UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

powierzać

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. wierzyć

1. funkcję

Definicja

zlecać wykonanie zadania lub pełnienie funkcji

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poruczać
hiperonimy:  zlecać

Połączenia

  • prezydent, premier, prokuratura, sejm powierza; wyborcy powierzają
  • powierzać gminom, krajowemu wykonawcy, ministrowi, pracownikowi, prezydentowi, profesjonalistom, resortowi, wyspecjalizowanym jednostkom
  • powierzać funkcję, kierownictwo, misję, nadzór, obowiązki, ochronę, organizację czegoś, pieczę, projekt, rolę, rządy, stanowisko, urząd, wykonanie czegoś, zadanie

Cytaty

Ilekroć król powierzał mu ster rządu, na afgańsko-pakistańskim górzystym pograniczu rozlegały się strzały.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Cesarz Prus powierzał Hansowi Heinrichowi mniej ważne dyplomatyczne misje.

źródło: NKJP: Dwoje na wulkanie, Dziennik Polski, 2003-11-28

Boruta powierzał odpowiedzialne funkcje młodym oficerom.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1996

Przy obsadzaniu ważnych urzędów państwowych […] będą się liczyć nade wszystko względy merytoryczne, a więc fachowe przygotowanie kandydata do pełnienia powierzanych mu obowiązków.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.09.1992

Projekt ustawy powierza ustalanie kursów walut rządowi, który mógłby je zmieniać na wniosek rady NBP.

źródło: NKJP: Konrad Sadurski, Gazeta Wyborcza, 1995-09-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powierzam
powierzamy
2 os. powierzasz
powierzacie
3 os. powierza
powierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powierzałem
+(e)m powierzał
powierzałam
+(e)m powierzała
powierzałom
+(e)m powierzało
powierzaliśmy
+(e)śmy powierzali
powierzałyśmy
+(e)śmy powierzały
2 os. powierzałeś
+(e)ś powierzał
powierzałaś
+(e)ś powierzała
powierzałoś
+(e)ś powierzało
powierzaliście
+(e)ście powierzali
powierzałyście
+(e)ście powierzały
3 os. powierzał
powierzała
powierzało
powierzali
powierzały

bezosobnik: powierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę powierzał
będę powierzać
będę powierzała
będę powierzać
będę powierzało
będę powierzać
będziemy powierzali
będziemy powierzać
będziemy powierzały
będziemy powierzać
2 os. będziesz powierzał
będziesz powierzać
będziesz powierzała
będziesz powierzać
będziesz powierzało
będziesz powierzać
będziecie powierzali
będziecie powierzać
będziecie powierzały
będziecie powierzać
3 os. będzie powierzał
będzie powierzać
będzie powierzała
będzie powierzać
będzie powierzało
będzie powierzać
będą powierzali
będą powierzać
będą powierzały
będą powierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powierzajmy
2 os. powierzaj
powierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powierzałbym
bym powierzał
powierzałabym
bym powierzała
powierzałobym
bym powierzało
powierzalibyśmy
byśmy powierzali
powierzałybyśmy
byśmy powierzały
2 os. powierzałbyś
byś powierzał
powierzałabyś
byś powierzała
powierzałobyś
byś powierzało
powierzalibyście
byście powierzali
powierzałybyście
byście powierzały
3 os. powierzałby
by powierzał
powierzałaby
by powierzała
powierzałoby
by powierzało
powierzaliby
by powierzali
powierzałyby
by powierzały

bezosobnik: powierzano by

bezokolicznik: powierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: powierzając

gerundium: powierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powierzanie
powierzania
D. powierzania
powierzań
C. powierzaniu
powierzaniom
B. powierzanie
powierzania
N. powierzaniem
powierzaniami
Ms. powierzaniu
powierzaniach
W. powierzanie
powierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: powierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powierzający
powierzający
powierzający
powierzające
powierzająca
D. powierzającego
powierzającego
powierzającego
powierzającego
powierzającej
C. powierzającemu
powierzającemu
powierzającemu
powierzającemu
powierzającej
B. powierzającego
powierzającego
powierzający
powierzające
powierzającą
N. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającą
Ms. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powierzający
powierzający
powierzające
powierzające
D. powierzających
powierzających
powierzających
powierzających
C. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
B. powierzających
powierzających
powierzających
powierzające
N. powierzającymi
powierzającymi
powierzającymi
powierzającymi
Ms. powierzających
powierzających
powierzających
powierzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: powierzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powierzany
powierzany
powierzany
powierzana
D. powierzanej
C. powierzanemu
powierzanemu
powierzanemu
powierzanemu
B. powierzanego
powierzanego
powierzane
Ms. powierzanym
powierzanym
powierzanym
powierzanym
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powierzani
powierzani
D. powierzanych
powierzanych
powierzanych
powierzanych
C. powierzanym
powierzanym
powierzanym
powierzanym
B. powierzanych
powierzanych
powierzanych
powierzane
Ms.

