UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obezwładnić

Chronologizacja

1904, SJPWar

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obezwładnię
obezwładnimy
2 os. obezwładnisz
obezwładnicie
3 os. obezwładni
obezwładnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obezwładniłem
+(e)m obezwładnił
obezwładniłam
+(e)m obezwładniła
obezwładniłom
+(e)m obezwładniło
obezwładniliśmy
+(e)śmy obezwładnili
obezwładniłyśmy
+(e)śmy obezwładniły
2 os. obezwładniłeś
+(e)ś obezwładnił
obezwładniłaś
+(e)ś obezwładniła
obezwładniłoś
+(e)ś obezwładniło
obezwładniliście
+(e)ście obezwładnili
obezwładniłyście
+(e)ście obezwładniły
3 os. obezwładnił
obezwładniła
obezwładniło
obezwładnili
obezwładniły

bezosobnik: obezwładniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obezwładnijmy
2 os. obezwładnij
obezwładnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obezwładniłbym
bym obezwładnił
obezwładniłabym
bym obezwładniła
obezwładniłobym
bym obezwładniło
obezwładnilibyśmy
byśmy obezwładnili
obezwładniłybyśmy
byśmy obezwładniły
2 os. obezwładniłbyś
byś obezwładnił
obezwładniłabyś
byś obezwładniła
obezwładniłobyś
byś obezwładniło
obezwładnilibyście
byście obezwładnili
obezwładniłybyście
byście obezwładniły
3 os. obezwładniłby
by obezwładnił
obezwładniłaby
by obezwładniła
obezwładniłoby
by obezwładniło
obezwładniliby
by obezwładnili
obezwładniłyby
by obezwładniły

bezosobnik: obezwładniono by

bezokolicznik: obezwładnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obezwładniwszy

gerundium: obezwładnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obezwładnienie
obezwładnienia
D. obezwładnienia
obezwładnień
C. obezwładnieniu
obezwładnieniom
B. obezwładnienie
obezwładnienia
N. obezwładnieniem
obezwładnieniami
Ms. obezwładnieniu
obezwładnieniach
W. obezwładnienie
obezwładnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: obezwładniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. obezwładniony
obezwładniony
obezwładniony
obezwładnione
obezwładniona
D. obezwładnionego
obezwładnionego
obezwładnionego
obezwładnionego
obezwładnionej
C. obezwładnionemu
obezwładnionemu
obezwładnionemu
obezwładnionemu
obezwładnionej
B. obezwładnionego
obezwładnionego
obezwładniony
obezwładnione
obezwładnioną
N. obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnioną
Ms. obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. obezwładnieni
obezwładnieni
obezwładnione
obezwładnione
D. obezwładnionych
obezwładnionych
obezwładnionych
obezwładnionych
C. obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnionym
obezwładnionym
B. obezwładnionych
obezwładnionych
obezwładnionych
obezwładnione
N. obezwładnionymi
obezwładnionymi
obezwładnionymi
obezwładnionymi
Ms. obezwładnionych
obezwładnionych
obezwładnionych
obezwładnionych

odpowiednik aspektowy: obezwładniać

Pochodzenie

Zob. bezwładny, władać

1. ciosem

Definicja

pozbawić możliwości wykonania jakiegokolwiek ruchu, a zwłaszcza ataku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

antonimy:  uwolnić, wyzwolić
hiperonimy:  unieruchomić

Połączenia

  • kobieta obezwładniła; funkcjonariusze, policjanci obezwładnili
  • obezwładnić bandytę, kierowcę, napastnika, przestępcę, rabusia, sprawcę czegoś, strażnika, złodzieja
  • obezwładnić (jednym) ciosem, gazem
  • obezwładnić skutecznie, szybko
  • musieć, próbować obezwładnić
  • obezwładnić i okraść, obezwładnić i odwieźć, obezwładnić i przewieźć, obezwładnić i skuć, obezwładnić i zatrzymać

Cytaty

- Jest nas czterech - tłumaczył - a ich dwóch [...]. Więc moglibyśmy całkiem zwyczajnie na nich napaść i obezwładnić.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001

Schorowane biedactwo, które nie miało siły przekręcić klucza w zamku, obezwładniło Stenię jednym ruchem, drugim zakneblowało, trzecim przywiązało do krzesła.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Czarna wdowa atakuje, 2009

Tylko dzięki refleksowi pana od WF udało się obezwładnić napastnika.

źródło: NKJP: Dorota Abramowicz: Guzik czasu, 2006

Zastałem go przy tej czynności, zacząłem śledzić, więc obezwładnił mnie chloroformem.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

[...] ten moment zawahania wystarczył, aby go obezwładniono i wyrwano z ręki pistolet.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Składnia

bez ograniczeń + obezwładnić +
KOGO + (CZYM)

2. spojrzeniem

Definicja

pozbawić zdolności działania lub zareagowania na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sparaliżować
hiperonimy:  osłabić

Połączenia

  • strach obezwładnił; panika obezwładniła; wzruszenie obezwładniło kogoś
  • obezwładnić spojrzeniem

Cytaty

Odetchnęłam. Jej płomienna energia obezwładniła mnie na chwilę.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Kinga stała niemo, bez ruchu, pierwszy raz w życiu doznając wzruszenia, które zupełnie ją obezwładniło, bezradna w obliczu dobra takiej miary, iż wszelkie gesty i słowa dziękczynne wydawały się żenująco niestosowne [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Stojąc nieruchomo, obezwładniona strachem, słyszała wokół siebie ostrożne stąpania i szmery.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Składnia

bez ograniczeń + obezwładnić +
KOGO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj