UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wycelować

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. cel

Definicja

skierować coś dokładnie w stronę jakiegoś obiektu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • snajper, żołnierz; myśliwy wycelował
  • wycelować broń, rewolwer; piłkę
  • wycelować palcem, ręką; aparatem, różdżką
  • wycelować w niebo, w stronę kogoś/czegoś
  • wycelować z pistoletu
  • wycelować dobrze, dokładnie
  • wycelowany karabin

Cytaty

Dariusz K. wycelował z broni gazowej w kierunku jednego z mężczyzn siedzących przy stoliku.

źródło: NKJP: BZ: Strzały w Gargamelu, Tygodnik Podhalański, 1997

Na ogromnych farmach myśliwskich bogaci ludzie z całego świata mogą wycelować sztucer w antylopę kudu czy w oryksa.

źródło: NKJP: Olga Stanisławska: Podróże, Gazeta Wyborcza, 1994-12-02

[...] futboliście zrobiło się żal zagranicznego bramkarza i naumyślnie wycelował piłkę obok bramki.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Dłuższa lufa ułatwia ponadto bardziej precyzyjne wycelowanie przez szczerbinkę i muszkę, ponieważ jest dłuższa linia celowania.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

– Co tu się dzieje? – Wycelowała kluczami w koronkową bieliznę.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

– Strzelał z tamtej strony – pokazał na wschód, a jego suchy, ale umięśniony palec wycelował w stronę czerwono wschodzącego słońca, barwiącego na różowo ośnieżone stoki gór.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyceluję
wycelujemy
2 os. wycelujesz
wycelujecie
3 os. wyceluje
wycelują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wycelowałem
+(e)m wycelował
wycelowałam
+(e)m wycelowała
wycelowałom
+(e)m wycelowało
wycelowaliśmy
+(e)śmy wycelowali
wycelowałyśmy
+(e)śmy wycelowały
2 os. wycelowałeś
+(e)ś wycelował
wycelowałaś
+(e)ś wycelowała
wycelowałoś
+(e)ś wycelowało
wycelowaliście
+(e)ście wycelowali
wycelowałyście
+(e)ście wycelowały
3 os. wycelował
wycelowała
wycelowało
wycelowali
wycelowały

bezosobnik: wycelowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wycelujmy
2 os. wyceluj
wycelujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wycelowałbym
bym wycelował
wycelowałabym
bym wycelowała
wycelowałobym
bym wycelowało
wycelowalibyśmy
byśmy wycelowali
wycelowałybyśmy
byśmy wycelowały
2 os. wycelowałbyś
byś wycelował
wycelowałabyś
byś wycelowała
wycelowałobyś
byś wycelowało
wycelowalibyście
byście wycelowali
wycelowałybyście
byście wycelowały
3 os. wycelowałby
by wycelował
wycelowałaby
by wycelowała
wycelowałoby
by wycelowało
wycelowaliby
by wycelowali
wycelowałyby
by wycelowały

bezosobnik: wycelowano by

bezokolicznik: wycelować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wycelowawszy

gerundium: wycelowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wycelowanie
wycelowania
D. wycelowania
wycelowań
C. wycelowaniu
wycelowaniom
B. wycelowanie
wycelowania
N. wycelowaniem
wycelowaniami
Ms. wycelowaniu
wycelowaniach
W. wycelowanie
wycelowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wycelowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wycelowany
wycelowany
wycelowany
wycelowane
wycelowana
D. wycelowanego
wycelowanego
wycelowanego
wycelowanego
wycelowanej
C. wycelowanemu
wycelowanemu
wycelowanemu
wycelowanemu
wycelowanej
B. wycelowanego
wycelowanego
wycelowany
wycelowane
wycelowaną
N. wycelowanym
wycelowanym
wycelowanym
wycelowanym
wycelowaną
Ms. wycelowanym
wycelowanym
wycelowanym
wycelowanym
wycelowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wycelowani
wycelowani
wycelowane
wycelowane
D. wycelowanych
wycelowanych
wycelowanych
wycelowanych
C. wycelowanym
wycelowanym
wycelowanym
wycelowanym
B. wycelowanych
wycelowanych
wycelowanych
wycelowane
N. wycelowanymi
wycelowanymi
wycelowanymi
wycelowanymi
Ms. wycelowanych
wycelowanych
wycelowanych
wycelowanych

odpowiednik aspektowy: celować

Składnia

bez ograniczeń + wycelować +
CO + DOKĄD
bez ograniczeń + wycelować +
z CZEGO + DOKĄD
bez ograniczeń + wycelować +
CZYM + DOKĄD

Frazeologizmy

ktoś trafił z formą na coś
ktoś wycelował z formą na coś
Data ostatniej modyfikacji: 24.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json