UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dostać się

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. dostać

1. do baru

Definicja

pokonawszy jakieś trudności, znaleźć się w jakimś miejscu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wydostać się

Połączenia

  • dostać się pociągiem, samochodem, samolotem
  • dostać się do auta, do autobusu, do baru, do domu, do lokalu, do mieszkania, do pokoju, do samochodu
  • dostać się na peron, na stadion, na jakiś teren
  • dostać się gdzieś przez balkon, przez drzwi balkonowe, przez komin, przez okno
  • usiłować, zdołać dostać się

Cytaty

Wszystkie kobiety się złościły, bo deskami zastawiałam przejście i trudno było dostać się do kibla.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Do środka dostali się po wyważeniu drzwi.

źródło: NKJP: BZ: Tygodnik Podhalański, 1999

Przejazd na wybrzeże czy w góry przez całą drogę na stojąco był czymś normalnym. [...] Zdarzało się i to było też normalne, że człowiek nie dostał się do autobusu i pociągu.

źródło: NKJP: REP: Czasy wczasów, Gazeta Poznańska, 2004-04-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dostanę się
dostaniemy się
2 os. dostaniesz się
dostaniecie się
3 os. dostanie się
dostaną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dostałem się
+(e)m się dostał
dostałam się
+(e)m się dostała
dostałom się
+(e)m się dostało
dostaliśmy się
+(e)śmy się dostali
dostałyśmy się
+(e)śmy się dostały
2 os. dostałeś się
+(e)ś się dostał
dostałaś się
+(e)ś się dostała
dostałoś się
+(e)ś się dostało
dostaliście się
+(e)ście się dostali
dostałyście się
+(e)ście się dostały
3 os. dostał się
dostała się
dostało się
dostali się
dostały się

bezosobnik: dostano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dostańmy się
2 os. dostań się
dostańcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dostałbym się
bym się dostał
dostałabym się
bym się dostała
dostałobym się
bym się dostało
dostalibyśmy się
byśmy się dostali
dostałybyśmy się
byśmy się dostały
2 os. dostałbyś się
byś się dostał
dostałabyś się
byś się dostała
dostałobyś się
byś się dostało
dostalibyście się
byście się dostali
dostałybyście się
byście się dostały
3 os. dostałby się
by się dostał
dostałaby się
by się dostała
dostałoby się
by się dostało
dostaliby się
by się dostali
dostałyby się
by się dostały

bezosobnik: dostano by się

bezokolicznik: dostać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

dostawszy się

gerundium: dostanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dostanie się
dostania się
D. dostania się
dostań się
C. dostaniu się
dostaniom się
B. dostanie się
dostania się
N. dostaniem się
dostaniami się
Ms. dostaniu się
dostaniach się
W. dostanie się
dostania się

odpowiednik aspektowy: dostawać się

Składnia

bez ograniczeń + dostać się +
DOKĄD

2. do lekarza

Definicja

pokonawszy jakieś trudności, uzyskać jakiś status lub możliwość korzystania z jakichś usług

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • dostać się do akademii, do gimnazjum, do kadry, do jakiejś klasy, do liceum, do jakiegoś oddziału, do parlamentu, do jakiejś rady, do samorządu, do sejmu, do technikum, do zarządu; do kardiologa, do lekarza, do specjalisty
  • dostać się na akademię, na aplikację, na psychologię, na studia, na uczelnię, na uniwersytet; na rehabilitację

Cytaty

Magda Jackowska i Antek Raszewski pozostali w czasie przerwy na balkonie drugiego piętra, tyle tylko, że ze stopni, na których siedzieli, ponieważ dostali się na koncert za wejściówkami, przenieśli się do opustoszałych teraz foteli.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Miazga, 1979

Nadal są kolejki i kłopoty z dostaniem się do wybranego przez siebie lekarza [...].

źródło: NKJP: Agata Nowakowska: W sytej gminie zdrowy duch, Gazeta Wyborcza, 1992-09-23

Po maturze dostał się na architekturę na Politechnice Krakowskiej.

źródło: NKJP: Jerzy Skarżyński: Niezapomniane płyty polskiego rocka, Dziennik Polski, 2008-06-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dostanę się
dostaniemy się
2 os. dostaniesz się
dostaniecie się
3 os. dostanie się
dostaną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dostałem się
+(e)m się dostał
dostałam się
+(e)m się dostała
dostałom się
+(e)m się dostało
dostaliśmy się
+(e)śmy się dostali
dostałyśmy się
+(e)śmy się dostały
2 os. dostałeś się
+(e)ś się dostał
dostałaś się
+(e)ś się dostała
dostałoś się
+(e)ś się dostało
dostaliście się
+(e)ście się dostali
dostałyście się
+(e)ście się dostały
3 os. dostał się
dostała się
dostało się
dostali się
dostały się

bezosobnik: dostano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dostańmy się
2 os. dostań się
dostańcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dostałbym się
bym się dostał
dostałabym się
bym się dostała
dostałobym się
bym się dostało
dostalibyśmy się
byśmy się dostali
dostałybyśmy się
byśmy się dostały
2 os. dostałbyś się
byś się dostał
dostałabyś się
byś się dostała
dostałobyś się
byś się dostało
dostalibyście się
byście się dostali
dostałybyście się
byście się dostały
3 os. dostałby się
by się dostał
dostałaby się
by się dostała
dostałoby się
by się dostało
dostaliby się
by się dostali
dostałyby się
by się dostały

bezosobnik: dostano by się

bezokolicznik: dostać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

dostawszy się

gerundium: dostanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dostanie się
dostania się
D. dostania się
dostań się
C. dostaniu się
dostaniom się
B. dostanie się
dostania się
N. dostaniem się
dostaniami się
Ms. dostaniu się
dostaniach się
W. dostanie się
dostania się

odpowiednik aspektowy: dostawać się

Składnia

bez ograniczeń + dostać się +
DOKĄD

3. o pracy

Definicja

stać się czyjąś własnością lub czymś, co przysługuje komuś, w taki sposób, że nie było to do końca spodziewane, ale jest korzystne dla danej osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Cytaty

Dostała mi się tym razem łódeczka nie za dobra może, ale też i nie najgorsza.

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1978

Miałem szczęście, że to właśnie mnie dostała się ta praca. I tak rozpocząłem swą karierę w Zakopanem jako kierownik laboratorium dentystycznego z pełnym utrzymaniem i mieszkaniem.

źródło: NKJP: (rap): Wspomnienia dawne i nowsze, Gazeta Krakowska, 2003-07-14

A śledzie? Te dostały się reporterowi „Gazety” znanemu - jak się okazało - z niechęci do słodyczy.

źródło: NKJP: Grzegorz Żurawiński, Gazeta Wrocławska, 1999

Co pewien czas w naszym życiu pojawiają się takie szanse, nie można jednak czekać na nie bezczynnie, bo wtedy albo dostaną się komuś innemu, albo zrobi się je w stylistyce z przeszłości.

źródło: NKJP: Katarzyna Bielas: Coraz więcej wolno, Gazeta Wyborcza, 1996-02-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dostanę się
dostaniemy się
2 os. dostaniesz się
dostaniecie się
3 os. dostanie się
dostaną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dostałem się
+(e)m się dostał
dostałam się
+(e)m się dostała
dostałom się
+(e)m się dostało
dostaliśmy się
+(e)śmy się dostali
dostałyśmy się
+(e)śmy się dostały
2 os. dostałeś się
+(e)ś się dostał
dostałaś się
+(e)ś się dostała
dostałoś się
+(e)ś się dostało
dostaliście się
+(e)ście się dostali
dostałyście się
+(e)ście się dostały
3 os. dostał się
dostała się
dostało się
dostali się
dostały się

bezosobnik: dostano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dostańmy się
2 os. dostań się
dostańcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dostałbym się
bym się dostał
dostałabym się
bym się dostała
dostałobym się
bym się dostało
dostalibyśmy się
byśmy się dostali
dostałybyśmy się
byśmy się dostały
2 os. dostałbyś się
byś się dostał
dostałabyś się
byś się dostała
dostałobyś się
byś się dostało
dostalibyście się
byście się dostali
dostałybyście się
byście się dostały
3 os. dostałby się
by się dostał
dostałaby się
by się dostała
dostałoby się
by się dostało
dostaliby się
by się dostali
dostałyby się
by się dostały

bezosobnik: dostano by się

bezokolicznik: dostać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

dostawszy się

gerundium: dostanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dostanie się
dostania się
D. dostania się
dostań się
C. dostaniu się
dostaniom się
B. dostanie się
dostania się
N. dostaniem się
dostaniami się
Ms. dostaniu się
dostaniach się
W. dostanie się
dostania się

odpowiednik aspektowy: dostawać się

Składnia

bez ograniczeń + dostać się +
KOMU

4. od ojca

Definicja

pot. 
używane do opisania sytuacji takiej, że ktoś doznał ze strony kogoś czegoś przykrego lub niekorzystnego z powodu swego zachowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oberwać się

Cytaty

Japonki w ogóle są najpiękniejsze na świecie. Dostanie mi się od Polek, ale trudno.

źródło: NKJP: Internet

[...] Marii Dąbrowskiej dostało się [...] za obronę Conradowskiego pojęcia wierności [...].

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Został blask, Polityka, 2002-01-12

- Ten ich synek klnie tak samo jak ojciec - mówią sąsiedzi. - Ma cztery lata, a potrafi napluć na matkę. Gdyby spróbowała go ukarać, to jeszcze jej dostałoby się od męża.

źródło: NKJP: Hanna Wilczyńska-Toczko: Mąż ma podejście do dzieci, Dziennik Bałtycki, 1999-03-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. dostanie się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. dostało się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. dostałoby się
by się dostało

bezokolicznik: dostać się

odpowiednik aspektowy: dostawać się

Składnia

Ø + dostać się +
KOMU + (za CO) + (od KOGO)

Frazeologizmy

coś wpadło w czyjeś ręce
coś dostało się w czyjeś ręce
coś dostało się w czyjeś łapy
ktoś wpadł w czyjeś ręce
ktoś dostał się w czyjeś łapy
ktoś dostał się w czyjeś szpony
ktoś dostał się w czyjeś ręce
ktoś/coś dostał się/dostało się na języki
Data ostatniej modyfikacji: 18.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json