UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozrzucić

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *orz-ŕutiti

Zob. rzucić

1. ulotki

Definicja

rzucając przedmioty w różne strony, spowodować, że pewna przestrzeń jest nimi pokryta

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • rozrzucić kości, papiery, ulotki
  • rozrzucić bezładnie

Cytaty

Rozrzucili też ulotki wzywające do wstępowania w szeregi PPN.

źródło: KWSJP: W majestacie prawa, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-02-06

Red. naczelny Jan Janowski rozrzucił na podłodze wszystkie kupony, zaś losowania dokonała najmłodsza w naszym zespole redakcyjnym, Agnieszka Piątkowska, studentka dziennikarstwa.

źródło: KWSJP: red.: To był bal, Zbąszynianin, 1998, nr 3 (36)

Oficer, który wpatrywał się wieczorami w moją matkę, zginął jeszcze w pierwszym dniu frontowych walk. Nawet nie odnaleziono jego ciała, bo szczątki rozrzuciła bomba w promieniu kilkudziesięciu metrów.

źródło: KWSJP: Leszek Kozik: Pasja według chama galicyjskiego, Fronda, 2001, nr 13

Padlinę zjadły wygłodzone psy. Kości rozrzuciły po zagonach.

źródło: KWSJP: Beata Zalot: Bezkarne okrucieństwo, prasa, 1997

Krzesełko bez oparcia obok czarnego lśniącego pudła z wyszczerzonymi zębami było przykryte czerwono-czarną poduszeczką. Podobne poduszeczki leżały rozrzucone na sofie.

źródło: KWSJP: Julian Stryjkowski: Echo, 1988

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzucę
rozrzucimy
2 os. rozrzucisz
rozrzucicie
3 os. rozrzuci
rozrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłem
+(e)m rozrzucił
rozrzuciłam
+(e)m rozrzuciła
rozrzuciłom
+(e)m rozrzuciło
rozrzuciliśmy
+(e)śmy rozrzucili
rozrzuciłyśmy
+(e)śmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłeś
+(e)ś rozrzucił
rozrzuciłaś
+(e)ś rozrzuciła
rozrzuciłoś
+(e)ś rozrzuciło
rozrzuciliście
+(e)ście rozrzucili
rozrzuciłyście
+(e)ście rozrzuciły
3 os. rozrzucił
rozrzuciła
rozrzuciło
rozrzucili
rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzućmy
2 os. rozrzuć
rozrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłbym
bym rozrzucił
rozrzuciłabym
bym rozrzuciła
rozrzuciłobym
bym rozrzuciło
rozrzucilibyśmy
byśmy rozrzucili
rozrzuciłybyśmy
byśmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłbyś
byś rozrzucił
rozrzuciłabyś
byś rozrzuciła
rozrzuciłobyś
byś rozrzuciło
rozrzucilibyście
byście rozrzucili
rozrzuciłybyście
byście rozrzuciły
3 os. rozrzuciłby
by rozrzucił
rozrzuciłaby
by rozrzuciła
rozrzuciłoby
by rozrzuciło
rozrzuciliby
by rozrzucili
rozrzuciłyby
by rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono by

bezokolicznik: rozrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozrzuciwszy

gerundium: rozrzucenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrzucenie
rozrzucenia
D. rozrzucenia
rozrzuceń
C. rozrzuceniu
rozrzuceniom
B. rozrzucenie
rozrzucenia
N. rozrzuceniem
rozrzuceniami
Ms. rozrzuceniu
rozrzuceniach
W. rozrzucenie
rozrzucenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozrzucony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozrzucony
rozrzucony
rozrzucony
rozrzucone
rozrzucona
D. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconej
C. rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconej
B. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzucony
rozrzucone
rozrzuconą
N. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconą
Ms. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozrzuceni
rozrzuceni
rozrzucone
rozrzucone
D. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
C. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
B. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzucone
N. rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
Ms. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych

odpowiednik aspektowy: rozrzucać

Składnia

bez ograniczeń + rozrzucić +
CO + (GDZIE)

2. ludzi

Definicja

spowodować, że ludzie lub rzeczy znalazły się na stałe w dużych odległościach od siebie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • los rozrzucił
  • rozrzucić domy
  • rozrzucić bezładnie, luźno, rzadko

Cytaty

Jaką kulturę i znajomość zachodzących w ówczesnym świecie zjawisk mogły wynieść nasze Piastówny z rodzinnego domu, zanim losy rozrzuciły je dosłownie w cztery strony świata?

źródło: KWSJP: Jadwiga Żylińska: Piastówny i żony Piastów, 1969

Według wierzeń egipskich bowiem podły bóg Set porąbał ciało swojego brata Ozyrysa na trzynaście części, które rozrzucił po całym państwie.

źródło: KWSJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Katarzyna godziła się na korpus dwunastotysięczny, złożony z samej kawalerii i podzielony na trzy brygady, które miano rozrzucić po różnych armiach rosyjskich i podporządkować zwierzchnictwu rosyjskich dowódców.

