UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

upić

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. pić

1. mleka

Definicja

wypić niewiele, zostawiwszy resztę w naczyniu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wypić

Połączenia

  • upić wina, wódki; haust, kilka kropel, łyk, połowę czegoś
  • upić z butelki, z kieliszka, ze szklanki
  • upić nieco, odrobinę, trochę
  • nalać i upić

Cytaty

Nalała dwa kieliszki, stuknęła się ze mną i upiła spory łyk.

źródło: KWSJP: Kadry z życia: Życie na gorąco, 1999, nr 34

Upił pół kieliszka wódki, popił wodą i wyciągnął papierosy.

źródło: KWSJP: Stanisław Goszczurny: Dwaj przyjaciele, 1971

Gapiąc się ciągle na drzwi, czy ktoś tam właśnie w tej chwili nie zechce się zjawić, z braku szklanki upił kilka tęgich łyków prosto z butelki.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Paukszta: Po burzy jest pogoda, 1966

Nowe kasy są także bardzo wrażliwe na wagę towarów. Jeśli więc klient na przykład upije trochę z zakupionej właśnie butelki wody mineralnej, kasa zareaguje.

źródło: KWSJP: Totalna samoobsługa, Polityka, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upiję
upijemy
2 os. upijesz
upijecie
3 os. upije
upiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upiłem
+(e)m upił
upiłam
+(e)m upiła
upiłom
+(e)m upiło
upiliśmy
+(e)śmy upili
upiłyśmy
+(e)śmy upiły
2 os. upiłeś
+(e)ś upił
upiłaś
+(e)ś upiła
upiłoś
+(e)ś upiło
upiliście
+(e)ście upili
upiłyście
+(e)ście upiły
3 os. upił
upiła
upiło
upili
upiły

bezosobnik: upito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upijmy
2 os. upij
upijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upiłbym
bym upił
upiłabym
bym upiła
upiłobym
bym upiło
upilibyśmy
byśmy upili
upiłybyśmy
byśmy upiły
2 os. upiłbyś
byś upił
upiłabyś
byś upiła
upiłobyś
byś upiło
upilibyście
byście upili
upiłybyście
byście upiły
3 os. upiłby
by upił
upiłaby
by upiła
upiłoby
by upiło
upiliby
by upili
upiłyby
by upiły

bezosobnik: upito by

bezokolicznik: upić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: upiwszy

gerundium: upicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. upicie
upicia
D. upicia
upić
C. upiciu
upiciom
B. upicie
upicia
N. upiciem
upiciami
Ms. upiciu
upiciach
W. upicie
upicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: upity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. upity
upity
upity
upite
upita
D. upitego
upitego
upitego
upitego
upitej
C. upitemu
upitemu
upitemu
upitemu
upitej
B. upitego
upitego
upity
upite
upitą
N. upitym
upitym
upitym
upitym
upitą
Ms. upitym
upitym
upitym
upitym
upitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. upici
upici
upite
upite
D. upitych
upitych
upitych
upitych
C. upitym
upitym
upitym
upitym
B. upitych
upitych
upitych
upite
N. upitymi
upitymi
upitymi
upitymi
Ms. upitych
upitych
upitych
upitych

odpowiednik aspektowy: upijać

Składnia

Rzżywotny + upić +
CZEGO/CO + (z CZEGO)

2. kolegę

Definicja

częstując kogoś alkoholem, spowodować, że osoba ta staje się pijana

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nachlać, ochlać, opoić, schlać, spić, spoić, uchlać, ululać, upoić

Połączenia

  • upić kogoś celowo, szybko, zupełnie; do nieprzytomności, w sztok
  • chcieć upić kogoś
  • upić i okraść, upić i wykorzystać kogoś

Cytaty

Chcieli mnie upić, ale ja mam mocną głowę.

źródło: KWSJP: Tadeusz Hołuj: Raj, 1972

- On pana upił, prawda? Może i okradł? - Okradł - poświadczyłem z przekonaniem.

źródło: KWSJP: Jerzy Stefan Stawiński: Smutnych losów, 1986

Ofiarę związali, pobili, wywieźli do lasu i upili do nieprzytomności.

źródło: KWSJP: (PAP): Napadli na kierowcę cysterny i sprzedali paliwo, Super Express, 2006

Po upiciu łatwowiernej ofiary, kobieta spokojnie przeszukiwała mieszkanie, zabierając to, co uznała za godne uwagi.

źródło: NKJP: Barbara Musiałek: Oddaje dług, potem upija i okrada, Dziennik Zachodni, 2009-04-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upiję
upijemy
2 os. upijesz
upijecie
3 os. upije
upiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upiłem
+(e)m upił
upiłam
+(e)m upiła
upiłom
+(e)m upiło
upiliśmy
+(e)śmy upili
upiłyśmy
+(e)śmy upiły
2 os. upiłeś
+(e)ś upił
upiłaś
+(e)ś upiła
upiłoś
+(e)ś upiło
upiliście
+(e)ście upili
upiłyście
+(e)ście upiły
3 os. upił
upiła
upiło
upili
upiły

bezosobnik: upito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upijmy
2 os. upij
upijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upiłbym
bym upił
upiłabym
bym upiła
upiłobym
bym upiło
upilibyśmy
byśmy upili
upiłybyśmy
byśmy upiły
2 os. upiłbyś
byś upił
upiłabyś
byś upiła
upiłobyś
byś upiło
upilibyście
byście upili
upiłybyście
byście upiły
3 os. upiłby
by upił
upiłaby
by upiła
upiłoby
by upiło
upiliby
by upili
upiłyby
by upiły

bezosobnik: upito by

bezokolicznik: upić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: upiwszy

gerundium: upicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. upicie
upicia
D. upicia
upić
C. upiciu
upiciom
B. upicie
upicia
N. upiciem
upiciami
Ms. upiciu
upiciach
W. upicie
upicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: upity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. upity
upity
upity
upite
upita
D. upitego
upitego
upitego
upitego
upitej
C. upitemu
upitemu
upitemu
upitemu
upitej
B. upitego
upitego
upity
upite
upitą
N. upitym
upitym
upitym
upitym
upitą
Ms. upitym
upitym
upitym
upitym
upitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. upici
upici
upite
upite
D. upitych
upitych
upitych
upitych
C. upitym
upitym
upitym
upitym
B. upitych
upitych
upitych
upite
N. upitymi
upitymi
upitymi
upitymi
Ms. upitych
upitych
upitych
upitych

odpowiednik aspektowy: upijać

Składnia

Rzosobowy + upić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 24.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json