 będziesz się rozkładało
będziesz się rozkładać
 będziecie się rozkładali
będziecie się rozkładać
 będziecie się rozkładały
będziecie się rozkładać
3 os. będzie się rozkładał
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładała
będzie się rozkładać
 będzie się rozkładało
będzie się rozkładać
 będą się rozkładali
będą się rozkładać
 będą się rozkładały
będą się rozkładać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkładajmy się
2 os. rozkładaj się
 rozkładajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkładałbym się
bym się rozkładał
 rozkładałabym się
bym się rozkładała
 rozkładałobym się
bym się rozkładało
 rozkładalibyśmy się
byśmy się rozkładali
 rozkładałybyśmy się
byśmy się rozkładały
2 os. rozkładałbyś się
byś się rozkładał
 rozkładałabyś się
byś się rozkładała
 rozkładałobyś się
byś się rozkładało
 rozkładalibyście się
byście się rozkładali
 rozkładałybyście się
byście się rozkładały
3 os. rozkładałby się
by się rozkładał
 rozkładałaby się
by się rozkładała
 rozkładałoby się
by się rozkładało
 rozkładaliby się
by się rozkładali
 rozkładałyby się
by się rozkładały

bezosobnik: rozkładano by się

bezokolicznik: rozkładać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając się

gerundium: rozkładanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający się

odpowiednik aspektowy: rozłożyć się

Składnia

bez ograniczeń + rozkładać się +
(na CO)
Data ostatniej modyfikacji: 13.05.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN