UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyspowiadać się

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, SL: pod: spowiadać się, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: spowiadać; zob. powiadać

1. wyznać grzechy

Definicja

odbyć spowiedź - wyznanie grzechów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ktoś pojednał się z Bogiem

Połączenia

wyspowiadać się przed śmiercią
wyspowiadać się u księdza

Cytaty

	Wezwano księdza z sąsiedniego kościoła. Przyszedł Włoch staruszek, nigdy nie widział Brzozowskiego i nie wiedział, kim jest Brzozowski. Dzieci wyprowadzono do sąsiedniego pokoju, chory wyspowiadał się i przyjął Sakramenty. źródło: NKJP: Józef Czapski : Patrząc, 1996
	- Była pani u spowiedzi? - zapytałem. - Nie, nie byłam. Zresztą to się całkiem niedawno stało. - To niech pani idzie do spowiedzi. Ma pani swojego spowiednika? - Nie. - Niech pani idzie do spowiedzi. I wyspowiada się z tego grzechu tak, jak trzeba. I zostawi to Panu Bogu. - I co, nie powiedzieć mężowi? - Nie. źródło: NKJP: Zdrada, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-12-14
	Ks. Tischner wie, że grzesznik powinien się przyznać do winy, wyspowiadać się, i pokutować za swoje grzechy. Inaczej nie ma mowy o przebaczeniu. źródło: NKJP: Stanisław Chlebek: Święto Niepodległości wg ks. Tischnera, prasa, 1996
	Nauki rekolekcyjne ułatwiają nam pełniejsze, głębsze przemyślenie swojego postępowania, zrobienie rachunku sumienia, wyspowiadanie się, odprawienie pokuty i przyjęcie Komunii Świętej. źródło: NKJP: GG: Rekolekcyjny remanent, prasa, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyspowiadam się	wyspowiadamy się
2 os.	wyspowiadasz się	wyspowiadacie się
3 os.	wyspowiada się	wyspowiadają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyspowiadałem się +(e)m się wyspowiadał	wyspowiadałam się +(e)m się wyspowiadała	wyspowiadałom się +(e)m się wyspowiadało	wyspowiadaliśmy się +(e)śmy się wyspowiadali	wyspowiadałyśmy się +(e)śmy się wyspowiadały
2 os.	wyspowiadałeś się +(e)ś się wyspowiadał	wyspowiadałaś się +(e)ś się wyspowiadała	wyspowiadałoś się +(e)ś się wyspowiadało	wyspowiadaliście się +(e)ście się wyspowiadali	wyspowiadałyście się +(e)ście się wyspowiadały
3 os.	wyspowiadał się	wyspowiadała się	wyspowiadało się	wyspowiadali się	wyspowiadały się

bezosobnik: wyspowiadano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyspowiadajmy się
2 os.	wyspowiadaj się	wyspowiadajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyspowiadałbym się bym się wyspowiadał	wyspowiadałabym się bym się wyspowiadała	wyspowiadałobym się bym się wyspowiadało	wyspowiadalibyśmy się byśmy się wyspowiadali	wyspowiadałybyśmy się byśmy się wyspowiadały
2 os.	wyspowiadałbyś się byś się wyspowiadał	wyspowiadałabyś się byś się wyspowiadała	wyspowiadałobyś się byś się wyspowiadało	wyspowiadalibyście się byście się wyspowiadali	wyspowiadałybyście się byście się wyspowiadały
3 os.	wyspowiadałby się by się wyspowiadał	wyspowiadałaby się by się wyspowiadała	wyspowiadałoby się by się wyspowiadało	wyspowiadaliby się by się wyspowiadali	wyspowiadałyby się by się wyspowiadały

bezosobnik: wyspowiadano by się

bezokolicznik: wyspowiadać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyspowiadawszy się

gerundium: wyspowiadanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się
D.	wyspowiadania się	wyspowiadań się
C.	wyspowiadaniu się	wyspowiadaniom się
B.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się
N.	wyspowiadaniem się	wyspowiadaniami się
Ms.	wyspowiadaniu się	wyspowiadaniach się
W.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się

odpowiednik aspektowy: spowiadać się

Składnia

Rz osobowy

wyspowiadać się

(u KOGO) + (z CZEGO)

