UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

planeta

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
W postaci: płaneta

Pochodzenie

p.-łac.

Definicja

ciało niebieskie, które krąży wokół gwiazdy

Noty o użyciu

Wyraz bywa używany w lp w szczegółowym odniesieniu do Ziemi, np. najlepszy koszykarz na planecie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat gwiazdy i planety

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ciało niebieskie, ziemiokrąg

Połączenia

  • duża, wielka; maleńka, mała; macierzysta, ojczysta, rodzinna; daleka, nieznana, obca, odległa; druga, dziesiąta, czwarta... planeta; nowe, odkryte; gazowe; dobre, szczęśliwe planety; planety pozasłoneczne, wewnętrzne
  • planeta Mars, Wenus, Ziemia...; olbrzym
  • planeta Układu Słonecznego
  • planety spoza Układu Słonecznego
  • planety poza Układem Słonecznym
  • planety na niebie; planety w horoskopie, w kosmosie, w Układzie Słonecznym, w znakach ognistych, ziemskich
  • planety i galaktyki, planety i komety, planety i Księżyc; gwiazdy i planety, Słońce i planety
  • atmosfera, biegun, energia, jądro, klimat, orbita, powierzchnia, półkula, tarcza, wnętrze; bieg, obrót; mieszkańcy, obserwacja, położenie planety; koniunkcja, układ; ruch, wpływ planet
  • orbita wokół planety; gość, istota, przybysz z (innej) planety
  • podróż, wyprawa na jakąś planetę
  • klimat, ludzie, miejsce, życie na planecie
  • planety krążą
  • odkryć planetę
  • krążyć wokół planety

Cytaty

Saturn to szósta od Słońca, a druga pod względem wielkości planeta Układu Słonecznego.

źródło: NKJP: Marta Wołkowycka, Paweł Wroński: Cassini, Gazeta Wyborcza, 1997-10-13

Ludzkość, chcąc przetrwać na planecie Ziemia, musi się nauczyć szanowania praw Ziemi [...].

źródło: NKJP: Stefan Kozłowski: Ekorozwój: wyzwanie XXI wieku, 2000

Nowozelandzcy astronomowie odkryli planetę bardzo podobną do Ziemi, oddaloną o 25 tysięcy lat świetlnych od naszego systemu słonecznego [...].

źródło: NKJP: Podobna do Ziemi, Dziennik Polski, 1999-01-13

Z trudem przypomniał sobie opowieści o tym, że wśród Ziemian żyją zadziwiająco podobni do nich wysłannicy innych planet.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998

Meteoryty to pozostałości po planetach, które rozpadły się - wyjaśnia Marek G., fizyk, zajmujący się też astronomią.

źródło: NKJP: Anna Drela: Kiedy gwiazdy spadają z nieba, Echo Dnia, 2006-08-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. planeta
planety
D. planety
planet
C. planecie
planetom
B. planetę
planety
N. planetą
planetami
Ms. planecie
planetach
W. planeto
planety

Frazeologizmy

błękitna planeta
czerwona planeta
Czerwona Planeta
nie z tej planety
Data ostatniej modyfikacji: 04.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json