Chronologizacja
Inne znaczenie: 'istniejący na świecie'
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | świecki |
świecki |
świecki |
świeckie |
świecka |
| D. | świeckiego |
świeckiego |
świeckiego |
świeckiego |
świeckiej |
| C. | świeckiemu |
świeckiemu |
świeckiemu |
świeckiemu |
świeckiej |
| B. | świeckiego |
świeckiego |
świecki |
świeckie |
świecką |
| N. | świeckim |
świeckim |
świeckim |
świeckim |
świecką |
| Ms. | świeckim |
świeckim |
świeckim |
świeckim |
świeckiej |
| W. | świecki |
świecki |
świecki |
świeckie |
świecka |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | świeccy |
świeccy |
świeckie |
świeckie |
| D. | świeckich |
świeckich |
świeckich |
świeckich |
| C. | świeckim |
świeckim |
świeckim |
świeckim |
| B. | świeckich |
świeckich |
świeckich |
świeckie |
| N. | świeckimi |
świeckimi |
świeckimi |
świeckimi |
| Ms. | świeckich |
świeckich |
świeckich |
świeckich |
| W. | świeccy |
świeccy |
świeckie |
świeckie |
Pochodzenie
W st.pol. świecski / świetski / świecki oznaczał ‘dotyczący świata, istniejący na świecie’, następnie ewoluował w kierunku ‘związany z doczesnym, ziemskim życiem, mający małą wartość duchową’, ‘nie należący do stanu duchownego, nie związany ze stanem duchownym; laicki; niecywilny’.
Por. świat
1. katecheta
Definicja
Noty o użyciu
Używane często w znaczeniu 'człowiek świecki'.
Używane w nazwach własnych, np. Kongres Apostolstwa Świeckich, Rada Katolików Świeckich.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Relacje znaczeniowe
| sprzeczne: | duchowny II |
Połączenia
- świecki teolog; świecka arystokracja; świeckie bractwo, społeczeństwo; świeccy ceremoniarze, dostojnicy, działacze, feudałowie, katecheci, katolicy, misjonarze, nauczyciele, naukowcy, pracownicy, uczestnicy, urzędnicy, wolontariusze; człowiek, personel, urzędnik świecki; młodzież, osoba świecka; dygnitarze, ludzie, studenci świeccy; władze świeckie
- świecki i duchowny, świecki i kościelny, świecki i zakonny; ; świeccy i księża
Cytaty
|
[...] każdy chrześcijanin, a nawet często niechrześcijanin, wie, że sakrament kapłaństwa czyni człowieka świeckiego księdzem. źródło: NKJP: Tak mi dopomóż, Panie Boże (1), Dziennik Polski - Magazyn, 2001-06-08 |
|
|
Komandoria Orderu św. Jerzego z Gwiazdą jest najwyższym odznaczeniem przyznawanym przez Stolicę Apostolską osobom świeckim. źródło: NKJP: Order dla Haidasza, Dziennik Polski - Świat, 1999-01-26 |
|
|
Aby obraz Kościoła w mediach był atrakcyjny, muszą się o to postarać świeccy ludzie wierzący, którzy tam będą pracować. źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002 |
|
|
[...] hiszpański dziennikarz, żyjący jak mnich, był członkiem Opus Dei (Dzieło Boże), utworzonej w Hiszpanii organizacji grupującej duchownych i świeckich katolików, obecnie działającej w wielu krajach świata, także w Polsce. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997 |
|
|
Jeśli kapłan czy świecki katecheta nie promuje prasy katolickiej w szkole, to i w rodzinach będzie ona nieobecna. źródło: NKJP: Czesław Ryszka: „Niedziela” przyjacielem rodziców i wychowawców, Wychowawca, 2004-01 |
2. ksiądz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Połączenia
- duchowny, kler, ksiądz świecki; duchowieństwo świeckie
- świecki i zakonny
Cytaty
|
