UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

śmignąć

Chronologizacja

1812, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. śmignę
śmigniemy
2 os. śmigniesz
śmigniecie
3 os. śmignie
śmigną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. śmignąłem
+(e)m śmignął
śmignęłam
+(e)m śmignęła
śmignęłom
+(e)m śmignęło
śmignęliśmy
+(e)śmy śmignęli
śmignęłyśmy
+(e)śmy śmignęły
2 os. śmignąłeś
+(e)ś śmignął
śmignęłaś
+(e)ś śmignęła
śmignęłoś
+(e)ś śmignęło
śmignęliście
+(e)ście śmignęli
śmignęłyście
+(e)ście śmignęły
3 os. śmignął
śmignęła
śmignęło
śmignęli
śmignęły

bezosobnik: śmignięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. śmignijmy
2 os. śmignij
śmignijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. śmignąłbym
bym śmignął
śmignęłabym
bym śmignęła
śmignęłobym
bym śmignęło
śmignęlibyśmy
byśmy śmignęli
śmignęłybyśmy
byśmy śmignęły
2 os. śmignąłbyś
byś śmignął
śmignęłabyś
byś śmignęła
śmignęłobyś
byś śmignęło
śmignęlibyście
byście śmignęli
śmignęłybyście
byście śmignęły
3 os. śmignąłby
by śmignął
śmignęłaby
by śmignęła
śmignęłoby
by śmignęło
śmignęliby
by śmignęli
śmignęłyby
by śmignęły

bezosobnik: śmignięto by

bezokolicznik: śmignąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: śmignąwszy

gerundium: śmignięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. śmignięcie
śmignięcia
D. śmignięcia
śmignięć
C. śmignięciu
śmignięciom
B. śmignięcie
śmignięcia
N. śmignięciem
śmignięciami
Ms. śmignięciu
śmignięciach
W. śmignięcie
śmignięcia

odpowiednik aspektowy: śmigać

Pochodzenie

Zob. śmigać

1. na nartach

Definicja

przemieścić się szybko

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • śmignąć przed nosem
  • śmignąć w powietrzu

Cytaty

Wyprzedzał mnie kilkanaście sekund wcześniej [...]. Śmignął obok mnie jak strzała.

źródło: NKJP: (iwo): Volvo staranowało przystanek, Express Ilustrowany, 2002-03-12

Piłka śmignęła przez środek boiska, pomknęła zygzakami w stronę bramki Górnika.

źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972

Dosłownie przed nosem śmignął mi rowerzysta, który ominął tramwaj z lewej strony i popędził przeciwnym pasem torowiska.

źródło: NKJP: (SIE): Z telefonicznego dyżuru, Dziennik Polski, 2006-08-11

[...] jest gotów natychmiast wyskoczyć z drogich mokasynów i we włochatej koszuli śmignąć do lasu na weekend pod namiotem.

źródło: NKJP: Jeremy Clarkson: Gdybym to ja rządził światem, Dziennik Zachodni, 2010-02-13

Z Pragi do Brna można śmignąć autostradą.

źródło: NKJP: Wiesław Wodecki: Haszkowa Lipnica, Gazeta Wrocławska, 2003-08-01

2. batem

Definicja

wykonać czymś bardzo szybkie ruchy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • śmignąć batem

Cytaty

W tym samym momencie wypatrzył go człowiek z długim batem i bez żadnego ostrzeżenia śmignął nim po plecach Henryka.

źródło: NKJP: Internet

Bosman śmignął arkanem, zmusił swego konia do przyspieszenia biegu.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Siano można było wyszarpać pełną garścią, do woli, ale ostrożnie - żeby woźnica, z pozoru drzemiący, nie śmignął batem.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zapomniany Kraków, 2007

Dziadek jednak nie szarpnął ani razu lejcami, nie mówiąc już, żeby batem śmignął nad grzbietami koni, pozwalając im samym sobie wyznaczać krok.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Składnia

bez ograniczeń + śmignąć +
CZYM

3. w górę

Definicja

pot. 
urosnąć do góry znacznie i w szybkim tempie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strzelić

Cytaty

Chłopak przez wakacje śmignął i garnitur kupiony przed rokiem jest za mały.

źródło: NKJP: (ed): Balowanie wcale nietanie, Dziennik Łódzki, 2003-01-22

Ani się obejrzał, wzięty do tańca przez galopującą codzienność, że mu podrosły dzieci. Śmignął w górę Piotr, śmignął i Paweł.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

Trzeba myśleć nowocześnie, ekologicznie: wykosić starą trawę na jesień, zebrać z łąki i wtedy młoda od razu wiosną śmignie do góry , zieloniutka, soczysta.

źródło: NKJP: Iza Bednarz, Ks, Kamila Sypniewska, korespondenci gazety: Nie zdążył uciec, Gazeta Wyborcza, 1996-04-24

4. daleko piłką

Definicja

pot. 
rzucić czymś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

[...] wyrzucił precz znienawidzony przyrząd, [...] śmignął nim daleko na środek basenu.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

Jakbym ci śmignął butem nad głową, toby ci grzyby z koszyka powypadały.

źródło: Internet: forums.d2jsp.org

Wypatrzył Błażej Orła Przedniego; / (na drzewie siedział, patrzył na niebo). / Że czart w nim drzemał, chciał cudo dotknąć, / śmignął kamieniem, wzdrygnął się, ocknął [...].

źródło: Internet: forum.zelow.pl

Śmignął kamieniem bo uznał, że mu się wyjaśnienie należy, według jego potrzeby.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + śmignąć +
CZYM + (GDZIE)
Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json