Chronologizacja
Pochodzenie
Pierwotne znaczenie 'tropić, łowić zwierzynę na polach'; czasownik odrzeczownikowy od pole; zob. pole
1. na dziki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | łowić |
Połączenia
- kłusownik, myśliwy, ojciec poluje
- polować na bażanty, na foki, na grubego zwierza, na jelenie, na kaczki, na króliki, na lisy, na niedźwiedzie, na sarny, na słonie, na wilki, na zające, na zwierzynę
- polować w borze, w puszczy
- polować i łowić ryby
Cytaty
|
Obecnie jedynie w rejonie Bieszczadów i przyległych terenów wolno polować na wilki przez cały rok. źródło: KWSJP: Pojedziemy na łów, Magazyn Polski, 1979, nr 5 |
|
|
Ojciec jest świetnym myśliwym. Poluje od wczesnego dzieciństwa. źródło: KWSJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
W czasach gdy tylko biali myśliwi polowali na słonie [...], słonie nie zwracały uwagi na Afrykańczyków w buszu. źródło: KWSJP: Ada Wińcza: Opowieści z sawanny i buszu, 1981 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poluję |
polujemy |
|||
| 2 os. |
polujesz |
polujecie |
|||
| 3 os. |
poluje |
polują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałem +(e)m polował |
polowałam +(e)m polowała |
polowałom +(e)m polowało |
polowaliśmy +(e)śmy polowali |
polowałyśmy +(e)śmy polowały |
| 2 os. |
polowałeś +(e)ś polował |
polowałaś +(e)ś polowała |
polowałoś +(e)ś polowało |
polowaliście +(e)ście polowali |
polowałyście +(e)ście polowały |
| 3 os. |
polował |
polowała |
polowało |
polowali |
polowały |
bezosobnik: polowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę polował będę polować |
będę polowała będę polować |
będę polowało będę polować |
będziemy polowali będziemy polować |
będziemy polowały będziemy polować |
| 2 os. |
będziesz polował będziesz polować |
będziesz polowała będziesz polować |
będziesz polowało będziesz polować |
będziecie polowali będziecie polować |
będziecie polowały będziecie polować |
| 3 os. |
będzie polował będzie polować |
będzie polowała będzie polować |
będzie polowało będzie polować |
będą polowali będą polować |
będą polowały będą polować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
polujmy |
|
| 2 os. |
poluj |
polujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałbym bym polował |
polowałabym bym polowała |
polowałobym bym polowało |
polowalibyśmy byśmy polowali |
polowałybyśmy byśmy polowały |
| 2 os. |
polowałbyś byś polował |
polowałabyś byś polowała |
polowałobyś byś polowało |
polowalibyście byście polowali |
polowałybyście byście polowały |
| 3 os. |
polowałby by polował |
polowałaby by polowała |
polowałoby by polowało |
polowaliby by polowali |
polowałyby by polowały |
bezosobnik: polowano by
bezokolicznik: polować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
polując
gerundium: polowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | polowanie |
polowania |
| D. | polowania |
polowań |
| C. | polowaniu |
polowaniom |
| B. | polowanie |
polowania |
| N. | polowaniem |
polowaniami |
| Ms. | polowaniu |
polowaniach |
| W. | polowanie |
polowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: polujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | polujący |
polujący |
polujący |
polujące |
polująca |
| D. | polującego |
polującego |
polującego |
polującego |
polującej |
| C. | polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującej |
| B. | polującego |
polującego |
polujący |
polujące |
polującą |
| N. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującą |
| Ms. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | polujący |
polujący |
polujące |
polujące |
| D. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
| C. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
| B. | polujących |
polujących |
polujących |
polujące |
| N. | polującymi |
polującymi |
polującymi |
polującymi |
| Ms. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
Składnia
| Rzosobowy | + | polować | + |
na CO
|
2. na myszy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta drapieżne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | łowić |
Połączenia
- drapieżnik, jastrząb, lew, tygrys poluje
- polować na antylopy, na drapieżniki, na gryzonie, na szkodniki, na inne zwierzęta
- polować w dzień, w nocy
- polować i pożerać
Cytaty
|
Słońce grzeje wspaniale. Nad naszymi głowami szybuje jastrząb. Poluje na coś. źródło: KWSJP: Stefan Henel: Spotkania nad brzegami, 1952 |
|
|
Młode larwy z upodobaniem zjadają mszyce, a dorosłe szukają większej zdobyczy i polują nawet na motyle. źródło: KWSJP: Marcin Sielezniew: Mikrokosmos, Dzień dobry, 2001, nr 17/08 |
|
|
Wilki są drapieżnikami, które polują chytrze i zbiorowo. Mają wypróbowane metody. źródło: KWSJP: Jolanta Flach: Tatrzańskie drapieżniki i płochliwe świstaki, Tygodnik Podhalański, 1997, nr 44 |
|
|
Tygrys poluje bezkarnie i inne zwierzęta ustępują mu z drogi. źródło: KWSJP: Tadeusz Klimaszewski: Febra, 1967 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poluję |
polujemy |
|||
| 2 os. |
polujesz |
polujecie |
|||
| 3 os. |
poluje |
polują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałem +(e)m polował |
polowałam +(e)m polowała |
polowałom +(e)m polowało |
polowaliśmy +(e)śmy polowali |
polowałyśmy +(e)śmy polowały |
| 2 os. |
polowałeś +(e)ś polował |
polowałaś +(e)ś polowała |
polowałoś +(e)ś polowało |
polowaliście +(e)ście polowali |
polowałyście +(e)ście polowały |
| 3 os. |
polował |
polowała |
polowało |
polowali |
polowały |
bezosobnik: polowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę polował będę polować |
będę polowała będę polować |
będę polowało będę polować |
będziemy polowali będziemy polować |
będziemy polowały będziemy polować |
| 2 os. |
będziesz polował będziesz polować |
będziesz polowała będziesz polować |
będziesz polowało będziesz polować |
będziecie polowali będziecie polować |
będziecie polowały będziecie polować |
| 3 os. |
będzie polował będzie polować |
będzie polowała będzie polować |
będzie polowało będzie polować |
będą polowali będą polować |
będą polowały będą polować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
polujmy |
|
| 2 os. |
poluj |
polujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałbym bym polował |
polowałabym bym polowała |
polowałobym bym polowało |
polowalibyśmy byśmy polowali |
polowałybyśmy byśmy polowały |
| 2 os. |
polowałbyś byś polował |
polowałabyś byś polowała |
polowałobyś byś polowało |
polowalibyście byście polowali |
polowałybyście byście polowały |
| 3 os. |
polowałby by polował |
polowałaby by polowała |
polowałoby by polowało |
polowaliby by polowali |
polowałyby by polowały |
bezosobnik: polowano by
bezokolicznik: polować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
polując
gerundium: polowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | polowanie |
polowania |
| D. | polowania |
polowań |
| C. | polowaniu |
polowaniom |
| B. | polowanie |
polowania |
| N. | polowaniem |
polowaniami |
| Ms. | polowaniu |
polowaniach |
| W. | polowanie |
polowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: polujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | polujący |
polujący |
polujący |
polujące |
polująca |
| D. | polującego |
polującego |
polującego |
polującego |
polującej |
| C. | polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującej |
| B. | polującego |
polującego |
polujący |
polujące |
polującą |
| N. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującą |
| Ms. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | polujący |
polujący |
polujące |
polujące |
| D. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
| C. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
| B. | polujących |
polujących |
polujących |
polujące |
| N. | polującymi |
polującymi |
polującymi |
polującymi |
| Ms. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
Składnia
| Rzżywotny | + | polować | + |
na CO
|
3. na złodzieja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe
Połączenia
- policjanci, władze polują
- polować na dziewczyny, na faceta, na klientów, na męża, ma młode talenty, na niewolników, na przestępców, na Żydów
Cytaty
|
Nie musiał polować na dziewczyny, to one polowały na niego. źródło: KWSJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006 |
|
|
Policjanci polowali na niego od kilku miesięcy. Romanowi M. grozi do 8 lat więzienia. źródło: KWSJP: Anita Czupryn: Wpadł w ręce policji na gorącym uczynku, Super Express, 2006 |
|
|
Pod koniec wojny wszyscy wiedzieli, że NATO będzie polować na przestępców wojennych. źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poluję |
polujemy |
|||
| 2 os. |
polujesz |
polujecie |
|||
| 3 os. |
poluje |
polują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałem +(e)m polował |
polowałam +(e)m polowała |
polowałom +(e)m polowało |
polowaliśmy +(e)śmy polowali |
polowałyśmy +(e)śmy polowały |
| 2 os. |
polowałeś +(e)ś polował |
polowałaś +(e)ś polowała |
polowałoś +(e)ś polowało |
polowaliście +(e)ście polowali |
polowałyście +(e)ście polowały |
| 3 os. |
polował |
polowała |
polowało |
polowali |
polowały |
bezosobnik: polowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę polował będę polować |
będę polowała będę polować |
będę polowało będę polować |
będziemy polowali będziemy polować |
będziemy polowały będziemy polować |
| 2 os. |
będziesz polował będziesz polować |
będziesz polowała będziesz polować |
będziesz polowało będziesz polować |
będziecie polowali będziecie polować |
będziecie polowały będziecie polować |
| 3 os. |
będzie polował będzie polować |
będzie polowała będzie polować |
będzie polowało będzie polować |
będą polowali będą polować |
będą polowały będą polować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
polujmy |
|
| 2 os. |
poluj |
polujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałbym bym polował |
polowałabym bym polowała |
polowałobym bym polowało |
polowalibyśmy byśmy polowali |
polowałybyśmy byśmy polowały |
| 2 os. |
polowałbyś byś polował |
polowałabyś byś polowała |
polowałobyś byś polowało |
polowalibyście byście polowali |
polowałybyście byście polowały |
| 3 os. |
polowałby by polował |
polowałaby by polowała |
polowałoby by polowało |
