UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprzedać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzedam
sprzedamy
2 os. sprzedasz
sprzedacie
3 os. sprzeda
sprzedadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzedałem
+(e)m sprzedał
sprzedałam
+(e)m sprzedała
sprzedałom
+(e)m sprzedało
sprzedaliśmy
+(e)śmy sprzedali
sprzedałyśmy
+(e)śmy sprzedały
2 os. sprzedałeś
+(e)ś sprzedał
sprzedałaś
+(e)ś sprzedała
sprzedałoś
+(e)ś sprzedało
sprzedaliście
+(e)ście sprzedali
sprzedałyście
+(e)ście sprzedały
3 os. sprzedał
sprzedała
sprzedało
sprzedali
sprzedały

bezosobnik: sprzedano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzedajmy
2 os. sprzedaj
sprzedajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzedałbym
bym sprzedał
sprzedałabym
bym sprzedała
sprzedałobym
bym sprzedało
sprzedalibyśmy
byśmy sprzedali
sprzedałybyśmy
byśmy sprzedały
2 os. sprzedałbyś
byś sprzedał
sprzedałabyś
byś sprzedała
sprzedałobyś
byś sprzedało
sprzedalibyście
byście sprzedali
sprzedałybyście
byście sprzedały
3 os. sprzedałby
by sprzedał
sprzedałaby
by sprzedała
sprzedałoby
by sprzedało
sprzedaliby
by sprzedali
sprzedałyby
by sprzedały

bezosobnik: sprzedano by

bezokolicznik: sprzedać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprzedawszy

gerundium: sprzedanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzedanie
sprzedania
D. sprzedania
sprzedań
C. sprzedaniu
sprzedaniom
B. sprzedanie
sprzedania
N. sprzedaniem
sprzedaniami
Ms. sprzedaniu
sprzedaniach
W. sprzedanie
sprzedania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprzedany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprzedany
sprzedany
sprzedany
sprzedane
sprzedana
D. sprzedanego
sprzedanego
sprzedanego
sprzedanego
sprzedanej
C. sprzedanemu
sprzedanemu
sprzedanemu
sprzedanemu
sprzedanej
B. sprzedanego
sprzedanego
sprzedany
sprzedane
sprzedaną
N. sprzedanym
sprzedanym
sprzedanym
sprzedanym
sprzedaną
Ms. sprzedanym
sprzedanym
sprzedanym
sprzedanym
sprzedanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprzedani
sprzedani
sprzedane
sprzedane
D. sprzedanych
sprzedanych
sprzedanych
sprzedanych
C. sprzedanym
sprzedanym
sprzedanym
sprzedanym
B. sprzedanych
sprzedanych
sprzedanych
sprzedane
N. sprzedanymi
sprzedanymi
sprzedanymi
sprzedanymi
Ms. sprzedanych
sprzedanych
sprzedanych
sprzedanych

odpowiednik aspektowy: sprzedawać

Pochodzenie

psł. -*per-dati, *per-damь 'przekazać, sprzedać'

Z przedrostkiem s- od dawnego (od XIV w.) przedać ‘sprzedać’; zob. dać

1. mieszkanie

Definicja

dać coś na własność w zamian za określoną sumę pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opchać, opchnąć, zbyć

Połączenia

  • ekspedientka, inwestor, kobieta, nastolatek, rolnik, właściciel; komornik, likwidator, syndyk; apteka, browar, fabryka, firma, huta, klub, koncern, kopalnia, PKS, przedsiębiorstwo, spółdzielnia, spółka, wytwórnia; gmina, miasto, rząd; sprawca, złodziej sprzeda coś
  • sprzedać bankowi, firmie, inwestorowi, kolekcjonerowi, lokatorowi; miastu, państwu, rządowi; koledze, paserowi; Amerykanom, Francuzom, Niemcom...
  • sprzedać cukier, towar, wyroby, zboże; bilety; alkohol, narkotyk, piwo, tytoń; budynek, dom, działkę, grunt, kamienicę, lokal, mieszkanie, parcelę, ziemię; drewno, energię, węgiel; komputer, samochód; akcje, licencję, obligacje; bank, fabrykę, firmę, hotel, obiekt, stocznię, zakład; złom
  • sprzedać coś bez podatku, bez przetargu
  • sprzedać coś na bazarze, na targu; na aukcji; na eksport; na drodze licytacji, przetargu..., na fakturę
  • sprzedać coś po cenie detalicznej, wywoławczej...
  • sprzedać coś pod hipermarket, pod inwestycję...
  • sprzedać coś w całości, w nakładzie 2 mln, 80 mln... egzemplarzy; w drodze licytacji, przetargu..., w ofercie publicznej, w trybie bezprzetargowym, we Francji, w Polsce, w Rosji...
  • sprzedać coś z zyskiem
  • sprzedać coś za cenę powyżej 100 tys. zł, wywoławczą..., za grosze, za kwotę 250 zł, 40500 zł..., za równowartość (jednego) mieszkania M3...
  • atrakcyjnie, bezmyślnie, błyskawicznie, dobrze, korzystnie, łatwo, szybko, trudno; na pniu; drogo, tanio; bezprawnie, fikcyjnie, legalnie, oficjalnie sprzedać coś
  • sprzedać i kupić, sprzedać i oddać, sprzedać i przepić, sprzedać i rozdać, sprzedać i zarobić
  • sprzedany przez rolnika, przez sprzedawcę; przez bank, przez syndyka; przez gminę, przez miasto

Cytaty

Na początku inwestorzy szybko sprzedali akcje maklerom, odpowiadając na większość ofert kupna.

źródło: NKJP: Robert Jakubowski: 575. sesja giełdowa, Gazeta Wyborcza, 1995-05-26

[...] komornik może sprzedać samochód dłużnika bez dowodu rejestracyjnego albo na przykład sprzęt grający bez faktur potwierdzających ich zakup.

źródło: NKJP: Bianka Mikołajewska: Egzekutorzy, Polityka, 2004-02-14

Atrakcyjna jest także działka przy ul. Wielickiej o powierzchni 8,8 tys. m kw., której nie udało się sprzedać za cenę wywoławczą 1,135 mln zł.

źródło: NKJP: (GEG): Kolejna próba, Dziennik Polski, 2002-05-16

Pewien baron sprzedał rządowi hiszpańskiemu swoją kolekcję obrazów za pięć miliardów dolarów.

źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999

Tanio sprzedam wózek dla bliźniaków lub dzieci z niewielką różnicą wiekową.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + sprzedać +
CO + (KOMU) + (za CO)

2. kolegę

Definicja

pejorat. 
zdradzić kogoś lub jakąś ideę w zamian za uzyskanie korzyści dla siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaprzedać

Połączenia

  • sprzedać policji
  • sprzedać kumpla, przyjaciela; demokrację, suwerenność; kraj, ojczyznę, Polskę
  • sprzedać za srebrniki

Cytaty

Przerzut broni to wyjątkowo wredna robota. Ale doskonały zarobek. Postanowili poświęcić parę karabinów... i sprzedać cię policji... - Żeby gliny myślały, że to ja? - Właśnie.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Myślę, że tak jak każdy musiałem się opowiedzieć po którejś stronie - albo „sprzedać” kumpla i być w porządku w stosunku do zasad i społeczności, albo ukryć to, co się z nim działo, ale oszukać całą resztę.

źródło: NKJP: Wojciech Wanat: Rok w Monarze, 2006

Nie możemy liczyć na udział sprawujących władzę, bo oni są oskarżeni o to, że sprzedali za srebrniki naszą suwerenność finansową obcym.

źródło: NKJP: Usenet, 2007-11-22

Składnia

Rz osobowy + sprzedać +
KOGO/CO + (KOMU) + (za CO)

3. umiejętności

Definicja

zaprezentować swoje zalety lub umiejętności w taki sposób, by wypaść korzystnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • sprzedać dowcip; swoje umiejętności, walory; własny wizerunek
  • potrafić, umieć coś sprzedać

Cytaty

Redaktorki naczelne, które na łamach swoich magazynów lansują typ nowoczesnej Polki, same muszą łączyć karierę zawodową z życiem osobistym [...]. Do tego mają być piękne, zadbane, świetnie ubrane, umiejące sprzedać własny wizerunek oraz pismo.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Ich styl, Polityka, 2007-05-26

Mój teść dużo wie, dużo czyta, umie to sprzedać, ale ja mam jakąś alergię na te wiadomości, czytane miedzy wierszami [...].

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika 1978-1989, 2006

Umiał też dobierać współpracowników: ludzi posiadających jakieś wyjątkowe, rzadkie kwalifikacje, których jednak sami nie umieli dobrze sprzedać.

źródło: NKJP: Marek Kochan: Ballada o dobrym dresiarzu, 2005

Składnia

Rz osobowy + sprzedać +
CO

4. piłkarza

Definicja

w zamian za określoną sumę pieniędzy zgodzić się, żeby zawodnik, który do tej pory występował w jednym klubie lub drużynie, zaczął występować w innej drużynie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • sprzedać piłkarza, zawodnika; napastnika, obrońcę
  • sprzedać do Francji, do Niemiec,do Rosji...; do Realu Madryt, do Legii, do Wisły...

Cytaty

W lutym ze sponsorowania sekcji wycofała się niemiecka firma BMA. Jej szefów zniechęciła postawa piłkarzy w końcówce jesiennej rundy. Działacze musieli sprzedać do Olimpii--Lechii Rutę za 2 mld starych złotych i z tych pieniędzy wypłacili piłkarzom pensje.

źródło: NKJP: Piłka nożna, Gazeta Wyborcza, 1996-03-15

Trapiona finansowym kryzysem Roma zdecydowała się właśnie sprzedać do Realu argentyńskiego stopera Waltera Samuela.

źródło: NKJP: Ateńska bajka nadal trwa, Dziennik Łódzki, 2004-07-03

Składnia

bez ograniczeń + sprzedać +
KOGO + (DOKĄD) + (za CO)

Frazeologizmy

ktoś nie sprzedał tanio skóry
ktoś drogo sprzedał skórę
ktoś drogo sprzedał swoje życie
ktoś sprzeda własną matkę
ktoś sprzeda rodzoną matkę
ktoś sprzedał mecz
ktoś sprzedał spotkanie
Data ostatniej modyfikacji: 19.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json