UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ozdobić

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. zdobić

1. naczynie

Definicja

umieścić na czymś ozdoby lub inne przedmioty, które pełnią funkcję dekoracji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przystroić, ubrać, udekorować, upiększyć

Połączenia

  • ozdobić fryzem, kokardą
  • ozdobiony blendami, figurami, freskami, girlandami, haftami, herbami, malunkami, mozaikami, ornamentami, pilastrami, płaskorzeźbami, polichromią, portykiem, reliefami, rzeźbami, stiukami, sztukateriami, tympanonem; ozdobiona choinka, elewacja, świątynia; ozdobione kwiatami, motywami, napisami, podobiznami, ściany, wizerunkiem; ozdobiony budynek, kościół, pałac; ozdobiona sala; ozdobione drzwi, okna, wnętrze; bogato ozdobiony

Cytaty

Po posadzeniu roślinek można ozdobić podłoże kolorowymi kamykami, muszelkami czy gałązkami drzew.

źródło: KWSJP: Izabela Kraj: Szklane kwietniki, Życie Warszawy nr 20/11, 2001

Najpierw ozdobił plastry boczku górkami chrzanu, następnie ugniótł i uformował za pomocą noża ostrą maź, po czym z lekkim westchnieniem pochłonął podwędzone i przypieczone mięso, zagryzając je czarnym razowym chlebem.

źródło: KWSJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Tematy wszystkich trzech wymienionych kościołów inspirowały artystę, który ozdobił kościół wystawiony przez wysokiego dygnitarza dworu, Stylianosa.

źródło: KWSJP: Janina Kłosińska: Sztuka bizantyńska, 1975

Pod koniec uczty wzniesiono na srebrnej tacy kołacz weselny, ozdobiony konfiturami i cukrami.

źródło: KWSJP: Stefan M. Kuczyński: Litwin i Andegawenka, 1977

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ozdobię
ozdobimy
2 os. ozdobisz
ozdobicie
3 os. ozdobi
ozdobią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ozdobiłem
+(e)m ozdobił
ozdobiłam
+(e)m ozdobiła
ozdobiłom
+(e)m ozdobiło
ozdobiliśmy
+(e)śmy ozdobili
ozdobiłyśmy
+(e)śmy ozdobiły
2 os. ozdobiłeś
+(e)ś ozdobił
ozdobiłaś
+(e)ś ozdobiła
ozdobiłoś
+(e)ś ozdobiło
ozdobiliście
+(e)ście ozdobili
ozdobiłyście
+(e)ście ozdobiły
3 os. ozdobił
ozdobiła
ozdobiło
ozdobili
ozdobiły

bezosobnik: ozdobiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ozdóbmy
2 os. ozdób
ozdóbcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ozdobiłbym
bym ozdobił
ozdobiłabym
bym ozdobiła
ozdobiłobym
bym ozdobiło
ozdobilibyśmy
byśmy ozdobili
ozdobiłybyśmy
byśmy ozdobiły
2 os. ozdobiłbyś
byś ozdobił
ozdobiłabyś
byś ozdobiła
ozdobiłobyś
byś ozdobiło
ozdobilibyście
byście ozdobili
ozdobiłybyście
byście ozdobiły
3 os. ozdobiłby
by ozdobił
ozdobiłaby
by ozdobiła
ozdobiłoby
by ozdobiło
ozdobiliby
by ozdobili
ozdobiłyby
by ozdobiły

bezosobnik: ozdobiono by

bezokolicznik: ozdobić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ozdobiwszy

gerundium: ozdobienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ozdobienie
ozdobienia
D. ozdobienia
ozdobień
C. ozdobieniu
ozdobieniom
B. ozdobienie
ozdobienia
N. ozdobieniem
ozdobieniami
Ms. ozdobieniu
ozdobieniach
W. ozdobienie
ozdobienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ozdobiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ozdobiony
ozdobiony
ozdobiony
ozdobione
ozdobiona
D. ozdobionego
ozdobionego
ozdobionego
ozdobionego
ozdobionej
C. ozdobionemu
ozdobionemu
ozdobionemu
ozdobionemu
ozdobionej
B. ozdobionego
ozdobionego
ozdobiony
ozdobione
ozdobioną
N. ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobioną
Ms. ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ozdobieni
ozdobieni
ozdobione
ozdobione
D. ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
C. ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
B. ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
ozdobione
N. ozdobionymi
ozdobionymi
ozdobionymi
ozdobionymi
Ms. ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych

odpowiedniki aspektowe: ozdabiać , zdobić

Inne uwagi

zwykle imb

Składnia

Rzosobowy + ozdobić +
CO + (CZYM)

2. o obrazach

Definicja

stać się ozdobą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ozdobić, udekorować, upiększyć

Cytaty

Egzotyczne i nieznane rośliny ozdobią miejsce kultury i wypoczynku.

źródło: KWSJP: Szanuj zieleń!, Tygodnik Płocki nr 22, 1998

Jak nożem uciął kończą się uprawne pola i zaczyna się suchy busz, półpustynna okolica, szara, rozległa, ozdobiona pagórkami wygasłych wulkanów.

źródło: KWSJP: Ada Wińcza: Opowieści z sawanny i buszu, 1981

Po chwili ujrzeli szpakowatą głowę, a potem twarz ozdobioną szlachetnie garbatym nosem, należącą bynajmniej nie do ghula, lecz do szczupłego mężczyzny w średnim wieku.

źródło: KWSJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ozdobię
ozdobimy
2 os. ozdobisz
ozdobicie
3 os. ozdobi
ozdobią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ozdobiłem
+(e)m ozdobił
ozdobiłam
+(e)m ozdobiła
ozdobiłom
+(e)m ozdobiło
ozdobiliśmy
+(e)śmy ozdobili
ozdobiłyśmy
+(e)śmy ozdobiły
2 os. ozdobiłeś
+(e)ś ozdobił
ozdobiłaś
+(e)ś ozdobiła
ozdobiłoś
+(e)ś ozdobiło
ozdobiliście
+(e)ście ozdobili
ozdobiłyście
+(e)ście ozdobiły
3 os. ozdobił
ozdobiła
ozdobiło
ozdobili
ozdobiły

bezosobnik: ozdobiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ozdóbmy
2 os. ozdób
ozdóbcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ozdobiłbym
bym ozdobił
ozdobiłabym
bym ozdobiła
ozdobiłobym
bym ozdobiło
ozdobilibyśmy
byśmy ozdobili
ozdobiłybyśmy
byśmy ozdobiły
2 os. ozdobiłbyś
byś ozdobił
ozdobiłabyś
byś ozdobiła
ozdobiłobyś
byś ozdobiło
ozdobilibyście
byście ozdobili
ozdobiłybyście
byście ozdobiły
3 os. ozdobiłby
by ozdobił
ozdobiłaby
by ozdobiła
ozdobiłoby
by ozdobiło
ozdobiliby
by ozdobili
ozdobiłyby
by ozdobiły

bezosobnik: ozdobiono by

bezokolicznik: ozdobić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ozdobiwszy

gerundium: ozdobienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ozdobienie
ozdobienia
D. ozdobienia
ozdobień
C. ozdobieniu
ozdobieniom
B. ozdobienie
ozdobienia
N. ozdobieniem
ozdobieniami
Ms. ozdobieniu
ozdobieniach
W. ozdobienie
ozdobienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ozdobiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ozdobiony
ozdobiony
ozdobiony
ozdobione
ozdobiona
D. ozdobionego
ozdobionego
ozdobionego
ozdobionego
ozdobionej
C. ozdobionemu
ozdobionemu
ozdobionemu
ozdobionemu
ozdobionej
B. ozdobionego
ozdobionego
ozdobiony
ozdobione
ozdobioną
N. ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobioną
Ms. ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ozdobieni
ozdobieni
ozdobione
ozdobione
D. ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
C. ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
ozdobionym
B. ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
ozdobione
N. ozdobionymi
ozdobionymi
ozdobionymi
ozdobionymi
Ms. ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych
ozdobionych

odpowiedniki aspektowe: zdobić , ozdabiać

Inne uwagi

zwykle imb

Składnia

Rznieżywotny + ozdobić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 23.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json