UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wybudować

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: budować

Definicja

przez połączenie różnych elementów stworzyć obiekt, głównie jakąś budowlę lub jej część

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zbudować
antonimy:  zburzyć

Połączenia

  • wybudować blok, budynek, dom, gmach, halę, kaplicę, kościół, mieszkanie, salę, szkołę, świątynię, zamek; fabrykę, hipermarket, oczyszczalnię, spalarnię, supermarket, wodociąg; autostradę, boisko, chodnik, drogę, obwodnicę, parking; miasto, osiedle
  • wybudować coś z betonu, z cegły, z desek, z drewna, z kamienia, ze stali, ze szkła
  • wybudować bezprawnie, nielegalnie, samowolnie; szybko

Cytaty

Architekt ten wybudował już sporo pałaców i kamienic, a także urządził w okolicach podwarszawskich wiele budzących podziw, nowoczesnych jak na owe czasy, rezydencji ogrodowych.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane : rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Wybudowaliśmy w ostatnich latach w Toruniu jedną z najnowocześniejszych i największych oczyszczalni ścieków w Polsce.

źródło: NKJP: Chcemy wygrać nagrodę, Gazeta Miejska, 2000

Nagle z mgły wynurzyła się wybudowana z kamieni wieża.

źródło: NKJP: Dorota Abramowicz: Guzik czasu, 2006

W odległości kilku metrów od fasady katedry wybudowano z jasnych desek scenę dwupoziomową.

źródło: NKJP: Małgorzata Leyko: Reżyser masowej wyobraźni : Max Reinhardt i jego teatr dla pięciu tysięcy, 2002

Jak wybudują tu autostrady, lotniska, to Niemcy i Skandynawowie tylko do nas będą przyjeżdżać.

źródło: NKJP: Cezary Łazarewicz: Sanatorium pod koroną i marką, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-05-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybuduję
wybudujemy
2 os. wybudujesz
wybudujecie
3 os. wybuduje
wybudują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybudowałem
+(e)m wybudował
wybudowałam
+(e)m wybudowała
wybudowałom
+(e)m wybudowało
wybudowaliśmy
+(e)śmy wybudowali
wybudowałyśmy
+(e)śmy wybudowały
2 os. wybudowałeś
+(e)ś wybudował
wybudowałaś
+(e)ś wybudowała
wybudowałoś
+(e)ś wybudowało
wybudowaliście
+(e)ście wybudowali
wybudowałyście
+(e)ście wybudowały
3 os. wybudował
wybudowała
wybudowało
wybudowali
wybudowały

bezosobnik: wybudowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybudujmy
2 os. wybuduj
wybudujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybudowałbym
bym wybudował
wybudowałabym
bym wybudowała
wybudowałobym
bym wybudowało
wybudowalibyśmy
byśmy wybudowali
wybudowałybyśmy
byśmy wybudowały
2 os. wybudowałbyś
byś wybudował
wybudowałabyś
byś wybudowała
wybudowałobyś
byś wybudowało
wybudowalibyście
byście wybudowali
wybudowałybyście
byście wybudowały
3 os. wybudowałby
by wybudował
wybudowałaby
by wybudowała
wybudowałoby
by wybudowało
wybudowaliby
by wybudowali
wybudowałyby
by wybudowały

bezosobnik: wybudowano by

bezokolicznik: wybudować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wybudowawszy

gerundium: wybudowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wybudowanie
wybudowania
D. wybudowania
wybudowań
C. wybudowaniu
wybudowaniom
B. wybudowanie
wybudowania
N. wybudowaniem
wybudowaniami
Ms. wybudowaniu
wybudowaniach
W. wybudowanie
wybudowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wybudowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wybudowany
wybudowany
wybudowany
wybudowane
wybudowana
D. wybudowanego
wybudowanego
wybudowanego
wybudowanego
wybudowanej
C. wybudowanemu
wybudowanemu
wybudowanemu
wybudowanemu
wybudowanej
B. wybudowanego
wybudowanego
wybudowany
wybudowane
wybudowaną
N. wybudowanym
wybudowanym
wybudowanym
wybudowanym
wybudowaną
Ms. wybudowanym
wybudowanym
wybudowanym
wybudowanym
wybudowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wybudowani
wybudowani
wybudowane
wybudowane
D. wybudowanych
wybudowanych
wybudowanych
wybudowanych
C. wybudowanym
wybudowanym
wybudowanym
wybudowanym
B. wybudowanych
wybudowanych
wybudowanych
wybudowane
N. wybudowanymi
wybudowanymi
wybudowanymi
wybudowanymi
Ms. wybudowanych
wybudowanych
wybudowanych
wybudowanych

odpowiednik aspektowy: budować

Składnia

Rzosobowy + wybudować +
CO + (Z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 28.06.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json