UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dowalić

Chronologizacja

1807, SL

Pochodzenie

Zob. walić

1. węgla do pieca

Definicja

pot.

dodać dużo czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Cytaty

	Podejrzewałam, że pod tą piękną nazwą kryje się żelatyna, bo, jak wiadomo, mięsko najpierw się nawadnia, a potem trzeba coś zrobić, żeby się kupy trzymało, to dowalimy zagęstnika. źródło: NKJP: Internet
	Niestety, muszę zakasać rękawy, zleźć do piwnicy, wyczyścić piec, rozpalić go, dowalić węgla i pilnować, żeby mi się w kaloryferach nie zagotowało. źródło: Internet: m.interia.pl
	Do tej pory jadłem 1500-2200kal. Czy mogę dowalić, ile tylko chcę tłuszczu i białka i obżerać się? źródło: Internet: dobradieta.pl/forum
	Wieczorem czytam. Aleksandra mi pięć książek dowaliła. Referat przygotowuję. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dowalę	dowalimy
2 os.	dowalisz	dowalicie
3 os.	dowali	dowalą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłem +(e)m dowalił	dowaliłam +(e)m dowaliła	dowaliłom +(e)m dowaliło	dowaliliśmy +(e)śmy dowalili	dowaliłyśmy +(e)śmy dowaliły
2 os.	dowaliłeś +(e)ś dowalił	dowaliłaś +(e)ś dowaliła	dowaliłoś +(e)ś dowaliło	dowaliliście +(e)ście dowalili	dowaliłyście +(e)ście dowaliły
3 os.	dowalił	dowaliła	dowaliło	dowalili	dowaliły

bezosobnik: dowalono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dowalmy
2 os.	dowal	dowalcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłbym bym dowalił	dowaliłabym bym dowaliła	dowaliłobym bym dowaliło	dowalilibyśmy byśmy dowalili	dowaliłybyśmy byśmy dowaliły
2 os.	dowaliłbyś byś dowalił	dowaliłabyś byś dowaliła	dowaliłobyś byś dowaliło	dowalilibyście byście dowalili	dowaliłybyście byście dowaliły
3 os.	dowaliłby by dowalił	dowaliłaby by dowaliła	dowaliłoby by dowaliło	dowaliliby by dowalili	dowaliłyby by dowaliły

bezosobnik: dowalono by

bezokolicznik: dowalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dowaliwszy

gerundium: dowalenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dowalenie	dowalenia
D.	dowalenia	dowaleń
C.	dowaleniu	dowaleniom
B.	dowalenie	dowalenia
N.	dowaleniem	dowaleniami
Ms.	dowaleniu	dowaleniach
W.	dowalenie	dowalenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dowalony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dowalony	dowalony	dowalony	dowalone	dowalona
D.	dowalonego	dowalonego	dowalonego	dowalonego	dowalonej
C.	dowalonemu	dowalonemu	dowalonemu	dowalonemu	dowalonej
B.	dowalonego	dowalonego	dowalony	dowalone	dowaloną
N.	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowaloną
Ms.	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dowaleni	dowaleni	dowalone	dowalone
D.	dowalonych	dowalonych	dowalonych	dowalonych
C.	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonym
B.	dowalonych	dowalonych	dowalonych	dowalone
N.	dowalonymi	dowalonymi	dowalonymi	dowalonymi
Ms.	dowalonych	dowalonych	dowalonych	dowalonych

odpowiednik aspektowy: dowalać

Składnia

dowalić

CZEGO

2. komuś pięściami

Definicja

pot.

mocno uderzyć kogoś raz lub wiele razy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przywalić

Cytaty

	Na początku chciałem mu dowalić, ale potem, sam nie wiem dlaczego, zrobiło mi się go żal. źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae czyli Kartonowa sieć, 2009
	Tomek miał podbite oko, Jacek podbite oko i przeciętą skórę na czole, a z wargi grubego wciąż kapała krew. - Aleśmy im dowalili, co? - Fred przez łzy spojrzał na nich z nagłym błyskiem w oku. źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion czyli Cłopcy z Mielczarskiego: to było nieprawdopodobne, to piękne, to było coś, czego u nas jeszcze nie było, 1999
	Tak mu dowaliłem, że padł bez czucia. Skopaliśmy go ze szwagrem po udach i pośladkach, a potem wywlekliśmy na dwór i wrzuciliśmy do śmietnika. źródło: NKJP: Internet
	Niech będzie to pojedynek słowny, ale i gdyby któryś dowalił pięścią, to może by na tym skorzystał naród. źródło: NKJP: Telefoniczna opinia publiczna, Gazeta Wyborcza, 1992-03-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dowalę	dowalimy
2 os.	dowalisz	dowalicie
3 os.	dowali	dowalą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłem +(e)m dowalił	dowaliłam +(e)m dowaliła	dowaliłom +(e)m dowaliło	dowaliliśmy +(e)śmy dowalili	dowaliłyśmy +(e)śmy dowaliły
2 os.	dowaliłeś +(e)ś dowalił	dowaliłaś +(e)ś dowaliła	dowaliłoś +(e)ś dowaliło	dowaliliście +(e)ście dowalili	dowaliłyście +(e)ście dowaliły
3 os.	dowalił	dowaliła	dowaliło	dowalili	dowaliły

bezosobnik: dowalono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dowalmy
2 os.	dowal	dowalcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłbym bym dowalił	dowaliłabym bym dowaliła	dowaliłobym bym dowaliło	dowalilibyśmy byśmy dowalili	dowaliłybyśmy byśmy dowaliły
2 os.	dowaliłbyś byś dowalił	dowaliłabyś byś dowaliła	dowaliłobyś byś dowaliło	dowalilibyście byście dowalili	dowaliłybyście byście dowaliły
3 os.	dowaliłby by dowalił	dowaliłaby by dowaliła	dowaliłoby by dowaliło	dowaliliby by dowalili	dowaliłyby by dowaliły

bezosobnik: dowalono by

bezokolicznik: dowalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dowaliwszy

gerundium: dowalenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dowalenie	dowalenia
D.	dowalenia	dowaleń
C.	dowaleniu	dowaleniom
B.	dowalenie	dowalenia
N.	dowaleniem	dowaleniami
Ms.	dowaleniu	dowaleniach
W.	dowalenie	dowalenia

Składnia

dowalić

KOMU + (CZYM)

3. śniegu

Definicja

pot.

o śniegu: spaść dodatkowo w dużej ilości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

spaść

Połączenia

(gdzieś) dowaliło śniegu

Cytaty

FIS się odbywał prawie bez śniegu, ale natychmiast po FIS-ie - tak to często bywa - dowaliło śniegu nad podziw [...].

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1979

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
3 os.	dowali

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			dowaliło

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo

bezokolicznik: dowalić

Składnia

dowalić

CZEGO

4. komuś psychicznie

Definicja

pot.

dokuczyć komuś, mówiąc coś bardzo nieprzyjemnego, ostro krytykując lub działając na jego szkodę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przywalić

Połączenia

dowalić przeciwnikowi; katolikom, kościołowi; władzy
dowalić tekstem
chęć dowalenia

Cytaty

[...] Też z Nim rozmawiałem na bardzo poważne i trudne tematy (dla mnie), bo w towarzystwie, jak mi Eryk dowali jakimś tekstem, to tylko się można pod ziemię zapaść.

źródło: NKJP: Internet

Przyjedzie taki jeden z drugim, nawymyśla, nagada, a potem jeszcze napisze, opisze, dowali.

źródło: NKJP: Radosław Wiśniewski: List, który miał być relacją ze spotkań literackich u Moliera, ale po drodze zgubił znaczek i zniknął w niebycie, Zeszyty Poetyckie, 2010-10-23

Partnerzy w negocjacjach zachowują się racjonalnie do momentu pojawienia się negatywnych emocji. Wtedy przestają współpracować i są gotowi zrobić wszystko, żeby dowalić przeciwnikowi, bez względu na koszty.

źródło: NKJP: Wojciech Haman: Jak się nie kłócić, Polityka, 2008-12-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dowalę	dowalimy
2 os.	dowalisz	dowalicie
3 os.	dowali	dowalą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłem +(e)m dowalił	dowaliłam +(e)m dowaliła	dowaliłom +(e)m dowaliło	dowaliliśmy +(e)śmy dowalili	dowaliłyśmy +(e)śmy dowaliły
2 os.	dowaliłeś +(e)ś dowalił	dowaliłaś +(e)ś dowaliła	dowaliłoś +(e)ś dowaliło	dowaliliście +(e)ście dowalili	dowaliłyście +(e)ście dowaliły
3 os.	dowalił	dowaliła	dowaliło	dowalili	dowaliły

bezosobnik: dowalono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dowalmy
2 os.	dowal	dowalcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłbym bym dowalił	dowaliłabym bym dowaliła	dowaliłobym bym dowaliło	dowalilibyśmy byśmy dowalili	dowaliłybyśmy byśmy dowaliły
2 os.	dowaliłbyś byś dowalił	dowaliłabyś byś dowaliła	dowaliłobyś byś dowaliło	dowalilibyście byście dowalili	dowaliłybyście byście dowaliły
3 os.	dowaliłby by dowalił	dowaliłaby by dowaliła	dowaliłoby by dowaliło	dowaliliby by dowalili	dowaliłyby by dowaliły

bezosobnik: dowalono by

bezokolicznik: dowalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dowaliwszy

gerundium: dowalenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dowalenie	dowalenia
D.	dowalenia	dowaleń
C.	dowaleniu	dowaleniom
B.	dowalenie	dowalenia
N.	dowaleniem	dowaleniami
Ms.	dowaleniu	dowaleniach
W.	dowalenie	dowalenia

odpowiednik aspektowy: dowalać

Składnia

dowalić

KOMU + (CZYM)

5. w rywalizacji

Definicja

pot.

pokonać kogoś zdecydowanie w rywalizacji sportowej lub innej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Cytaty

A przecież można było mu dowalić w wyborach samorządowych, a potem jeszcze dobić w parlamentarnych.

źródło: Internet: www.wspolczesna.pl

Nagłówki prasowe, drukowane na całą szerokość gazety, zapowiadały: „ Dowalimy Białorusi”, by po meczu oznajmić: „Wstyd, białoruski koszmar”, „Pogrzeb nadziei”, „Kompromitacja”.

źródło: NKJP: Antoni Piechniczek: Lekcja na całe życie, 2003-11-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dowalę	dowalimy
2 os.	dowalisz	dowalicie
3 os.	dowali	dowalą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłem +(e)m dowalił	dowaliłam +(e)m dowaliła	dowaliłom +(e)m dowaliło	dowaliliśmy +(e)śmy dowalili	dowaliłyśmy +(e)śmy dowaliły
2 os.	dowaliłeś +(e)ś dowalił	dowaliłaś +(e)ś dowaliła	dowaliłoś +(e)ś dowaliło	dowaliliście +(e)ście dowalili	dowaliłyście +(e)ście dowaliły
3 os.	dowalił	dowaliła	dowaliło	dowalili	dowaliły

bezosobnik: dowalono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dowalmy
2 os.	dowal	dowalcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłbym bym dowalił	dowaliłabym bym dowaliła	dowaliłobym bym dowaliło	dowalilibyśmy byśmy dowalili	dowaliłybyśmy byśmy dowaliły
2 os.	dowaliłbyś byś dowalił	dowaliłabyś byś dowaliła	dowaliłobyś byś dowaliło	dowalilibyście byście dowalili	dowaliłybyście byście dowaliły
3 os.	dowaliłby by dowalił	dowaliłaby by dowaliła	dowaliłoby by dowaliło	dowaliliby by dowalili	dowaliłyby by dowaliły

bezosobnik: dowalono by

bezokolicznik: dowalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dowaliwszy

gerundium: dowalenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dowalenie	dowalenia
D.	dowalenia	dowaleń
C.	dowaleniu	dowaleniom
B.	dowalenie	dowalenia
N.	dowaleniem	dowaleniami
Ms.	dowaleniu	dowaleniach
W.	dowalenie	dowalenia

odpowiednik aspektowy: dowalać

Składnia

dowalić

KOMU

6. karę

Definicja

pot.

obciążyć kogoś jakimś kłopotliwym przepisem albo obowiązkiem

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Na tym tle bałamutnie wygląda wprowadzony od niedawna przepis, iż w drużynie seniorów młodzieżowiec może zagrać dopiero po ukończeniu 16 roku życia. W ten sposób wyjątkowo dobrym juniorom zamyka się drogę do silniejszej kadry. [...] Bardzo, bardzo to głupi przepis nam dowalili .

źródło: NKJP: Internet

to nie jest takie proste, skarbówka może takie użyczenie potraktować jako nieopodatkowaną korzyść i dowalić karę.

źródło: NKJP: Internet

Używany samochód w Niemczech kupisz za 2000 Euro. W Polsce są nadal nielegalne w myśl przepisów Unii akcyzy, więc ci dowalą podatku i zapłacisz za niego 3500 euro [...]

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dowalę	dowalimy
2 os.	dowalisz	dowalicie
3 os.	dowali	dowalą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłem +(e)m dowalił	dowaliłam +(e)m dowaliła	dowaliłom +(e)m dowaliło	dowaliliśmy +(e)śmy dowalili	dowaliłyśmy +(e)śmy dowaliły
2 os.	dowaliłeś +(e)ś dowalił	dowaliłaś +(e)ś dowaliła	dowaliłoś +(e)ś dowaliło	dowaliliście +(e)ście dowalili	dowaliłyście +(e)ście dowaliły
3 os.	dowalił	dowaliła	dowaliło	dowalili	dowaliły

bezosobnik: dowalono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dowalmy
2 os.	dowal	dowalcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłbym bym dowalił	dowaliłabym bym dowaliła	dowaliłobym bym dowaliło	dowalilibyśmy byśmy dowalili	dowaliłybyśmy byśmy dowaliły
2 os.	dowaliłbyś byś dowalił	dowaliłabyś byś dowaliła	dowaliłobyś byś dowaliło	dowalilibyście byście dowalili	dowaliłybyście byście dowaliły
3 os.	dowaliłby by dowalił	dowaliłaby by dowaliła	dowaliłoby by dowaliło	dowaliliby by dowalili	dowaliłyby by dowaliły

bezosobnik: dowalono by

bezokolicznik: dowalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dowaliwszy

gerundium: dowalenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dowalenie	dowalenia
D.	dowalenia	dowaleń
C.	dowaleniu	dowaleniom
B.	dowalenie	dowalenia
N.	dowaleniem	dowaleniami
Ms.	dowaleniu	dowaleniach
W.	dowalenie	dowalenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dowalony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dowalony	dowalony	dowalony	dowalone	dowalona
D.	dowalonego	dowalonego	dowalonego	dowalonego	dowalonej
C.	dowalonemu	dowalonemu	dowalonemu	dowalonemu	dowalonej
B.	dowalonego	dowalonego	dowalony	dowalone	dowaloną
N.	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowaloną
Ms.	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dowaleni	dowaleni	dowalone	dowalone
D.	dowalonych	dowalonych	dowalonych	dowalonych
C.	dowalonym	dowalonym	dowalonym	dowalonym
B.	dowalonych	dowalonych	dowalonych	dowalone
N.	dowalonymi	dowalonymi	dowalonymi	dowalonymi
Ms.	dowalonych	dowalonych	dowalonych	dowalonych

Składnia

dowalić

KOMU + CO

7. powiedzieć

Definicja

pot.

powiedzieć coś szokującego albo niewłaściwego w danej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

Co rolnik powiedział? Coś takiego, że ubóstwo jest naszą siłą, że bieda uszlachetnia cnotę. Najpierw ostrzegał, aby nie ulegać demagogom opowiadającym, że z naszą strukturą agrarną nie mamy się co pchać między złote gwiazdki Unii Europejskiej. A potem dowalił, że ziemia wcale nie musi produkować, bo jest po to, aby była, aby nie tyle ją uprawiać, co ją mieć.

źródło: NKJP: Jerzy Piekarczyk: Otwartym tekstem, Gazeta Krakowska, 2003-09-07

– Urzędnicy z UE znowu przewalają naszą kasę. Te dzieci chyba bez powodu nie wylądowały w tych obozach.
– Ale dowaliłeś ...

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dowalę	dowalimy
2 os.	dowalisz	dowalicie
3 os.	dowali	dowalą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłem +(e)m dowalił	dowaliłam +(e)m dowaliła	dowaliłom +(e)m dowaliło	dowaliliśmy +(e)śmy dowalili	dowaliłyśmy +(e)śmy dowaliły
2 os.	dowaliłeś +(e)ś dowalił	dowaliłaś +(e)ś dowaliła	dowaliłoś +(e)ś dowaliło	dowaliliście +(e)ście dowalili	dowaliłyście +(e)ście dowaliły
3 os.	dowalił	dowaliła	dowaliło	dowalili	dowaliły

bezosobnik: dowalono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dowalmy
2 os.	dowal	dowalcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dowaliłbym bym dowalił	dowaliłabym bym dowaliła	dowaliłobym bym dowaliło	dowalilibyśmy byśmy dowalili	dowaliłybyśmy byśmy dowaliły
2 os.	dowaliłbyś byś dowalił	dowaliłabyś byś dowaliła	dowaliłobyś byś dowaliło	dowalilibyście byście dowalili	dowaliłybyście byście dowaliły
3 os.	dowaliłby by dowalił	dowaliłaby by dowaliła	dowaliłoby by dowaliło	dowaliliby by dowalili	dowaliłyby by dowaliły

bezosobnik: dowalono by

bezokolicznik: dowalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dowaliwszy

gerundium: dowalenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dowalenie	dowalenia
D.	dowalenia	dowaleń
C.	dowaleniu	dowaleniom
B.	dowalenie	dowalenia
N.	dowaleniem	dowaleniami
Ms.	dowaleniu	dowaleniach
W.	dowalenie	dowalenia

Składnia

dowalić

(że ZDANIE)

Data ostatniej modyfikacji: 27.02.2020