UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

lub

Chronologizacja

1487, SStp

Pochodzenie

psł. *ljubo

Forma prasłowiańska jest przysłówkiem od psł. *ljubъ 'miły, przyjemny, kochany', użytym w funkcji spójnika, rozwiniętej z połączeń, typu *ljubo... ljubo...; dzisiejsza postać spójnika wiąże się z zanikiem -o, podobnie jak w innych spójnikach i przysłówkach (np. jak, tak, tam)

Definicja

nie wiedząc, czy o tym, o czym mowa (o czym pod danym względem można powiedzieć tylko jedno) można powiedzieć to, co zostało powiedziane, mówiący wskazuje coś innego, co może mogłoby być o tym powiedziane

Noty o użyciu

może tworzyć struktury wyliczeniowe: ..., lub ..., lub ...

Kategoria znaczeniowa

wykładnik wyboru

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  abo, albo, bądź, czy
(quasi)antonimy:  ani, i, ni, oraz

Cytaty

Jego nazwisko pisze się przecież przez podwójne „s” na końcu, na co nikt nie zwraca uwagi, dlatego wszyscy bez przerwy go pytają, czy jest może synem lub bratankiem współzałożyciela, czyli „z tych” DeVosów.

źródło: NKJP: Jerzy Sławomir Mac: Tajemnica Amwaya, 1998

A przecież Wiech chodził po jeszcze dziwniejszych ulicach, po zaułkach Powiśla lub Bródna, Targówka czy Woli, o których przeczytać można już tylko w jego felietonach.

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór. Rzeczy mniejsze, 1998

No, chociażby Wilno i Lwów (lub jak to wtedy nazywano - „kresy wschodnie”).

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1997

Jednego tylko nie wziął pod uwagę: błędu popełnionego przez naturę. Lub przez tych, którzy z nią igrali.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Mamy naszych ludzi na barkach korsarskich, już sporo ludzi przewieźli do Grecji lub Cylicji, gdzie kto chce.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1996

Odmiana

część mowy: spójnik

podklasa: właściwy szeregowy hipotetyczny

Składnia

_ lub _
szyk: stały: interpozycja względem członów

Informacja normatywna

przecinek przed drugim i kolejnym wystąpieniem lub

Frazeologizmy

mniej lub bardziej
Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json