UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyrzynać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrzynam
wyrzynamy
2 os. wyrzynasz
wyrzynacie
3 os. wyrzyna
wyrzynają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrzynałem
+(e)m wyrzynał
wyrzynałam
+(e)m wyrzynała
wyrzynałom
+(e)m wyrzynało
wyrzynaliśmy
+(e)śmy wyrzynali
wyrzynałyśmy
+(e)śmy wyrzynały
2 os. wyrzynałeś
+(e)ś wyrzynał
wyrzynałaś
+(e)ś wyrzynała
wyrzynałoś
+(e)ś wyrzynało
wyrzynaliście
+(e)ście wyrzynali
wyrzynałyście
+(e)ście wyrzynały
3 os. wyrzynał
wyrzynała
wyrzynało
wyrzynali
wyrzynały

bezosobnik: wyrzynano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyrzynał
będę wyrzynać
będę wyrzynała
będę wyrzynać
będę wyrzynało
będę wyrzynać
będziemy wyrzynali
będziemy wyrzynać
będziemy wyrzynały
będziemy wyrzynać
2 os. będziesz wyrzynał
będziesz wyrzynać
będziesz wyrzynała
będziesz wyrzynać
będziesz wyrzynało
będziesz wyrzynać
będziecie wyrzynali
będziecie wyrzynać
będziecie wyrzynały
będziecie wyrzynać
3 os. będzie wyrzynał
będzie wyrzynać
będzie wyrzynała
będzie wyrzynać
będzie wyrzynało
będzie wyrzynać
będą wyrzynali
będą wyrzynać
będą wyrzynały
będą wyrzynać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrzynajmy
2 os. wyrzynaj
wyrzynajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrzynałbym
bym wyrzynał
wyrzynałabym
bym wyrzynała
wyrzynałobym
bym wyrzynało
wyrzynalibyśmy
byśmy wyrzynali
wyrzynałybyśmy
byśmy wyrzynały
2 os. wyrzynałbyś
byś wyrzynał
wyrzynałabyś
byś wyrzynała
wyrzynałobyś
byś wyrzynało
wyrzynalibyście
byście wyrzynali
wyrzynałybyście
byście wyrzynały
3 os. wyrzynałby
by wyrzynał
wyrzynałaby
by wyrzynała
wyrzynałoby
by wyrzynało
wyrzynaliby
by wyrzynali
wyrzynałyby
by wyrzynały

bezosobnik: wyrzynano by

bezokolicznik: wyrzynać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyrzynając

gerundium: wyrzynanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrzynanie
wyrzynania
D. wyrzynania
wyrzynań
C. wyrzynaniu
wyrzynaniom
B. wyrzynanie
wyrzynania
N. wyrzynaniem
wyrzynaniami
Ms. wyrzynaniu
wyrzynaniach
W. wyrzynanie
wyrzynania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyrzynający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyrzynający
wyrzynający
wyrzynający
wyrzynające
wyrzynająca
D. wyrzynającego
wyrzynającego
wyrzynającego
wyrzynającego
wyrzynającej
C. wyrzynającemu
wyrzynającemu
wyrzynającemu
wyrzynającemu
wyrzynającej
B. wyrzynającego
wyrzynającego
wyrzynający
wyrzynające
wyrzynającą
N. wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającą
Ms. wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyrzynający
wyrzynający
wyrzynające
wyrzynające
D. wyrzynających
wyrzynających
wyrzynających
wyrzynających
C. wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającym
wyrzynającym
B. wyrzynających
wyrzynających
wyrzynających
wyrzynające
N. wyrzynającymi
wyrzynającymi
wyrzynającymi
wyrzynającymi
Ms. wyrzynających
wyrzynających
wyrzynających
wyrzynających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyrzynany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyrzynany
wyrzynany
wyrzynany
wyrzynane
wyrzynana
D. wyrzynanego
wyrzynanego
wyrzynanego
wyrzynanego
wyrzynanej
C. wyrzynanemu
wyrzynanemu
wyrzynanemu
wyrzynanemu
wyrzynanej
B. wyrzynanego
wyrzynanego
wyrzynany
wyrzynane
wyrzynaną
N. wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynaną
Ms. wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyrzynani
wyrzynani
wyrzynane
wyrzynane
D. wyrzynanych
wyrzynanych
wyrzynanych
wyrzynanych
C. wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynanym
wyrzynanym
B. wyrzynanych
wyrzynanych
wyrzynanych
wyrzynane
N. wyrzynanymi
wyrzynanymi
wyrzynanymi
wyrzynanymi
Ms. wyrzynanych
wyrzynanych
wyrzynanych
wyrzynanych

odpowiednik aspektowy: wyrżnąć

Pochodzenie

Zob. rżnąć

1. figurki

Definicja

wycinać w czymś jakieś wzory lub figury z jakiegoś materiału

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rzezać

Cytaty

To szewski nóż - powiedziała i zaczęła wyrzynać skórę z siedzeń i oparć jadalnianych krzeseł, chluby Pałacu.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Wtedy bardzo chciał zostać prawdziwym mężczyzną, choć kroił tylko jabłka, ścinał gałązki i wyrzynał niewprawne napisy na ławkach [...].

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

Ale przypomniał sobie, że istotnie chłopak za bydłem i w domu nieraz wyrzynał z drzewa kozikiem pocieszne figurki, koniki, pieski i owce.

źródło: Internet: biblioteka.teatrnn.pl

Nawet najbardziej skomplikowane zaciosy na krokwiach wyrzynają piłą łańcuchową, trzymaną jedną ręką.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wyrzynać +
CO + (CZYM) + (na CZYM|w CZYM)

2. ludzi

Definicja

pot. 
mordować wiele osób za jednym razem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  mordować

Cytaty

Toppi odbiega nieco od oryginalnej wersji opowieści, w której Szachrijar zaczął wyrzynać swój harem idący w setki żon.

źródło: NKJP: Paweł Sasko: Klękajcie, narody, Esensja, 2009-05-11

Już blisko trzy lata arabski rząd Sudanu - za pomocą milicji Dżandżawidów, pospolitego ruszenia miejscowych Arabów - wyrzyna czarne plemiona zamieszkujące tę ogromną prowincję (o obszarze porównywalnym z Francją).

źródło: NKJP: Adam Leszczyński: Na Czarnym Lądzie trochę jaśniej, Polityka, 2007-01-13

W roku 1308 Krzyżacy wyrzynają w Gdańsku 10 tysięcy Polaków.

źródło: NKJP:

Żołnierze nie znali litości ani dla małych dzieci, ani nie mieli żadnego względu dla starców, lecz wyrzynali wszystkich bez różnicy wieku, tak że cała dzielnica była zbroczona krwią i powstały stosy trupów, liczące pięćdziesiąt tysięcy.

źródło: NKJP: Internet

Akurat w tym czasie Indianie wirginijscy wzniecili wielkie powstanie, wyrzynając w pień wszystkich niemal kolonistów w leśnych osiedlach, w tym także większość Polaków.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Składnia

bez ograniczeń + wyrzynać +
KOGO

3. lasy

Definicja

pot. 
wycinać masowo roślinność na jakimś obszarze

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wycinać

Cytaty

Biopaliwa okazały się ślepą uliczką. Co gorsza, wyrzynanie lasów w Amazonii pod uprawy soi przyczyniło się do wzrostu CO2 w atmosferze,

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wyrzynać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 29.04.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json