2. pod przymusem

Definicja

ujawnić często pod przymusem, coś, co by się chciało ukryć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

	Jeśli prezydent podpisze ustawę (a wszystko na to wskazuje), już na wiosnę przyszłego roku wyspowiadamy się przed fiskusem z tego, co posiadamy. źródło: NKJP: Jacek Świder: Obywatelu - ujawnij majątek!, Dziennik Polski - Kraj, 2002-10-05
	[...] paszport pozostawał wciąż dobrem reglamentowanym, na każdy wyjazd uzyskiwanym na nowo i każdorazowo poprzedzanym wypełnianiem długich formularzy, w których po raz kolejny trzeba się było wyspowiadać z krewnych za granicą i wymienić swoje wcześniejsze podróże[...] źródło: NKJP: Krajobrazy nie upiększone, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-02-01
	Minister powinien się publicznie wyspowiadać z okoliczności zaciągnięcia długu, by odsunąć od siebie wszelkie podejrzenia - uważa prof. Antoni Kamiński z Transparency International. źródło: NKJP: Tajna pożyczka, prasa, 2002
	Rząd pewne nadzieje wiąże z nowym oświadczeniem podatkowym, które w listopadzie będą musieli złożyć podatnicy - trzeba się będzie wyspowiadać ze wszystkiego, co się posiada - ruchomości i nieruchomości, a nawet gotówki (powyżej 200 tys. ft.). źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Kto drepcze szybciej, Gazeta Wyborcza, 1992-10-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyspowiadam się	wyspowiadamy się
2 os.	wyspowiadasz się	wyspowiadacie się
3 os.	wyspowiada się	wyspowiadają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyspowiadałem się +(e)m się wyspowiadał	wyspowiadałam się +(e)m się wyspowiadała	wyspowiadałom się +(e)m się wyspowiadało	wyspowiadaliśmy się +(e)śmy się wyspowiadali	wyspowiadałyśmy się +(e)śmy się wyspowiadały
2 os.	wyspowiadałeś się +(e)ś się wyspowiadał	wyspowiadałaś się +(e)ś się wyspowiadała	wyspowiadałoś się +(e)ś się wyspowiadało	wyspowiadaliście się +(e)ście się wyspowiadali	wyspowiadałyście się +(e)ście się wyspowiadały
3 os.	wyspowiadał się	wyspowiadała się	wyspowiadało się	wyspowiadali się	wyspowiadały się

bezosobnik: wyspowiadano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyspowiadajmy się
2 os.	wyspowiadaj się	wyspowiadajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyspowiadałbym się bym się wyspowiadał	wyspowiadałabym się bym się wyspowiadała	wyspowiadałobym się bym się wyspowiadało	wyspowiadalibyśmy się byśmy się wyspowiadali	wyspowiadałybyśmy się byśmy się wyspowiadały
2 os.	wyspowiadałbyś się byś się wyspowiadał	wyspowiadałabyś się byś się wyspowiadała	wyspowiadałobyś się byś się wyspowiadało	wyspowiadalibyście się byście się wyspowiadali	wyspowiadałybyście się byście się wyspowiadały
3 os.	wyspowiadałby się by się wyspowiadał	wyspowiadałaby się by się wyspowiadała	wyspowiadałoby się by się wyspowiadało	wyspowiadaliby się by się wyspowiadali	wyspowiadałyby się by się wyspowiadały

bezosobnik: wyspowiadano by się

bezokolicznik: wyspowiadać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyspowiadawszy się

gerundium: wyspowiadanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się
D.	wyspowiadania się	wyspowiadań się
C.	wyspowiadaniu się	wyspowiadaniom się
B.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się
N.	wyspowiadaniem się	wyspowiadaniami się
Ms.	wyspowiadaniu się	wyspowiadaniach się
W.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się

odpowiednik aspektowy: spowiadać się

Składnia

Rz osobowy	+	wyspowiadać się	+	(przed KIM) + (z CZEGO)
Rz osobowy	+	wyspowiadać się	+	(KOMU) + (z CZEGO)