[...] na początku XVII wieku, kiedy powstawał przewodnik, Kraków i tereny doń przyległe stanowiły największe w Polsce skupisko duchowieństwa świeckiego i zakonnego: na terenie dwunastu parafii istniały 32 kościoły i 21 klasztorów [...]. źródło: NKJP: Justyna Kiliańczyk-Zięba: Najstarszy przewodnik po Krakowie, Dziennik Polski -- Pejzaż, 2001-12-15 |
|
|
[...] do roku 1852 proboszczem jest Baltazar Chwalbiński, ostatni już kanonik miechowita. Od tego roku kościołem miechowskim rządzą świeccy księża. źródło: NKJP: Magda Jamka: Z Jerozolimy do Miechowa, Dziennik Polski - Kraków, 1999-04-17 |
|
|
[...] synod w Clermont (1130) zabronił wykonywania sztuki lekarskiej mnichom oraz duchownym świeckim. źródło: NKJP: Henryk Waniek : Opis podróży mistycznej z Oświęcimia do Zgorzelca 1257-1957, |
|
|
Od Dominikanów wyruszyła liczna procesja z udziałem kleru świeckiego, zakonnego oraz rzeszy wiernych, prowadzona przez biskupa Marcina Szyszkowskiego. źródło: NKJP: Michał Rożek: Symbolika i magia Krakowa, 2000 |
3. karmelita
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Połączenia
- świeccy franciszkanie, karmelici, dominikanie świeccy
- świecki i zakonny
Cytaty
|
Codziennie była sprawowana Msza św., podczas której rekolekcjonista wygłaszał homilie, odmawiana była liturgia godzin oraz wygłaszane konferencje pogłębiające rozumienie duchowości świeckiego karmelity w oparciu o naukę św. Teresy od Dzieciątka Jezus. źródło: NKJP: Arcybiskup Giovanni B. Re: II. Informacja, Żyć Karmelem w Świecie, 1999 |
|
|
[...] franciszkanin wyruszył samotnie na dziękczynną pielgrzymkę. Odprawił w Pierśćcu mszę, do dziś prowadzi tam rekolekcje. Od trzydziestu lat opiekuje się zakonem świeckich franciszkanów [...]. źródło: NKJP: Biskup o twarzy pasterza, Dziennik Polski, 2002-12-06 |
|
|
Dominikanie świeccy odznaczają się swoistą duchowością i angażowaniem się w służbę Bogu i bliźniemu w Kościele. źródło: NKJP: Ewa Halewska: Dawanie świadectwa, Nowiny Raciborskie, 2006-12-19 |
4. pogrzeb
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | laicki |
Połączenia
- świecki charakter, pogrzeb, reżim, zakon; świecka kultura, poezja, sztuka, tradycja; szkoła, wspólnota; Turcja; świeckie ubranie; życie; ceremonie, dożynki, instytucje, organizacje, stowarzyszenia, środowiska; obrazy, pieśni; stan; architektura, muzyka; tematyka świecka; budowle, obiekty, zabytki; państwo, prawo; instytuty, media, sądy; uroczystości świeckie
- świecki i kościelny, świecki i religijny, świecki i sakralny
Cytaty
|
Przez dwa miesiące będzie trwać I Powiatowy Rowerowy i Samorządowy Rajd Turystyczno-Krajoznawczy szlakiem architektury świeckiej i sakralnej powiatu ziemskiego krakowskiego. źródło: NKJP: (AJA): Rajd powiatowy, Dziennik Polski - Kraków, 2002-09-26 |
|
|
Zmarły w niedzielę w wieku 88 lat były I sekretarz KC PZPR spoczął w rodzinnym grobowcu w Sosnowcu Zagórzu, skąd pochodził. Pogrzeb miał charakter świecki. źródło: NKJP: (PAP): Pogrzeb Edwarda Gierka, Dziennik Polski - Kraj, 2001-08-04 |
|
|
Pierwszym prawem świeckim, które pod wpływem nauk Kościoła wprowadziło karalność aborcji, było prawo króla Wizygotów z VII wieku. Zarówno kobieta, jak i współsprawcy ponosili zgodnie z tym prawem karę śmierci. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 24.07.1992 |
|
|
Członkowie instytutów świeckich składają śluby ubóstwa, posłuszeństwa i czystości. Odnawiają je jednak na ogół corocznie lub co kilka lat - nie są to więc jak śluby zakonne przyrzeczenia wieczyste. źródło: NKJP: Wspólnota nadziei, Dziennik Polski - Świat, 2000-11-27 |
5. w Świeciu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne