UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

udawać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. dawać

1. robić

Definicja

używane do zakomunikowania, że możliwe staje się wykonanie czynności wskazanej sąsiadującym czasownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • udawać się dotrzeć, łączyć, nakłonić, namówić, nawiązać, odnaleźć, odzyskać, omijać, opanować, osiągnąć coś, pogodzić, pozyskać/pozyskiwać, przebić, przedostać, przekonać, przetrwać, przeżyć, przyciągnąć, przyłapać, realizować, schwytać, sprzedać, uciec, uniknąć, uratować, ustalić, utrzymać/utrzymywać, uzyskać/uzyskiwać, wydobyć, wygospodarować, wyhodować, wyjść, wykryć, wyleczyć, wyłowić, wymknąć, wyrwać, zachować, załatwić, zdobyć, zebrać, zgromadzić, zidentyfikować, złapać, zmobilizować, znaleźć, zrealizować

Cytaty

Z trudem niektórym udawało się zdobyć węgiel czy szczapy drewna.

źródło: NKJP: Elwira Kucharska: Siła przyciągania, czyli polskie losy, 2008

Król Itaki potrafi skrywać swoje emocje przed otoczeniem, ale nawet jemu nie zawsze udaje się powstrzymać łzy.

źródło: NKJP: Jan Tomkowski: Ciemne skrzydła Ikara. Eseje o rozpaczy, 2009

Jak dawnym budowniczym, dysponującym dość prymitywną technologią, udawało się wznosić tak wysokie konstrukcje [...]?

źródło: NKJP: Małgorzata Litwin: Toruń w UNESCO, Gazeta Miejska, 1999, nr 16

Alergię udaje się zaleczyć [...] u kilkunastu procent pacjentów.

źródło: NKJP: Zdrowie, Cosmopolitan, 1999, nr 6

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. udaje się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. udawało się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. będzie się udawało
będzie się udawać

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo

bezokolicznik: udawać się

odpowiednik aspektowy: udać się

Składnia

Ø + udawać się +
BEZOKOLICZNIK + (KOMU)

2. spełniać oczekiwania

Definicja

okazywać się takim, jakiego oczekiwano

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • udaje się ciasto, obiad

Cytaty

Kilka ciast nawet mi się udaje. Są podobne do biszkoptów.

źródło: NKJP: Aleksandra Kowalczyk: Archimedes, cebula i sztuka napinania łuku, 2005

Szczególnie udawały mu się olejne portrety, choć wśród jego spuścizny znajdują się także pejzaże i rysunki.

źródło: NKJP: Barbara Szczepuła: Tajemniczy malarz z Sopotu, Dziennik Bałtycki, 2008-09-12

Jego zdaniem najczęściej nie udawały się targi, których organizatorzy nie robili nic poza sprzedażą powierzchni [...].

źródło: NKJP: Michał Matys: Ranking polskich targów, Gazeta Wyborcza, 1997-04-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. udaję się
udajemy się
2 os. udajesz się
udajecie się
3 os. udaje się
udają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. udawałem się
+(e)m się udawał
udawałam się
+(e)m się udawała
udawałom się
+(e)m się udawało
udawaliśmy się
+(e)śmy się udawali
udawałyśmy się
+(e)śmy się udawały
2 os. udawałeś się
+(e)ś się udawał
udawałaś się
+(e)ś się udawała
udawałoś się
+(e)ś się udawało
udawaliście się
+(e)ście się udawali
udawałyście się
+(e)ście się udawały
3 os. udawał się
udawała się
udawało się
udawali się
udawały się

bezosobnik: udawano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się udawał
będę się udawać
będę się udawała
będę się udawać
będę się udawało
będę się udawać
będziemy się udawali
będziemy się udawać
będziemy się udawały
będziemy się udawać
2 os. będziesz się udawał
będziesz się udawać
będziesz się udawała
będziesz się udawać
będziesz się udawało
będziesz się udawać
będziecie się udawali
będziecie się udawać
będziecie się udawały
będziecie się udawać
3 os. będzie się udawał
będzie się udawać
będzie się udawała
będzie się udawać
będzie się udawało
będzie się udawać
będą się udawali
będą się udawać
będą się udawały
będą się udawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. udawajmy się
2 os. udawaj się
udawajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. udawałbym się
bym się udawał
udawałabym się
bym się udawała
udawałobym się
bym się udawało
udawalibyśmy się
byśmy się udawali
udawałybyśmy się
byśmy się udawały
2 os. udawałbyś się
byś się udawał
udawałabyś się
byś się udawała
udawałobyś się
byś się udawało
udawalibyście się
byście się udawali
udawałybyście się
byście się udawały
3 os. udawałby się
by się udawał
udawałaby się
by się udawała
udawałoby się
by się udawało
udawaliby się
by się udawali
udawałyby się
by się udawały

bezosobnik: udawano by się

bezokolicznik: udawać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: udając się

gerundium: udawanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. udawanie się
udawania się
D. udawania się
udawań się
C. udawaniu się
udawaniom się
B. udawanie się
udawania się
N. udawaniem się
udawaniami się
Ms. udawaniu się
udawaniach się
W. udawanie się
udawania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: udający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. udający się
udający się
udający się
udające się
udająca się
D. udającego się
udającego się
udającego się
udającego się
udającej się
C. udającemu się
udającemu się
udającemu się
udającemu się
udającej się
B. udającego się
udającego się
udający się
udające się
udającą się
N. udającym się
udającym się
udającym się
udającym się
udającą się
Ms. udającym się
udającym się
udającym się
udającym się
udającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. udający się
udający się
udające się
udające się
D. udających się
udających się
udających się
udających się
C. udającym się
udającym się
udającym się
udającym się
B. udających się
udających się
udających się
udające się
N. udającymi się
udającymi się
udającymi się
udającymi się
Ms. udających się
udających się
udających się
udających się

odpowiednik aspektowy: udać się

Składnia

bez ograniczeń + udawać się +
(KOMU) + CO

3. osiągać sukces

Definicja

osiągać sukces

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

  • udaje się w życiu

Cytaty

Jesteś mądrą kobietą i wiem, że takim ludziom się udaje w życiu.

źródło: NKJP: Internet

Do tej pory wszystko mu się udaje w tej branży.

źródło: NKJP: Jerzy Wideł: Noworoczna talia, Gazeta Krakowska, 2003-12-27

Wszystko dotychczas w życiu udawało mu się niebywale.

źródło: NKJP: Artysta z Biłgoraja, Dziennik Polski, 2006-03-31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. udaje się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. udawało się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. będzie się udawało
będzie się udawać

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. udawałoby się
by się udawało

bezokolicznik: udawać się

odpowiednik aspektowy: udać się

Składnia

bez ograniczeń + udawać się +
KOMU + w CZYM

4. iść

Definicja

książk. 
przemieszczać się gdzieś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • orszak udaje się; pasażerowie, pielgrzymi, podróżni, turyści udają się
  • udawać się autokarem, samolotem
  • udawać się do domu, do łazienki, do pokoju; do lasu, do miasta; do lekarza; do szpitala; do ministerstwa, do jakiegoś kraju, do siedziby czegoś; do banku, do biura, do pracy; do kościoła, do świątyni
  • udawać się na urlop, na wakacje, na wypoczynek; na lotnisko, na jakieś miejsce, na plac, na plażę; na polowanie, na poszukiwanie czegoś, na wyprawę, na zakupy; na obiad, na spacer, na spotkanie; na mecz, na mszę; na emigrację; gdzieś na noc
  • udawać się w drogę, w podróż, w świat; w góry; w jakimś kierunku, w którąś stronę; w pobliże czegoś, w jakiś rejon
  • pieszo; samotnie udawać się

Cytaty

Kajakarze autokarem udają się do miejsca, z którego rozpoczną kolejny etap.

źródło: NKJP: Marek Weckwerth: Zimowy spływ Brdą, Gazeta Pomorska, 2010-01-16

Uroczystości koronacyjne królów polskich trwały dwa dni. Pierwszego dnia, najczęściej w sobotę, król pościł, spowiadał się, rozdawał jałmużnę i udawał się pieszo z Wawelu na Skałkę [...].

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2004

Niestety, PKS nie przewidział żadnych ulg dla podróżnych udających się na wakacje.

źródło: NKJP: (jaz): Wakacje za pasem, Express Ilustrowany, 2002-06-18

Po chwili ze skrzyżowania odjeżdża parkujący w jego pobliżu biały samochód. Ze znaczną prędkością udaje się w przeciwnym kierunku.

źródło: NKJP: Wielki skok, Wieści Podwarszawskie, 2000-07-02

Po tej chwili cmentarnej zadumy udajemy się ulicą Ogrodową w lewo.

źródło: NKJP: Dawid Lasociński, Ryszard Bonisławski, Michał Koliński: Łódź. Przewodnik turystyczny, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. udaję się
udajemy się
2 os. udajesz się
udajecie się
3 os. udaje się
udają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. udawałem się
+(e)m się udawał
udawałam się
+(e)m się udawała
udawałom się
+(e)m się udawało
udawaliśmy się
+(e)śmy się udawali
udawałyśmy się
+(e)śmy się udawały
2 os. udawałeś się
+(e)ś się udawał
udawałaś się
+(e)ś się udawała
udawałoś się
+(e)ś się udawało
udawaliście się
+(e)ście się udawali
udawałyście się
+(e)ście się udawały
3 os. udawał się
udawała się
udawało się
udawali się
udawały się

bezosobnik: udawano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się udawał
będę się udawać
będę się udawała
będę się udawać
będę się udawało
będę się udawać
będziemy się udawali
będziemy się udawać
będziemy się udawały
będziemy się udawać
2 os. będziesz się udawał
będziesz się udawać
będziesz się udawała
będziesz się udawać
będziesz się udawało
będziesz się udawać
będziecie się udawali
będziecie się udawać
będziecie się udawały
będziecie się udawać
3 os. będzie się udawał
będzie się udawać
będzie się udawała
będzie się udawać
będzie się udawało
będzie się udawać
będą się udawali
będą się udawać
będą się udawały
będą się udawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. udawajmy się
2 os. udawaj się
udawajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. udawałbym się
bym się udawał
udawałabym się
bym się udawała
udawałobym się
bym się udawało
udawalibyśmy się
byśmy się udawali
udawałybyśmy się
byśmy się udawały
2 os. udawałbyś się
byś się udawał
udawałabyś się
byś się udawała
udawałobyś się
byś się udawało
udawalibyście się
byście się udawali
udawałybyście się
byście się udawały
3 os. udawałby się
by się udawał
udawałaby się
by się udawała
udawałoby się
by się udawało
udawaliby się
by się udawali
udawałyby się
by się udawały

bezosobnik: udawano by się

bezokolicznik: udawać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: udając się

gerundium: udawanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. udawanie się
udawania się
D. udawania się
udawań się
C. udawaniu się
udawaniom się
B. udawanie się
udawania się
N. udawaniem się
udawaniami się
Ms. udawaniu się
udawaniach się
W. udawanie się
udawania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: udający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. udający się
udający się
udający się
udające się
udająca się
D. udającego się
udającego się
udającego się
udającego się
udającej się
C. udającemu się
udającemu się
udającemu się
udającemu się
udającej się
B. udającego się
udającego się
udający się
udające się
udającą się
N. udającym się
udającym się
udającym się
udającym się
udającą się
Ms. udającym się
udającym się
udającym się
udającym się
udającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. udający się
udający się
udające się
udające się
D. udających się
udających się
udających się
udających się
C. udającym się
udającym się
udającym się
udającym się
B. udających się
udających się
udających się
udające się
N. udającymi się
udającymi się
udającymi się
udającymi się
Ms. udających się
udających się
udających się
udających się

odpowiednik aspektowy: udać się

Składnia

bez ograniczeń + udawać się +
DOKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 30.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json