UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

potop

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ogsł. *potopъ

Forma słowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od prasłowiańskiego przedrostkowego *potopiti 'utopić, zatopić; zalać, pozalewać, pozatapiać'; zob. topić (kocięta)

1. w Biblii

Definicja

zalanie przez wodę bardzo dużych obszarów prehistorycznego świata, w Biblii i w niektórych innych źródłach opisywane jako kara Boga lub bogów za grzechy ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Relacje znaczeniowe

	antonimy:	susza
	hiperonimy:	kataklizm

Połączenia

gigantyczny, ogromny, wielki; groźny, katastrofalny potop
wicher i potop
wody potopu
potop płynie; zalał coś
wojna jak potop

Cytaty

	Zatem czterdzieści dni i nocy siedział w arce Noe, podczas gdy całą ziemię zalewały wody potopu [...]. źródło: NKJP: Maciej Duda: 40 dni oczekiwania, Życie, 2000-08-03
	Współcześni hydrolodzy dokonali stosunkowo prostego obliczenia. Otóż, skoro biblijny potop trwał czterdzieści dni i nocy, zaś okręt Noego osiadł na górze Ararat, czyli na wysokości 5 tysięcy metrów n.p.m., to poziom wody na ziemi rósł w tempie 140 metrów na dobę. źródło: NKJP: Wody i kry, Dziennik Polski, 2002-01-19
	Jahwe postanowił, że już nigdy nie ukarze ludzkości potopem, a na znak wiekuistego przymierza [...] zawiesił na niebie promienisty łuk siedmiobarwnej tęczy. źródło: KJ PWN: Zenon Kosidowski: Opowieści bibilijne, 1996
	Wiosenne święto Dionizosa w starożytnej Grecji odbywało się na pamiątkę potopu zesłanego na ludzkość przez rozgniewanego Zeusa. źródło: KJ PWN: Maciej Rybiński: Uczniowie Dionizosa, Wprost, 2000
	[...] Biblijny potop cofał świat do prapoczątków, do stanu pierwotnego chaosu [...]. źródło: NJKP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potop	potopy
D.	potopu	potopów
C.	potopowi	potopom
B.	potop	potopy
N.	potopem	potopami
Ms.	potopie	potopach
W.	potopie	potopy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. w przyrodzie

Definicja

zalanie przez wodę bardzo dużych obszarów, powodujące ogromne zniszczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

	antonimy:	susza
	hiperonimy:	kataklizm

Połączenia

gigantyczny, istny, ogromny, prawdziwy, wielki; groźny, katastrofalny potop
wicher i potop
wody potopu
potop płynie; zalał coś
wojna jak potop

Cytaty

	To już nie deszcz. To potop! Woda leje się strumieniami. źródło: NKJP: Pędziwiatr: Od brązu do złota, Poznaj swój kraj, 1960
	Najgorzej sytuacja wygląda jesienią, kiedy opady są najczęstsze. [...] Wystarczy mały deszcz i na boisku jest potop. źródło: NKJP: (cyt): Szkolne boisko pełne wody, prasa
	Część wsi położona blisko rzeki przeżywała istny potop.Droga prowadząca z Trybsza do Białki znalazła się pod wodą. źródło: NKJP: Jurek Jurecki, Beata Zalot, Bartłomiej Tracewski, Jolanta Flach, Rafał Spychał, Józef Figura: Zatopione Podhale, prasa
	Konsekwencjami topnienia lodowców będą potop, susza i epidemie. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potop	potopy
D.	potopu	potopów
C.	potopowi	potopom
B.	potop	potopy
N.	potopem	potopami
Ms.	potopie	potopach
W.	potopie	potopy

3. duża ilość

Definicja

wielka ilość czegoś lub wielka liczba ludzi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	morze, powódź, zalew
	hiperonimy:	ogrom

Połączenia

istny, prawdziwy potop
potop emigrantów, uchodźców, uciekinierów; informacji, reklam; gawęd, rozmów, wywiadów; machlojek, przestępstw
potop kogoś/czegoś grozi komuś/czemuś, zalewa coś

Cytaty

Prezydent Tadżykistanu [...] ostrzegał, że jego sześciomilionowemu krajowi grozi potop miliona uchodźców z Afganistanu.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski, Gazeta Wyborcza, 1997-01-01

[...] To wszystko świadczy o tym, że naszym partnerom nie grozi potop taniej siły roboczej [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.04.1999

Górki, dołki, bessy, hossy, skomplikowane liczby, zalew spółek, potop informacji, a przede wszystkim brak czasu i wiedzy sprawiły, że od kilku lat spora grupka dawnych graczy rozgląda się za kimś, komu mogłaby przekazać prowadzenie własnych finansów.

źródło: NKJP: Gracze, Dziennik Polski, 1999-01-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potop	potopy
D.	potopu	potopów
C.	potopowi	potopom
B.	potop	potopy
N.	potopem	potopami
Ms.	potopie	potopach
W.	potopie	potopy

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

potop szwedzki

Skrzydlate słowa

po nas choćby potop

po nas choćby i <span class="forma">potop</span>

Data ostatniej modyfikacji: 12.12.2010