Składnia

bez ograniczeń + powierzać +
KOMU + CO

2. dziecko, majątek

Definicja

oddawać pod opiekę lub do dyspozycji

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zawierzać
hiperonimy:  oddawać

Połączenia

  • powierzać bankom, fachowcom, firmie, rodzinie zastępczej
  • powierzać dziecko; biżuterię, dokumenty, firmę, majątek, mienie, oszczędności, pieniądze, swoje interesy

Cytaty

Policjanci proszą, aby rodzice [...] towarzyszyli swoim dzieciom w wyprawach na narty, sanki czy łyżwy, a jeżeli to niemożliwe, aby powierzali je opiece innych odpowiedzialnych, dorosłych osób.

źródło: NKJP: (ST): Przed feriami, Dziennik Polski, 2002-01-17

Sąd dyskryminuje mężczyznę: orzeka rozwód, dziecko powierza matce, a ojcu pozwala spotykać się z dzieckiem raz w tygodniu przez godzinę.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman, Gazeta Wyborcza, 1994-11-04

Akcjonariusze powierzają firmie wielokrotnie więcej niż wynosi np. wartość majątku trwałego firmy.

źródło: NKJP: Paweł Wujec, Gazeta Wyborcza, 1994-03-29

Fundusze emerytalne będą inwestować powierzane im pieniądze w obligacje, bony oraz w akcje.

źródło: NKJP: Łukasz Kwiecień: Fundusze w ataku, Dziennik Polski, 1999-02-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powierzam
powierzamy
2 os. powierzasz
powierzacie
3 os. powierza
powierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powierzałem
+(e)m powierzał
powierzałam
+(e)m powierzała
powierzałom
+(e)m powierzało
powierzaliśmy
+(e)śmy powierzali
powierzałyśmy
+(e)śmy powierzały
2 os. powierzałeś
+(e)ś powierzał
powierzałaś
+(e)ś powierzała
powierzałoś
+(e)ś powierzało
powierzaliście
+(e)ście powierzali
powierzałyście
+(e)ście powierzały
3 os. powierzał
powierzała
powierzało
powierzali
powierzały

bezosobnik: powierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę powierzał
będę powierzać
będę powierzała
będę powierzać
będę powierzało
będę powierzać
będziemy powierzali
będziemy powierzać
będziemy powierzały
będziemy powierzać
2 os. będziesz powierzał
będziesz powierzać
będziesz powierzała
będziesz powierzać
będziesz powierzało
będziesz powierzać
będziecie powierzali
będziecie powierzać
będziecie powierzały
będziecie powierzać
3 os. będzie powierzał
będzie powierzać
będzie powierzała
będzie powierzać
będzie powierzało
będzie powierzać
będą powierzali
będą powierzać
będą powierzały
będą powierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powierzajmy
2 os. powierzaj
powierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powierzałbym
bym powierzał
powierzałabym
bym powierzała
powierzałobym
bym powierzało
powierzalibyśmy
byśmy powierzali
powierzałybyśmy
byśmy powierzały
2 os. powierzałbyś
byś powierzał
powierzałabyś
byś powierzała
powierzałobyś
byś powierzało
powierzalibyście
byście powierzali
powierzałybyście
byście powierzały
3 os. powierzałby
by powierzał
powierzałaby
by powierzała
powierzałoby
by powierzało
powierzaliby
by powierzali
powierzałyby
by powierzały

bezosobnik: powierzano by

bezokolicznik: powierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: powierzając

gerundium: powierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powierzanie
powierzania
D. powierzania
powierzań
C. powierzaniu
powierzaniom
B. powierzanie
powierzania
N. powierzaniem
powierzaniami
Ms. powierzaniu
powierzaniach
W. powierzanie
powierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: powierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powierzający
powierzający
powierzający
powierzające
powierzająca
D. powierzającego
powierzającego
powierzającego
powierzającego
powierzającej
C. powierzającemu
powierzającemu
powierzającemu
powierzającemu
powierzającej
B. powierzającego
powierzającego
powierzający
powierzające
powierzającą
N. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającą
Ms. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powierzający
powierzający
powierzające
powierzające
D. powierzających
powierzających
powierzających
powierzających
C. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
B. powierzających
powierzających
powierzających
powierzające
N. powierzającymi
powierzającymi
powierzającymi
powierzającymi
Ms. powierzających
powierzających
powierzających
powierzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: powierzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powierzany
powierzany
powierzany
powierzana
D. powierzanej
C. powierzanemu
powierzanemu
powierzanemu
powierzanemu
B. powierzanego
powierzanego
powierzane
Ms. powierzanym
powierzanym
powierzanym
powierzanym
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powierzani
powierzani
D. powierzanych
powierzanych
powierzanych
powierzanych
C. powierzanym
powierzanym
powierzanym
powierzanym
B. powierzanych
powierzanych
powierzanych
powierzane
Ms.

Składnia

tylko Rz osobowy + powierzać +
KOGO/CO + KOMU

3. sekret

Definicja

wyznawać w zaufaniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zawierzać, zwierzać
hiperonimy:  wyznawać

Połączenia

  • powierzać przyjacielowi, spowiednikowi
  • powierzać grzechy, kłopoty, sekret, swoje najskrytsze myśli, tajemnicę

Cytaty

Olga odpisywała na listy Mączyńskiego. Posyłała mu z Paryża zasuszone kwiatki, a także swoje szkice, fotografie, powierzała tajemnice.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Beznamiętnie odczytany tekst nie budzi zainteresowania słuchaczy, należy sprzedać go jak powierzany sekret, jak nowy pomysł.

źródło: NKJP: Katarzyna Szałańska, Gazeta Wyborcza, 1993-04-02

Zaufanie, z jakim Rojek powierzał mu zawiłości, z którymi inni nie dawali sobie rady, ożywiło w nim pragnienie, aby go nigdy nie zawieść.

źródło: NKJP: Jan Parandowski: Niebo w płomieniach, 1988

Była wówczas świadkiem śmierci swojej matki Katarzyny, która panicznie bała się ognia czyśćcowego i swe lęki powierzała spowiednikowi [...], fanatycznemu jezuicie, wysłannikowi Watykanu do Szwecji.

źródło: NKJP: Królewna Anusia, Dziennik Polski, 2000-08-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powierzam
powierzamy
2 os. powierzasz
powierzacie
3 os. powierza
powierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powierzałem
+(e)m powierzał
powierzałam
+(e)m powierzała
powierzałom
+(e)m powierzało
powierzaliśmy
+(e)śmy powierzali
powierzałyśmy
+(e)śmy powierzały
2 os. powierzałeś
+(e)ś powierzał
powierzałaś
+(e)ś powierzała
powierzałoś
+(e)ś powierzało
powierzaliście
+(e)ście powierzali
powierzałyście
+(e)ście powierzały
3 os. powierzał
powierzała
powierzało
powierzali
powierzały

bezosobnik: powierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę powierzał
będę powierzać
będę powierzała
będę powierzać
będę powierzało
będę powierzać
będziemy powierzali
będziemy powierzać
będziemy powierzały
będziemy powierzać
2 os. będziesz powierzał
będziesz powierzać
będziesz powierzała
będziesz powierzać
będziesz powierzało
będziesz powierzać
będziecie powierzali
będziecie powierzać
będziecie powierzały
będziecie powierzać
3 os. będzie powierzał
będzie powierzać
będzie powierzała
będzie powierzać
będzie powierzało
będzie powierzać
będą powierzali
będą powierzać
będą powierzały
będą powierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powierzajmy
2 os. powierzaj
powierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powierzałbym
bym powierzał
powierzałabym
bym powierzała
powierzałobym
bym powierzało
powierzalibyśmy
byśmy powierzali
powierzałybyśmy
byśmy powierzały
2 os. powierzałbyś
byś powierzał
powierzałabyś
byś powierzała
powierzałobyś
byś powierzało
powierzalibyście
byście powierzali
powierzałybyście
byście powierzały
3 os. powierzałby
by powierzał
powierzałaby
by powierzała
powierzałoby
by powierzało
powierzaliby
by powierzali
powierzałyby
by powierzały

bezosobnik: powierzano by

bezokolicznik: powierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: powierzając

gerundium: powierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powierzanie
powierzania
D. powierzania
powierzań
C. powierzaniu
powierzaniom
B. powierzanie
powierzania
N. powierzaniem
powierzaniami
Ms. powierzaniu
powierzaniach
W. powierzanie
powierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: powierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powierzający
powierzający
powierzający
powierzające
powierzająca
D. powierzającego
powierzającego
powierzającego
powierzającego
powierzającej
C. powierzającemu
powierzającemu
powierzającemu
powierzającemu
powierzającej
B. powierzającego
powierzającego
powierzający
powierzające
powierzającą
N. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającą
Ms. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powierzający
powierzający
powierzające
powierzające
D. powierzających
powierzających
powierzających
powierzających
C. powierzającym
powierzającym
powierzającym
powierzającym
B. powierzających
powierzających
powierzających
powierzające
N. powierzającymi
powierzającymi
powierzającymi
powierzającymi
Ms. powierzających
powierzających
powierzających
powierzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: powierzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powierzany
powierzany
powierzany
powierzana
D. powierzanej
C. powierzanemu
powierzanemu
powierzanemu
powierzanemu
B. powierzanego
powierzanego
powierzane
Ms. powierzanym
powierzanym
powierzanym
powierzanym
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powierzani
powierzani
D. powierzanych
powierzanych
powierzanych
powierzanych
C. powierzanym
powierzanym
powierzanym
powierzanym
B. powierzanych
powierzanych
powierzanych
powierzane
Ms.

Składnia

tylko Rz osobowy + powierzać +
KOMU + CO

Frazeologizmy

ktoś oddaje w czyjeś ręce coś
ktoś powierza w czyjeś ręce coś
Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json