UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozprostować

Chronologizacja

1563, SPXVI
S.v. rozprostowan

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozprostuję	rozprostujemy
2 os.	rozprostujesz	rozprostujecie
3 os.	rozprostuje	rozprostują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozprostowałem +(e)m rozprostował	rozprostowałam +(e)m rozprostowała	rozprostowałom +(e)m rozprostowało	rozprostowaliśmy +(e)śmy rozprostowali	rozprostowałyśmy +(e)śmy rozprostowały
2 os.	rozprostowałeś +(e)ś rozprostował	rozprostowałaś +(e)ś rozprostowała	rozprostowałoś +(e)ś rozprostowało	rozprostowaliście +(e)ście rozprostowali	rozprostowałyście +(e)ście rozprostowały
3 os.	rozprostował	rozprostowała	rozprostowało	rozprostowali	rozprostowały

bezosobnik: rozprostowano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozprostujmy
2 os.	rozprostuj	rozprostujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozprostowałbym bym rozprostował	rozprostowałabym bym rozprostowała	rozprostowałobym bym rozprostowało	rozprostowalibyśmy byśmy rozprostowali	rozprostowałybyśmy byśmy rozprostowały
2 os.	rozprostowałbyś byś rozprostował	rozprostowałabyś byś rozprostowała	rozprostowałobyś byś rozprostowało	rozprostowalibyście byście rozprostowali	rozprostowałybyście byście rozprostowały
3 os.	rozprostowałby by rozprostował	rozprostowałaby by rozprostowała	rozprostowałoby by rozprostowało	rozprostowaliby by rozprostowali	rozprostowałyby by rozprostowały

bezosobnik: rozprostowano by

bezokolicznik: rozprostować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozprostowawszy

gerundium: rozprostowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozprostowanie	rozprostowania
D.	rozprostowania	rozprostowań
C.	rozprostowaniu	rozprostowaniom
B.	rozprostowanie	rozprostowania
N.	rozprostowaniem	rozprostowaniami
Ms.	rozprostowaniu	rozprostowaniach
W.	rozprostowanie	rozprostowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozprostowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozprostowany	rozprostowany	rozprostowany	rozprostowane	rozprostowana
D.	rozprostowanego	rozprostowanego	rozprostowanego	rozprostowanego	rozprostowanej
C.	rozprostowanemu	rozprostowanemu	rozprostowanemu	rozprostowanemu	rozprostowanej
B.	rozprostowanego	rozprostowanego	rozprostowany	rozprostowane	rozprostowaną
N.	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowaną
Ms.	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozprostowani	rozprostowani	rozprostowane	rozprostowane
D.	rozprostowanych	rozprostowanych	rozprostowanych	rozprostowanych
C.	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowanym	rozprostowanym
B.	rozprostowanych	rozprostowanych	rozprostowanych	rozprostowane
N.	rozprostowanymi	rozprostowanymi	rozprostowanymi	rozprostowanymi
Ms.	rozprostowanych	rozprostowanych	rozprostowanych	rozprostowanych

odpowiednik aspektowy: rozprostowywać

Pochodzenie

Zob. prosty I

1. palce

Definicja

uczynić prostym coś, co jest zgięte, skrzywione lub pochylone

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	wyprostować
	hiperonimy:	ukształtować

Połączenia

rozprostować dłoń, palce, nogi, ramiona, plecy; łapy, skrzydła

Cytaty

	Zacisnął i rozprostował palce obu dłoni. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Nie ma takiego miasta, 2010
	Podniósł się ociężale z kozetki i rozprostował ramiona. źródło: NKJP: Paweł Pollak: Kanalia, 2006
	Chciał się trochę przejść, rozprostować zesztywniałe w pociągu nogi. źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 1958
	Papuga Ewy mówi tylko jedno słowo: „Otwórz” - ale zawsze wypowiada je we właściwym momencie, to znaczy wtedy, kiedy chce rozprostować skrzydła i pofruwać po mieszkaniu. źródło: NKJP: I kto to mówi?, Dziennik Polski, 2001-12-24
	Sporo trudu kosztowało także postawienie anteny. Należało rozprostować drut na ziemi i podnieść go jak najwyżej, ale nawet tak prosta czynność może być problemem, jeśli się nie ma drabiny. źródło: NKJP: Ewa Kołodziejak-Nieckuła: WIedza w życiu, Wiedza i Życie nr 11/2001

Składnia

rozprostować

2. banknot

Definicja

uczynić gładkim coś, co jest pofałdowane lub pomięte

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wyprostować

Połączenia

rozprostować kartkę

Cytaty

	Jeżeli twoje włosy się kręcą, postaraj się trochę je rozprostować. źródło: NKJP: Paulina Karolak: Na letnim luzie, Cosmopolitan nr 08, 2000
	W skład Botoxu wchodzi botulina, która paraliżując mięśnie twarzy, powoduje rozprostowanie zmarszczek mimicznych. źródło: NKJP: (mst): Piękno ze strzykawki, Gazeta Krakowska, 2003-06-14
	[....] zaśmiał się i wyjął z zanadrza złożoną w ćwierć kartkę papieru. Rozprostował ją i położył na stole obok pergaminu rzuconego na blat [...]. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003
	Tak jak wspomnieliśmy we wstępie, face lift pozwala na częściowe (w niektórych przypadkach nawet prawie całkowite) rozprostowanie zmarszczek wokół oczu (tzw. kurzych łapek), wygładzenie fałdów nosowo-wargowych i szyi oraz uniesienie obwisłych policzków. źródło: NKJP: Andrzej Sankowski, Sławomir* Łoń: Sztuka czy medycyna: przewodnik po chirurgii estetycznej, 1995
	Wystarczy rozprostować banknot (zwykle jest specjalnie pomięty, bo ma udawać banknot używany) i przejechać po nim paznokciem – trefny pieniądz będzie zupełnie gładki, bo przecież komputerowa drukarka nie jest w stanie podrobić druku wklęsłego lub wypukłego. źródło: NKJP: Marek Świercz: Dycha z komputera, Trybuna Śląska, 2003-06-20

Składnia

rozprostować

Frazeologizmy

ktoś rozprostował kości

Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2016