polowaliby by polowali |
polowałyby by polowały |
bezosobnik: polowano by
bezokolicznik: polować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
polując
gerundium: polowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | polowanie |
polowania |
| D. | polowania |
polowań |
| C. | polowaniu |
polowaniom |
| B. | polowanie |
polowania |
| N. | polowaniem |
polowaniami |
| Ms. | polowaniu |
polowaniach |
| W. | polowanie |
polowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: polujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | polujący |
polujący |
polujący |
polujące |
polująca |
| D. | polującego |
polującego |
polującego |
polującego |
polującej |
| C. | polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującej |
| B. | polującego |
polującego |
polujący |
polujące |
polującą |
| N. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującą |
| Ms. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | polujący |
polujący |
polujące |
polujące |
| D. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
| C. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
| B. | polujących |
polujących |
polujących |
polujące |
| N. | polującymi |
polującymi |
polującymi |
polującymi |
| Ms. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
Składnia
| Rzosobowy | + | polować | + |
na KOGO
|
4. na książkę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- polować na książkę, na okazję, na nowość, na płytę
Cytaty
|
Teresa od roku polowała na taki wózek, raz nawet przeczytawszy ogłoszenie spóźniła się zaledwie o dwie godziny, sprzątnięto jej wózek sprzed nosa. źródło: KWSJP: Wojciech Żukrowski: Córeczka, 1951 |
|
|
Współcześni piraci nie tylko polują na doczesne dobra, ale często zabijają ludzi lub porywają do swoich kryjówek. źródło: KWSJP: Henryk Mąka: Piraci znów atakują, 1995 |
|
|
Wdowa z dumą prezentuje butelkę. I chichocze. – Poluję na to po całej Warszawie, zupełnie jak za peerelu. źródło: KWSJP: Andrzej Horubała: Farciarz, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poluję |
polujemy |
|||
| 2 os. |
polujesz |
polujecie |
|||
| 3 os. |
poluje |
polują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałem +(e)m polował |
polowałam +(e)m polowała |
polowałom +(e)m polowało |
polowaliśmy +(e)śmy polowali |
polowałyśmy +(e)śmy polowały |
| 2 os. |
polowałeś +(e)ś polował |
polowałaś +(e)ś polowała |
polowałoś +(e)ś polowało |
polowaliście +(e)ście polowali |
polowałyście +(e)ście polowały |
| 3 os. |
polował |
polowała |
polowało |
polowali |
polowały |
bezosobnik: polowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę polował będę polować |
będę polowała będę polować |
będę polowało będę polować |
będziemy polowali będziemy polować |
będziemy polowały będziemy polować |
| 2 os. |
będziesz polował będziesz polować |
będziesz polowała będziesz polować |
będziesz polowało będziesz polować |
będziecie polowali będziecie polować |
będziecie polowały będziecie polować |
| 3 os. |
będzie polował będzie polować |
będzie polowała będzie polować |
będzie polowało będzie polować |
będą polowali będą polować |
będą polowały będą polować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
polujmy |
|
| 2 os. |
poluj |
polujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
polowałbym bym polował |
polowałabym bym polowała |
polowałobym bym polowało |
polowalibyśmy byśmy polowali |
polowałybyśmy byśmy polowały |
| 2 os. |
polowałbyś byś polował |
polowałabyś byś polowała |
polowałobyś byś polowało |
polowalibyście byście polowali |
polowałybyście byście polowały |
| 3 os. |
polowałby by polował |
polowałaby by polowała |
polowałoby by polowało |
polowaliby by polowali |
polowałyby by polowały |
bezosobnik: polowano by
bezokolicznik: polować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
polując
gerundium: polowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | polowanie |
polowania |
| D. | polowania |
polowań |
| C. | polowaniu |
polowaniom |
| B. | polowanie |
polowania |
| N. | polowaniem |
polowaniami |
| Ms. | polowaniu |
polowaniach |
| W. | polowanie |
polowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: polujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | polujący |
polujący |
polujący |
polujące |
polująca |
| D. | polującego |
polującego |
polującego |
polującego |
polującej |
| C. | polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującemu |
polującej |
| B. | polującego |
polującego |
polujący |
polujące |
polującą |
| N. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującą |
| Ms. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
polującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | polujący |
polujący |
polujące |
polujące |
| D. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
| C. | polującym |
polującym |
polującym |
polującym |
| B. | polujących |
polujących |
polujących |
polujące |
| N. | polującymi |
polującymi |
polującymi |
polującymi |
| Ms. | polujących |
polujących |
polujących |
polujących |
odpowiednik aspektowy: upolować
Składnia
| Rzosobowy | + | polować | + |
na CO
|