UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dola

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Bańk
XVII w., Bor

Pochodzenie

płn. psł. *doľa 'wydzielona część przypadająca komuś, udział; przeznaczenie'

1. los

Definicja

książk.

czyjeś koleje życia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

los

Połączenia

chłopska, człowiecza, ludzka, psia, sieroca; ciężka, zła dola
dola chłopa, emeryta, emigranta, poety, ucznia, żołnierza; Indian, Murzynów
ulżyć czyjejś doli

Cytaty

Przed wojna przedmiotem zainteresowania był lud, a ściślej mówiąc ciężka dola chłopa, nędza, której chciano zapobiec.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 2002

Bolała nad dolą Mariuszka, który był jej pieszczochem i ulubieńcem.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1998

Pamiętajcie, że łączy was wspólna dola, że jesteście w tej doli braćmi, a braterstwo nie przynosi wstydu bratu przed bratem.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania i donosy 1980-1989, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dola	dole
D.	doli	doli	neut
D.	doli	dol dól	char
C.	doli	dolom
B.	dolę	dole
N.	dolą	dolami
Ms.	doli	dolach
W.	dolo	dole

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

	+	dola	+	KOGO + (JAKA)
	+	dola	+	CZYJA + (JAKA)

2. część

Definicja

pot.

część przypadająca komuś z podziału

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	działka
	hiperonimy:	należność

Połączenia

moja, twoja, nasza, swoja; nieduża, niewielka dola
dostać (swoją) dolę

Cytaty

Kiedy starsi koledzy upłynnili łup, Andrzej też dostał niewielką dolę.

źródło: NKJP: Halina Stęplówna: Zagadki kryminalne. Ucieczka, Express Ilustrowany, 2002-05-10

Od momentu, kiedy podpisaliśmy z Kulkowskim papiery i odliczyłem na stół trzydzieści pięć tysięcy złotych zapłaty, dolę notariusza oraz trzy tysiące opłaty skarbowej - dziadka ogarnęła obsesja, że Kulkowscy nas okradną.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

- Dajcie mi moją część. [...] Należy mi się dola. Czekam na nią całą noc.
- Po co ci teraz gotówka?

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wniebowstąpienie, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dola	dole
D.	doli	doli	neut
D.	doli	dol dól	char
C.	doli	dolom
B.	dolę	dole
N.	dolą	dolami
Ms.	doli	dolach
W.	dolo	dole

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

dola

JAKA | CZYJA

Frazeologizmy

dola i niedola

Data ostatniej modyfikacji: 12.05.2014