Chronologizacja
Pochodzenie
fr. cataclysme
1. w naturze
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [katakliźmie] lub [kataklizmie].
Wymowa
[kataklism] lub [kataklizm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | klęska |
Połączenia
- deszczowy, powodziowy, śnieżny, wodny; zimowy; kosmiczny, naturalny; ogromny, wielki; niespodziewany kataklizm; kataklizm pogodowy
- kataklizm natury, powodzi
- kataklizmy i katastrofy, kataklizmy i klęski żywiołowe
- ofiary; przyczyna, skutki; rozmiary kataklizmu; seria kataklizmów
- walka z kataklizmem
- informacja o kataklizmie
- kataklizm dotknął kogoś/coś, pochłonął kogoś/coś
- przeżyć, wywołać kataklizm
- dotknięty, objęty kataklizmem
- ucierpieć podczas kataklizmu; ocaleć z kataklizmu
- przygotowany na kataklizm; dotknięty, poszkodowany przez kataklizm
Cytaty
|
Meteorolodzy nie uzgodnili jeszcze, czy kataklizm ostatniego weekendu był „śnieżycą stulecia”, ale są przekonani, że była ona jedną z trzech największych w XX wieku. źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: W Waszyngtonie padało bez przerwy przez 36 godzin, Gazeta Wyborcza, 1996-01-09 |
|
|
Przypuszcza się [...], że płytka niecka tworzyła kiedyś dolinę i że została zatopiona na skutek jakiegoś geologicznego kataklizmu. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1996 |
|
|
Wczoraj, osiem dni po kataklizmie sejsmicznym w północno-zachodniej Turcji, ratownicy nie stracili całkowicie nadziei, że pod gruzami są jeszcze żywi ludzie. źródło: NKJP: (PAP): Trudno zliczyć ofiary, Dziennik Polski, 1999-08-26 |
|
|
[...] biskup nawiązał do aktualnych wydarzeń ze świata, takich jak pustoszące amerykański kontynent tornada. Dziękujmy Bogu, że takie kataklizmy nie dotknęły naszych gospodarstw - mówił ks. bp Jan Wieczorek. źródło: NKJP: (Adk): Dziękczynienie za plony, Nowiny Raciborskie, 2004-09-28 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kataklizm |
kataklizmy |
|
| D. | kataklizmu |
kataklizmów |
|
| C. | kataklizmowi |
kataklizmom |
|
| B. | kataklizm |
kataklizmy |
|
| N. | kataklizmem |
kataklizmami |
|
| Ms. | kataklizmie |
kataklizmach |
|
| W. | kataklizmie |
kataklizmy |
2. przewrót w historii
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [katakliźmie] lub [kataklizmie].
Wymowa
[kataklism] lub [kataklizm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- dziejowy, polityczny, wojenny; globalny, światowy; straszliwy, wielki kataklizm; kataklizmy społeczne
- kataklizm wojny
- kataklizmy w dziejach, w historii
- kataklizmy i katastrofy, kataklizmy i wojny; nieszczęścia i kataklizmy, zbrodnie i kataklizmy
Cytaty
|
Kataklizm drugiej wojny światowej przyniósł całkowitą zagładę krzemienieckim Żydom. źródło: NKJP: Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006 |
|
|
Utrwalanie w konstytucji dotychczasowej liberalnej, asocjalnej polityki może doprowadzić do groźnych wybuchów społecznych i kataklizmu w państwie. źródło: NKJP: Telewizyjna Opinia Publiczna, Gazeta Wyborcza, 1994-11-28 |
|
|
[...] zmiany ustrojowe to także odbudowa, po kataklizmie komunizmu, autorytetu wszystkich instytucji demokratycznych sprawujących ze społecznego nadania służbę publiczną. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.01.1998 |
|
|
Żadna generacja nie zaczyna od zera, mimo że kataklizmy, wojny i rewolucje zmiatają całe kultury. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kataklizm |
kataklizmy |
|
| D. | kataklizmu |
kataklizmów |
|
| C. | kataklizmowi |
kataklizmom |
|
| B. | kataklizm |
kataklizmy |
|
| N. | kataklizmem |
kataklizmami |
|
| Ms. | kataklizmie |
kataklizmach |
|
| W. | kataklizmie |
kataklizmy |