źródło: KWSJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960

Teraz, kończąc ten artykuł, który nie tylko z nazwy był listem, ale był po prostu listem, Jerzy zaczynał rozumieć. List do wszystkich, których rozrzuciło po świecie, po lądach i morzach, do tych, którzy mają być tu, na ziemi, dla której wyciskali z siebie krwawy pot w latach okupacji.

źródło: KWSJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

W Rosji istnieje około 760 łagrów. Przebywa w nich ponad 600 tys. osób. Rozrzucone są po całym kraju, każdy obwód ma własne.

źródło: KWSJP: Andrzej Łomanowski: Miejsce dla Miszy, Ozon, 2005, nr 8

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzucę
rozrzucimy
2 os. rozrzucisz
rozrzucicie
3 os. rozrzuci
rozrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłem
+(e)m rozrzucił
rozrzuciłam
+(e)m rozrzuciła
rozrzuciłom
+(e)m rozrzuciło
rozrzuciliśmy
+(e)śmy rozrzucili
rozrzuciłyśmy
+(e)śmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłeś
+(e)ś rozrzucił
rozrzuciłaś
+(e)ś rozrzuciła
rozrzuciłoś
+(e)ś rozrzuciło
rozrzuciliście
+(e)ście rozrzucili
rozrzuciłyście
+(e)ście rozrzuciły
3 os. rozrzucił
rozrzuciła
rozrzuciło
rozrzucili
rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzućmy
2 os. rozrzuć
rozrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłbym
bym rozrzucił
rozrzuciłabym
bym rozrzuciła
rozrzuciłobym
bym rozrzuciło
rozrzucilibyśmy
byśmy rozrzucili
rozrzuciłybyśmy
byśmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłbyś
byś rozrzucił
rozrzuciłabyś
byś rozrzuciła
rozrzuciłobyś
byś rozrzuciło
rozrzucilibyście
byście rozrzucili
rozrzuciłybyście
byście rozrzuciły
3 os. rozrzuciłby
by rozrzucił
rozrzuciłaby
by rozrzuciła
rozrzuciłoby
by rozrzuciło
rozrzuciliby
by rozrzucili
rozrzuciłyby
by rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono by

bezokolicznik: rozrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozrzuciwszy

gerundium: rozrzucenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrzucenie
rozrzucenia
D. rozrzucenia
rozrzuceń
C. rozrzuceniu
rozrzuceniom
B. rozrzucenie
rozrzucenia
N. rozrzuceniem
rozrzuceniami
Ms. rozrzuceniu
rozrzuceniach
W. rozrzucenie
rozrzucenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozrzucony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozrzucony
rozrzucony
rozrzucony
rozrzucone
rozrzucona
D. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconej
C. rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconej
B. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzucony
rozrzucone
rozrzuconą
N. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconą
Ms. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozrzuceni
rozrzuceni
rozrzucone
rozrzucone
D. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
C. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
B. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzucone
N. rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
Ms. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych

odpowiednik aspektowy: rozrzucać

Składnia

bez ograniczeń + rozrzucić +
KOGO/CO + po CZYM

3. włosy

Definicja

zburzyć coś uporządkowanego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • rozrzucić włosy
  • rozrzucić bezładnie

Cytaty

Musiała wspiąć się na palce, by rozrzucić mu dłonią jasne włosy, gładko zaczesane do góry.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Paukszta: Ich trzech i dziewczyna, 1978

Pan Gęba przy cwałował bliżej i już miał schwytać sekretarza, gdy ten wywinął się znowu jak piskorz i nim się spostrzegli, pędził do drugiego stosu. Jezdni jednak rozrzucili i ten stos i wreszcie pojmali pana Literę.

źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Siedem zacnych grzechów głównych

Walerek, wysoki, szczupły i blady, kroczył za nim poważnie i sprężyście, jego czarne włosy wiatr rozrzucił w nieładzie; rysy nieco ormiańskie jego bladej twarzy ściągnięte były jak gdyby uwagą, jakby rozwiązywał jakieś zadanie; oczy miał szeroko rozwarte, a białe zęby błyskały.

źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962

Mogłem stać się szczęśliwcem, który będzie z bliska patrzył na jej sen, czuł ciepło zwiniętego ciała, gładził rozrzucone na poduszce włosy.

źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Urlop na Tahiti, 1965

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzucę
rozrzucimy
2 os. rozrzucisz
rozrzucicie
3 os. rozrzuci
rozrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłem
+(e)m rozrzucił
rozrzuciłam
+(e)m rozrzuciła
rozrzuciłom
+(e)m rozrzuciło
rozrzuciliśmy
+(e)śmy rozrzucili
rozrzuciłyśmy
+(e)śmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłeś
+(e)ś rozrzucił
rozrzuciłaś
+(e)ś rozrzuciła
rozrzuciłoś
+(e)ś rozrzuciło
rozrzuciliście
+(e)ście rozrzucili
rozrzuciłyście
+(e)ście rozrzuciły
3 os. rozrzucił
rozrzuciła
rozrzuciło
rozrzucili
rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzućmy
2 os. rozrzuć
rozrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłbym
bym rozrzucił
rozrzuciłabym
bym rozrzuciła
rozrzuciłobym
bym rozrzuciło
rozrzucilibyśmy
byśmy rozrzucili
rozrzuciłybyśmy
byśmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłbyś
byś rozrzucił
rozrzuciłabyś
byś rozrzuciła
rozrzuciłobyś
byś rozrzuciło
rozrzucilibyście
byście rozrzucili
rozrzuciłybyście
byście rozrzuciły
3 os. rozrzuciłby
by rozrzucił
rozrzuciłaby
by rozrzuciła
rozrzuciłoby
by rozrzuciło
rozrzuciliby
by rozrzucili
rozrzuciłyby
by rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono by

bezokolicznik: rozrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozrzuciwszy

gerundium: rozrzucenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrzucenie
rozrzucenia
D. rozrzucenia
rozrzuceń
C. rozrzuceniu
rozrzuceniom
B. rozrzucenie
rozrzucenia
N. rozrzuceniem
rozrzuceniami
Ms. rozrzuceniu
rozrzuceniach
W. rozrzucenie
rozrzucenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozrzucony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozrzucony
rozrzucony
rozrzucony
rozrzucone
rozrzucona
D. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconej
C. rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconej
B. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzucony
rozrzucone
rozrzuconą
N. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconą
Ms. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozrzuceni
rozrzuceni
rozrzucone
rozrzucone
D. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
C. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
B. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzucone
N. rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
Ms. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych

odpowiednik aspektowy: rozrzucać

Składnia

bez ograniczeń + rozrzucić +
CO

4. ręce

Definicja

rozłożyć szeroko

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rozłożyć

Połączenia

  • rozrzucić nogi, ramiona, ręce
  • rozrzucić szeroko

Cytaty

Edward rozrzucił nogi przez sen.

źródło: Internet

Leżała z rozrzuconymi szeroko rękami, podwiniętą spódnicą, a z rozbitego czoła sączyła się krew.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzucę
rozrzucimy
2 os. rozrzucisz
rozrzucicie
3 os. rozrzuci
rozrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłem
+(e)m rozrzucił
rozrzuciłam
+(e)m rozrzuciła
rozrzuciłom
+(e)m rozrzuciło
rozrzuciliśmy
+(e)śmy rozrzucili
rozrzuciłyśmy
+(e)śmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłeś
+(e)ś rozrzucił
rozrzuciłaś
+(e)ś rozrzuciła
rozrzuciłoś
+(e)ś rozrzuciło
rozrzuciliście
+(e)ście rozrzucili
rozrzuciłyście
+(e)ście rozrzuciły
3 os. rozrzucił
rozrzuciła
rozrzuciło
rozrzucili
rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozrzućmy
2 os. rozrzuć
rozrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozrzuciłbym
bym rozrzucił
rozrzuciłabym
bym rozrzuciła
rozrzuciłobym
bym rozrzuciło
rozrzucilibyśmy
byśmy rozrzucili
rozrzuciłybyśmy
byśmy rozrzuciły
2 os. rozrzuciłbyś
byś rozrzucił
rozrzuciłabyś
byś rozrzuciła
rozrzuciłobyś
byś rozrzuciło
rozrzucilibyście
byście rozrzucili
rozrzuciłybyście
byście rozrzuciły
3 os. rozrzuciłby
by rozrzucił
rozrzuciłaby
by rozrzuciła
rozrzuciłoby
by rozrzuciło
rozrzuciliby
by rozrzucili
rozrzuciłyby
by rozrzuciły

bezosobnik: rozrzucono by

bezokolicznik: rozrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozrzuciwszy

gerundium: rozrzucenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrzucenie
rozrzucenia
D. rozrzucenia
rozrzuceń
C. rozrzuceniu
rozrzuceniom
B. rozrzucenie
rozrzucenia
N. rozrzuceniem
rozrzuceniami
Ms. rozrzuceniu
rozrzuceniach
W. rozrzucenie
rozrzucenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozrzucony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozrzucony
rozrzucony
rozrzucony
rozrzucone
rozrzucona
D. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzuconej
C. rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconemu
rozrzuconej
B. rozrzuconego
rozrzuconego
rozrzucony
rozrzucone
rozrzuconą
N. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconą
Ms. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozrzuceni
rozrzuceni
rozrzucone
rozrzucone
D. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
C. rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
rozrzuconym
B. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzucone
N. rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
rozrzuconymi
Ms. rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych
rozrzuconych

odpowiednik aspektowy: rozrzucać

Składnia

Rzosobowy + rozrzucić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json