Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. pić
1. mleka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wypić |
Połączenia
- upić wina, wódki; haust, kilka kropel, łyk, połowę czegoś
- upić z butelki, z kieliszka, ze szklanki
- upić nieco, odrobinę, trochę
- nalać i upić
Cytaty
|
Nalała dwa kieliszki, stuknęła się ze mną i upiła spory łyk. źródło: KWSJP: Kadry z życia: Życie na gorąco, 1999, nr 34 |
|
|
Upił pół kieliszka wódki, popił wodą i wyciągnął papierosy. źródło: KWSJP: Stanisław Goszczurny: Dwaj przyjaciele, 1971 |
|
|
Gapiąc się ciągle na drzwi, czy ktoś tam właśnie w tej chwili nie zechce się zjawić, z braku szklanki upił kilka tęgich łyków prosto z butelki. źródło: KWSJP: Eugeniusz Paukszta: Po burzy jest pogoda, 1966 |
|
|
Nowe kasy są także bardzo wrażliwe na wagę towarów. Jeśli więc klient na przykład upije trochę z zakupionej właśnie butelki wody mineralnej, kasa zareaguje. źródło: KWSJP: Totalna samoobsługa, Polityka, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
upiję |
upijemy |
|||
| 2 os. |
upijesz |
upijecie |
|||
| 3 os. |
upije |
upiją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upiłem +(e)m upił |
upiłam +(e)m upiła |
upiłom +(e)m upiło |
upiliśmy +(e)śmy upili |
upiłyśmy +(e)śmy upiły |
| 2 os. |
upiłeś +(e)ś upił |
upiłaś +(e)ś upiła |
upiłoś +(e)ś upiło |
upiliście +(e)ście upili |
upiłyście +(e)ście upiły |
| 3 os. |
upił |
upiła |
upiło |
upili |
upiły |
bezosobnik: upito
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
upijmy |
|
| 2 os. |
upij |
upijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upiłbym bym upił |
upiłabym bym upiła |
upiłobym bym upiło |
upilibyśmy byśmy upili |
upiłybyśmy byśmy upiły |
| 2 os. |
upiłbyś byś upił |
upiłabyś byś upiła |
upiłobyś byś upiło |
upilibyście byście upili |
upiłybyście byście upiły |
| 3 os. |
upiłby by upił |
upiłaby by upiła |
upiłoby by upiło |
upiliby by upili |
upiłyby by upiły |
bezosobnik: upito by
bezokolicznik: upić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
upiwszy
gerundium: upicie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | upicie |
upicia |
| D. | upicia |
upić |
| C. | upiciu |
upiciom |
| B. | upicie |
upicia |
| N. | upiciem |
upiciami |
| Ms. | upiciu |
upiciach |
| W. | upicie |
upicia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: upity
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | upity |
upity |
upity |
upite |
upita |
| D. | upitego |
upitego |
upitego |
upitego |
upitej |
| C. | upitemu |
upitemu |
upitemu |
upitemu |
upitej |
| B. | upitego |
upitego |
upity |
upite |
upitą |
| N. | upitym |
upitym |
upitym |
upitym |
upitą |
| Ms. | upitym |
upitym |
upitym |
upitym |
upitej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | upici |
upici |
upite |
upite |
| D. | upitych |
upitych |
upitych |
upitych |
| C. | upitym |
upitym |
upitym |
upitym |
| B. | upitych |
upitych |
upitych |
upite |
| N. | upitymi |
upitymi |
upitymi |
upitymi |
| Ms. | upitych |
upitych |
upitych |
upitych |
odpowiednik aspektowy: upijać
Składnia
| Rzżywotny | + | upić | + |
CZEGO/CO +
(z CZEGO)
|
2. kolegę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Połączenia
- upić kogoś celowo, szybko, zupełnie; do nieprzytomności, w sztok
- chcieć upić kogoś
- upić i okraść, upić i wykorzystać kogoś
Cytaty
|
Chcieli mnie upić, ale ja mam mocną głowę. źródło: KWSJP: Tadeusz Hołuj: Raj, 1972 |
|
|
- On pana upił, prawda? Może i okradł? - Okradł - poświadczyłem z przekonaniem. źródło: KWSJP: Jerzy Stefan Stawiński: Smutnych losów, 1986 |
|
|
Ofiarę związali, pobili, wywieźli do lasu i upili do nieprzytomności. źródło: KWSJP: (PAP): Napadli na kierowcę cysterny i sprzedali paliwo, Super Express, 2006 |
|
|
Po upiciu łatwowiernej ofiary, kobieta spokojnie przeszukiwała mieszkanie, zabierając to, co uznała za godne uwagi. źródło: NKJP: Barbara Musiałek: Oddaje dług, potem upija i okrada, Dziennik Zachodni, 2009-04-28 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
upiję |
upijemy |
|||
| 2 os. |
upijesz |
upijecie |
|||
| 3 os. |
upije |
upiją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upiłem +(e)m upił |
upiłam +(e)m upiła |
upiłom +(e)m upiło |
upiliśmy +(e)śmy upili |
upiłyśmy +(e)śmy upiły |
| 2 os. |
upiłeś +(e)ś upił |
upiłaś +(e)ś upiła |
upiłoś +(e)ś upiło |
upiliście +(e)ście upili |
upiłyście +(e)ście upiły |
| 3 os. |
upił |
upiła |
upiło |
upili |
upiły |
bezosobnik: upito
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
upijmy |
|
| 2 os. |
upij |
upijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upiłbym bym upił |
upiłabym bym upiła |
upiłobym bym upiło |
upilibyśmy byśmy upili |
upiłybyśmy byśmy upiły |
| 2 os. |
upiłbyś byś upił |
upiłabyś byś upiła |
upiłobyś byś upiło |
upilibyście byście upili |
upiłybyście byście upiły |
| 3 os. |
upiłby by upił |
upiłaby by upiła |
upiłoby by upiło |
upiliby by upili |
upiłyby by upiły |
bezosobnik: upito by
bezokolicznik: upić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
upiwszy
gerundium: upicie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | upicie |
upicia |
| D. | upicia |
upić |
| C. | upiciu |
upiciom |
| B. | upicie |
upicia |
| N. | upiciem |
upiciami |
| Ms. | upiciu |
upiciach |
| W. | upicie |
upicia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: upity
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | upity |
upity |
upity |
upite |
upita |
| D. | upitego |
upitego |
upitego |
upitego |
upitej |
| C. | upitemu |
upitemu |
upitemu |
upitemu |
upitej |
| B. | upitego |
upitego |
upity |
upite |
upitą |
| N. | upitym |
upitym |
upitym |
upitym |
upitą |
| Ms. | upitym |
upitym |
upitym |
upitym |
upitej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | upici |
upici |
upite |
upite |
| D. | upitych |
upitych |
upitych |
upitych |
| C. | upitym |
upitym |
upitym |
upitym |
| B. | upitych |
upitych |
upitych |
upite |
| N. | upitymi |
upitymi |
upitymi |
upitymi |
| Ms. | upitych |
upitych |
upitych |
upitych |
odpowiednik aspektowy: upijać
Składnia
| Rzosobowy | + | upić | + |
KOGO
|