Chronologizacja
Pochodzenie
Od: musieć
Definicja
Noty o użyciu
Bezokolicznik rzadko przyłączany.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ktoś wołami ciągnie kogoś, niewolić, zniewalać |
Połączenia
- konkurencja, sytuacja zmusza; okoliczności, przepisy, władze zmuszają; nikt nikogo nie zmusza do czegoś
- zmuszać dzieci, firmy, kierowców, klientów, kobiety, ludzi, mieszkańców, obywateli, pracowników, producentów, przedsiębiorstwa, rząd, władze do czegoś
- zmuszać siłą
- zmuszać kogoś do picia, do pracy, do prostytucji; coś zmusza do myślenia, do refleksji, do wysiłku
Cytaty
|
Światowy kryzys ekonomiczny zmusza państwa do podejmowania nadzwyczajnych kroków, a firmy - do redukcji zatrudnienia. źródło: NKJP: Michał Chudziński: Google: 14,4 miliardów dolarów na koncie, Dziennik Internautów, 2008-10-20 |
|
|
Chyba lepiej mi się gra, kiedy rywal jest bardziej wymagający, zmusza do wysiłku. źródło: NKJP: (LES): Bez tremy, Dziennik Zachodni, 2003-10-03 |
|
|
Brak rąk do pracy zmusza do sprzedania ojcowizny. źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1996 |
|
|
Nikt nikogo nie zmuszał, żeby przysyłał tu swoje dzieci. źródło: NKJP: Irena Morawska: Czego boją się Ząbki, Gazeta Wyborcza, 1994-01-22 |
|
|
[...] chciałam stać i patrzeć, ale tłum ludzi zmuszał iść naprzód. źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zmuszam |
zmuszamy |
|||
| 2 os. |
zmuszasz |
zmuszacie |
|||
| 3 os. |
zmusza |
zmuszają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmuszałem +(e)m zmuszał |
zmuszałam +(e)m zmuszała |
zmuszałom +(e)m zmuszało |
zmuszaliśmy +(e)śmy zmuszali |
zmuszałyśmy +(e)śmy zmuszały |
| 2 os. |
zmuszałeś +(e)ś zmuszał |
zmuszałaś +(e)ś zmuszała |
zmuszałoś +(e)ś zmuszało |
zmuszaliście +(e)ście zmuszali |
zmuszałyście +(e)ście zmuszały |
| 3 os. |
zmuszał |
zmuszała |
zmuszało |
zmuszali |
zmuszały |
bezosobnik: zmuszano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zmuszał będę zmuszać |
będę zmuszała będę zmuszać |
będę zmuszało będę zmuszać |
będziemy zmuszali będziemy zmuszać |
będziemy zmuszały będziemy zmuszać |
| 2 os. |
będziesz zmuszał będziesz zmuszać |
będziesz zmuszała będziesz zmuszać |
będziesz zmuszało będziesz zmuszać |
będziecie zmuszali będziecie zmuszać |
będziecie zmuszały będziecie zmuszać |
| 3 os. |
będzie zmuszał będzie zmuszać |
będzie zmuszała będzie zmuszać |
będzie zmuszało będzie zmuszać |
będą zmuszali będą zmuszać |
będą zmuszały będą zmuszać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zmuszajmy |
|
| 2 os. |
zmuszaj |
zmuszajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmuszałbym bym zmuszał |
zmuszałabym bym zmuszała |
zmuszałobym bym zmuszało |
zmuszalibyśmy byśmy zmuszali |
zmuszałybyśmy byśmy zmuszały |
| 2 os. |
zmuszałbyś byś zmuszał |
zmuszałabyś byś zmuszała |
zmuszałobyś byś zmuszało |
zmuszalibyście byście zmuszali |
zmuszałybyście byście zmuszały |
| 3 os. |
zmuszałby by zmuszał |
zmuszałaby by zmuszała |
zmuszałoby by zmuszało |
zmuszaliby by zmuszali |
zmuszałyby by zmuszały |
bezosobnik: zmuszano by
bezokolicznik: zmuszać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zmuszając
gerundium: zmuszanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zmuszanie |
zmuszania |
| D. | zmuszania |
zmuszań |
| C. | zmuszaniu |
zmuszaniom |
| B. | zmuszanie |
zmuszania |
| N. | zmuszaniem |
zmuszaniami |
| Ms. | zmuszaniu |
zmuszaniach |
| W. | zmuszanie |
zmuszania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zmuszający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmuszający |
zmuszający |
zmuszający |
zmuszające |
zmuszająca |
| D. | zmuszającego |
zmuszającego |
zmuszającego |
zmuszającego |
zmuszającej |
| C. | zmuszającemu |
zmuszającemu |
zmuszającemu |
zmuszającemu |
zmuszającej |
| B. | zmuszającego |
zmuszającego |
zmuszający |
zmuszające |
zmuszającą |
| N. | zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającą |
| Ms. | zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmuszający |
zmuszający |
zmuszające |
zmuszające |
| D. | zmuszających |
zmuszających |
zmuszających |
zmuszających |
| C. | zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającym |
zmuszającym |
| B. | zmuszających |
zmuszających |
zmuszających |
zmuszające |
| N. | zmuszającymi |
zmuszającymi |
zmuszającymi |
zmuszającymi |
| Ms. | zmuszających |
zmuszających |
zmuszających |
zmuszających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zmuszany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmuszany |
zmuszany |
zmuszany |
zmuszane |
zmuszana |
| D. | zmuszanego |
zmuszanego |
zmuszanego |
zmuszanego |
zmuszanej |
| C. | zmuszanemu |
zmuszanemu |
zmuszanemu |
zmuszanemu |
zmuszanej |
| B. | zmuszanego |
zmuszanego |
zmuszany |
zmuszane |
zmuszaną |
| N. | zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszaną |
| Ms. | zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmuszani |
zmuszani |
zmuszane |
zmuszane |
| D. | zmuszanych |
zmuszanych |
zmuszanych |
zmuszanych |
| C. | zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszanym |
zmuszanym |
| B. | zmuszanych |
zmuszanych |
zmuszanych |
zmuszane |
| N. | zmuszanymi |
zmuszanymi |
zmuszanymi |
zmuszanymi |
| Ms. | zmuszanych |
zmuszanych |
zmuszanych |
zmuszanych |
odpowiednik aspektowy: zmusić
Składnia
|
+ | zmuszać | + |
KOGO/CO +
do CZEGO
|
|
+ | zmuszać | + |
KOGO/CO +
żeby ZDANIE
|
|
+ | zmuszać | + |
KOGO/CO +
BEZOKOLICZNIK
|