3. zwierzyć się

Definicja

zwierzyć się z bardzo osobistych spraw i przeżyć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Oglądałem Rembrandta, oglądałem Monę Lizę - takie były jego odpowiedzi. Nawet swym najbliższym przyjaciołom nie wyspowiadał się z tego tajemniczego roku wojaży.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Niech pan będzie pewny, że Basia wyspowiadała się przed matką najmniej dziesięć razy.

źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957

[...] towarzysze radzieccy pili wódkę szklankami [...] Nasłuchałem się wtedy, kogo tu należy słuchać, a kogo nie. Towarzysze wiedzieli więcej ode mnie na temat układów we władzy, nawet tej lokalnej. Chciałem się potem komuś wyspowiadać z tej rozmowy, więc poszedłem do Gustka [...].

źródło: NKJP: Jak dzielono Kościelisko, Dziennik Polski - Podhale, 2002-06-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyspowiadam się	wyspowiadamy się
2 os.	wyspowiadasz się	wyspowiadacie się
3 os.	wyspowiada się	wyspowiadają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyspowiadałem się +(e)m się wyspowiadał	wyspowiadałam się +(e)m się wyspowiadała	wyspowiadałom się +(e)m się wyspowiadało	wyspowiadaliśmy się +(e)śmy się wyspowiadali	wyspowiadałyśmy się +(e)śmy się wyspowiadały
2 os.	wyspowiadałeś się +(e)ś się wyspowiadał	wyspowiadałaś się +(e)ś się wyspowiadała	wyspowiadałoś się +(e)ś się wyspowiadało	wyspowiadaliście się +(e)ście się wyspowiadali	wyspowiadałyście się +(e)ście się wyspowiadały
3 os.	wyspowiadał się	wyspowiadała się	wyspowiadało się	wyspowiadali się	wyspowiadały się

bezosobnik: wyspowiadano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyspowiadajmy się
2 os.	wyspowiadaj się	wyspowiadajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyspowiadałbym się bym się wyspowiadał	wyspowiadałabym się bym się wyspowiadała	wyspowiadałobym się bym się wyspowiadało	wyspowiadalibyśmy się byśmy się wyspowiadali	wyspowiadałybyśmy się byśmy się wyspowiadały
2 os.	wyspowiadałbyś się byś się wyspowiadał	wyspowiadałabyś się byś się wyspowiadała	wyspowiadałobyś się byś się wyspowiadało	wyspowiadalibyście się byście się wyspowiadali	wyspowiadałybyście się byście się wyspowiadały
3 os.	wyspowiadałby się by się wyspowiadał	wyspowiadałaby się by się wyspowiadała	wyspowiadałoby się by się wyspowiadało	wyspowiadaliby się by się wyspowiadali	wyspowiadałyby się by się wyspowiadały

bezosobnik: wyspowiadano by się

bezokolicznik: wyspowiadać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyspowiadawszy się

gerundium: wyspowiadanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się
D.	wyspowiadania się	wyspowiadań się
C.	wyspowiadaniu się	wyspowiadaniom się
B.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się
N.	wyspowiadaniem się	wyspowiadaniami się
Ms.	wyspowiadaniu się	wyspowiadaniach się
W.	wyspowiadanie się	wyspowiadania się

odpowiednik aspektowy: spowiadać się

Składnia

Rz osobowy	+	wyspowiadać się	+	(przed KIM) + (z CZEGO)
Rz osobowy	+	wyspowiadać się	+	(KOMU) + (z CZEGO)

Data ostatniej modyfikacji: 03.01.2014