UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przysypać

Chronologizacja

1534, SPXVI

Pochodzenie

Zob. sypać

1.a piaskiem

Definicja

pokryć powierzchnię czegoś sypką substancją

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • przysypać liśćmi, piachem, piaskiem, torfem, wapnem, ziemią
  • przysypać lekko

Cytaty

[...] przysypano żar grubo popiołem, żeby nie wygasł do jutra [...].

źródło: Internet: biblioteka.jubilerskie.info

Szczeniaczek omal nie zdechł zasypany w ziemi. [...] Przysypał pieska, by żywcem zjadły go robaki.

źródło: Internet: fakt.pl

Kiedy cztery godziny później przechodziłam asfaltową dróżką, zobaczyłam na jej skraju, tuż obok trawnika dużą, zakrzepłą kałużę krwi. Wkrótce potem chłopcy z sąsiedztwa przysypali ją piaskiem i zapalili znicze.

źródło: NKJP: K. Madałowa: Kronika policyjna, Nasze Czuby, 1997

W tym tygodniu na łączkę wjechał spychacz i przysypał śmieci warstwą ziemi.

źródło: NKJP: (ryś): Wysypisko przy kościele, Dziennik Bałtycki, 1999-03-25

Chattab jeszcze przed wojną wywoził w góry zrobione z kontenerów baraki, takie, w jakich mieszkają robotnicy na wielkich budowach. Kazał je zakopać w głębokich jamach, przysypać ziemią, zamaskować.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysypię
 przysypiemy
2 os. przysypiesz
 przysypiecie
3 os. przysypie
 przysypią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysypałem
+(e)m przysypał
 przysypałam
+(e)m przysypała
 przysypałom
+(e)m przysypało
 przysypaliśmy
+(e)śmy przysypali
 przysypałyśmy
+(e)śmy przysypały
2 os. przysypałeś
+(e)ś przysypał
 przysypałaś
+(e)ś przysypała
 przysypałoś
+(e)ś przysypało
 przysypaliście
+(e)ście przysypali
 przysypałyście
+(e)ście przysypały
3 os. przysypał
 przysypała
 przysypało
 przysypali
 przysypały

bezosobnik: przysypano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysypmy
2 os. przysyp
 przysypcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysypałbym
bym przysypał
 przysypałabym
bym przysypała
 przysypałobym
bym przysypało
 przysypalibyśmy
byśmy przysypali
 przysypałybyśmy
byśmy przysypały
2 os. przysypałbyś
byś przysypał
 przysypałabyś
byś przysypała
 przysypałobyś
byś przysypało
 przysypalibyście
byście przysypali
 przysypałybyście
byście przysypały
3 os. przysypałby
by przysypał
 przysypałaby
by przysypała
 przysypałoby
by przysypało
 przysypaliby
by przysypali
 przysypałyby
by przysypały

bezosobnik: przysypano by

bezokolicznik: przysypać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przysypawszy

gerundium: przysypanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: przysypany

odpowiednik aspektowy: przysypywać

Składnia

bez ograniczeń + przysypać +
KOGO/CO + (CZYM)

1.b o piasku

Definicja

pojawić się jako warstwa czegoś sypkiego na jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • piasek, popiół, śnieg przysypał; lawina, ziemia przysypała

Cytaty

Miasto przysypał deszcz popiołu i małych kamieni [...].

źródło: NKJP: (SIM): Życie w cieniu wulkanu, Express Ilustrowany, 2003-10-04

Kiedyś ściana przysypała maszyny i górnika. Odkopywaliśmy go prawie pięć godzin.

źródło: NKJP: Barbara Jaśkowiec: Zdążyć na czas, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-08

Dwumetrowe zwały ziemi przysypały 46-letniego mężczyznę, który wykopywał żeliwną rurę melioracyjną.

źródło: NKJP: (zet): Zawaliła się ziemia, Dziennik Bałtycki, 2005-09-26

Faktycznie zimą, gdy śnieg przysypał dziury w jezdni, jeszcze można było przepchać się przez Zawoję, teraz pokonanie głównej drogi od Makowa Podhalańskiego do centrum wsi wymaga od kierowcy nie lada umiejętności [...].

źródło: NKJP: (DAG): Drogi dziurawe jak szwajcarski ser, Gazeta Krakowska, 2007-03-28

Napór był tak duży, że mężczyznę przysypało prawie do wysokości głowy, a lekarz stwierdził liczne złamania żeber i kości.

źródło: NKJP: Czy złamano przepisy?, Dziennik Polski, 2001-09-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysypię
 przysypiemy
2 os. przysypiesz
 przysypiecie
3 os. przysypie
 przysypią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysypałem
+(e)m przysypał
 przysypałam
+(e)m przysypała
 przysypałom
+(e)m przysypało
 przysypaliśmy
+(e)śmy przysypali
 przysypałyśmy
+(e)śmy przysypały
2 os. przysypałeś
+(e)ś przysypał
 przysypałaś
+(e)ś przysypała
 przysypałoś
+(e)ś przysypało
 przysypaliście
+(e)ście przysypali
 przysypałyście
+(e)ście przysypały
3 os. przysypał
 przysypała
 przysypało
 przysypali
 przysypały

bezosobnik: przysypano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysypmy
2 os. przysyp
 przysypcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysypałbym
bym przysypał
 przysypałabym
bym przysypała
 przysypałobym
bym przysypało
 przysypalibyśmy
byśmy przysypali
 przysypałybyśmy
byśmy przysypały
2 os. przysypałbyś
byś przysypał
 przysypałabyś
byś przysypała
 przysypałobyś
byś przysypało
 przysypalibyście
byście przysypali
 przysypałybyście
byście przysypały
3 os. przysypałby
by przysypał
 przysypałaby
by przysypała
 przysypałoby
by przysypało
 przysypaliby
by przysypali
 przysypałyby
by przysypały

bezosobnik: przysypano by

bezokolicznik: przysypać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przysypawszy

gerundium: przysypanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: przysypany

odpowiednik aspektowy: przysypywać

Składnia

bez ograniczeń + przysypać +
KOGO/CO

2. o śniegu

Definicja

o śniegu: napadać dodatkowo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Cytaty

Ja tam rowerkiem jeżdżę cały rok, najgorzej jest jak przysypie śniegu i ja go pierwszy rozjeżdżam.

źródło: Internet: forum.pandaclubpolska.org

Być może znowu przysypie śniegu tyle, że nie będzie możliwości przebić się niewielkim autkiem osobowym przez niektóre drogi gminne.

źródło: Internet: lukta-city.pl

W ciągu ostatniej doby przysypało śniegu na Pomorzu [...].

źródło: Internet: m.twojapogoda.pl

Znów przysypało i zima znów dała się we znaki mieszkańcom Konina.

źródło: NKJP: PIT JS WM: Konin, Gazeta Poznańska, 2002-03-16

[...] jak zimą przysypało, żużel był jedynym ratunkiem na drodze.

źródło: NKJP: Wojtek Kocołowski: 1,62 m² domu, Polityka, 2004-10-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. przysypie

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. przysypało

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. przysypałoby
by przysypało

bezokolicznik: przysypać

odpowiednik aspektowy: przysypywać

Składnia

Ø + przysypać +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN