UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmuszać

Chronologizacja

1814, SL

Pochodzenie

Od: musieć

Definicja

powodować, że ktoś robi coś wbrew swojej woli

Noty o użyciu

Bezokolicznik rzadko przyłączany.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ktoś wołami ciągnie kogoś, niewolić, zniewalać

Połączenia

  • konkurencja, sytuacja zmusza; okoliczności, przepisy, władze zmuszają; nikt nikogo nie zmusza do czegoś
  • zmuszać dzieci, firmy, kierowców, klientów, kobiety, ludzi, mieszkańców, obywateli, pracowników, producentów, przedsiębiorstwa, rząd, władze do czegoś
  • zmuszać siłą
  • zmuszać kogoś do picia, do pracy, do prostytucji; coś zmusza do myślenia, do refleksji, do wysiłku

Cytaty

Światowy kryzys ekonomiczny zmusza państwa do podejmowania nadzwyczajnych kroków, a firmy - do redukcji zatrudnienia.

źródło: NKJP: Michał Chudziński: Google: 14,4 miliardów dolarów na koncie, Dziennik Internautów, 2008-10-20

Chyba lepiej mi się gra, kiedy rywal jest bardziej wymagający, zmusza do wysiłku.

źródło: NKJP: (LES): Bez tremy, Dziennik Zachodni, 2003-10-03

Brak rąk do pracy zmusza do sprzedania ojcowizny.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1996

Nikt nikogo nie zmuszał, żeby przysyłał tu swoje dzieci.

źródło: NKJP: Irena Morawska: Czego boją się Ząbki, Gazeta Wyborcza, 1994-01-22

[...] chciałam stać i patrzeć, ale tłum ludzi zmuszał iść naprzód.

źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmuszam
zmuszamy
2 os. zmuszasz
zmuszacie
3 os. zmusza
zmuszają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmuszałem
+(e)m zmuszał
zmuszałam
+(e)m zmuszała
zmuszałom
+(e)m zmuszało
zmuszaliśmy
+(e)śmy zmuszali
zmuszałyśmy
+(e)śmy zmuszały
2 os. zmuszałeś
+(e)ś zmuszał
zmuszałaś
+(e)ś zmuszała
zmuszałoś
+(e)ś zmuszało
zmuszaliście
+(e)ście zmuszali
zmuszałyście
+(e)ście zmuszały
3 os. zmuszał
zmuszała
zmuszało
zmuszali
zmuszały

bezosobnik: zmuszano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zmuszał
będę zmuszać
będę zmuszała
będę zmuszać
będę zmuszało
będę zmuszać
będziemy zmuszali
będziemy zmuszać
będziemy zmuszały
będziemy zmuszać
2 os. będziesz zmuszał
będziesz zmuszać
będziesz zmuszała
będziesz zmuszać
będziesz zmuszało
będziesz zmuszać
będziecie zmuszali
będziecie zmuszać
będziecie zmuszały
będziecie zmuszać
3 os. będzie zmuszał
będzie zmuszać
będzie zmuszała
będzie zmuszać
będzie zmuszało
będzie zmuszać
będą zmuszali
będą zmuszać
będą zmuszały
będą zmuszać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmuszajmy
2 os. zmuszaj
zmuszajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmuszałbym
bym zmuszał
zmuszałabym
bym zmuszała
zmuszałobym
bym zmuszało
zmuszalibyśmy
byśmy zmuszali
zmuszałybyśmy
byśmy zmuszały
2 os. zmuszałbyś
byś zmuszał
zmuszałabyś
byś zmuszała
zmuszałobyś
byś zmuszało
zmuszalibyście
byście zmuszali
zmuszałybyście
byście zmuszały
3 os. zmuszałby
by zmuszał
zmuszałaby
by zmuszała
zmuszałoby
by zmuszało
zmuszaliby
by zmuszali
zmuszałyby
by zmuszały

bezosobnik: zmuszano by

bezokolicznik: zmuszać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zmuszając

gerundium: zmuszanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmuszanie
zmuszania
D. zmuszania
zmuszań
C. zmuszaniu
zmuszaniom
B. zmuszanie
zmuszania
N. zmuszaniem
zmuszaniami
Ms. zmuszaniu
zmuszaniach
W. zmuszanie
zmuszania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zmuszający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmuszający
zmuszający
zmuszający
zmuszające
zmuszająca
D. zmuszającego
zmuszającego
zmuszającego
zmuszającego
zmuszającej
C. zmuszającemu
zmuszającemu
zmuszającemu
zmuszającemu
zmuszającej
B. zmuszającego
zmuszającego
zmuszający
zmuszające
zmuszającą
N. zmuszającym
zmuszającym
zmuszającym
zmuszającym
zmuszającą
Ms. zmuszającym
zmuszającym
zmuszającym
zmuszającym
zmuszającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmuszający
zmuszający
zmuszające
zmuszające
D. zmuszających
zmuszających
zmuszających
zmuszających
C. zmuszającym
zmuszającym
zmuszającym
zmuszającym
B. zmuszających
zmuszających
zmuszających
zmuszające
N. zmuszającymi
zmuszającymi
zmuszającymi
zmuszającymi
Ms. zmuszających
zmuszających
zmuszających
zmuszających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmuszany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmuszany
zmuszany
zmuszany
zmuszane
zmuszana
D. zmuszanego
zmuszanego
zmuszanego
zmuszanego
zmuszanej
C. zmuszanemu
zmuszanemu
zmuszanemu
zmuszanemu
zmuszanej
B. zmuszanego
zmuszanego
zmuszany
zmuszane
zmuszaną
N. zmuszanym
zmuszanym
zmuszanym
zmuszanym
zmuszaną
Ms. zmuszanym
zmuszanym
zmuszanym
zmuszanym
zmuszanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmuszani
zmuszani
zmuszane
zmuszane
D. zmuszanych
zmuszanych
zmuszanych
zmuszanych
C. zmuszanym
zmuszanym
zmuszanym
zmuszanym
B. zmuszanych
zmuszanych
zmuszanych
zmuszane
N. zmuszanymi
zmuszanymi
zmuszanymi
zmuszanymi
Ms. zmuszanych
zmuszanych
zmuszanych
zmuszanych

odpowiednik aspektowy: zmusić

Składnia

bez ograniczeń + zmuszać +
KOGO/CO + do CZEGO
bez ograniczeń + zmuszać +
KOGO/CO + żeby ZDANIE
bez ograniczeń + zmuszać +
KOGO/CO + BEZOKOLICZNIK
Data ostatniej modyfikacji: 30.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json