UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ciąć

Chronologizacja

1471, SStp

Pochodzenie

psł. *tęti, *tьnǫ

1. na części

Definicja

ostrym narzędziem powodować rozdzielanie się czegoś na części lub powstawanie w tym przerw albo otworów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rzezać

Połączenia

ciąć las, żywopłot; gałązki, konary, pnie; koniczynę, trawę; blachę, deski, drewno, eternit, marmur, stal, szkło; materiał, papier, płótno; karoserię, siedzenia, tapicerkę; włosy; plastry
ciąć nożem, nożycami, pilarką, piłą, siekierą, sierpem, szlifierką, żyletką
ciąć na części, na kawałki, na klocki, na ileś odcinków, na paski, na pasy, na pół; na złom
ciąć po kawałku
ciąć pod kątem, po skosie
ciąć w paski
ciąć nierównomiernie, precyzyjnie, równo, raz za razem, skośnie
ciąć i ciąć, ciąć i rzeźbić, ciąć i szlifować, ciąć i wywozić, ciąć i zbijać
cięty drut, tytoń, kamień, kryształ; cięte szkło, włókno; ostrza, tarcze tnące

Cytaty

	Nóż trochę skrzypiał, ale ciął cienkie, równe plastry. źródło: NKJP: Jolanta Antecka: Jak nie kochać takiego sera?, Dziennik Polski - Podhale, 2001-05-04
	- Widzę, że jodełka, cudna, jaka strzelista, nie szkoda takiej ciąć ... - pożałował Jassmont. źródło: KJ PWN: Tadeusz Zubiński: Odlot dzikich gęsi, 2001
	W okolicach Mławy, pijani i wściekli po porażce Arki pseudokibice jęli dewastować wagon. Scyzorykami cięli siedzenia, tłukli lampy jarzeniowe. źródło: Internet
	Strażacy wczoraj zdejmowali z aut ułamany konar i cięli go na kawałki. źródło: NKJP: Konar na maluchu, Dziennik Polski - Kraków, 2002-05-18
	Jeden z zabytkowych budynków we Wrocławiu, tzw. młyn Maria, został uratowany przez naszych ratowników, którzy wisieli nad nurtem rzeki na linach i piłami cięli pnie drzew, które mogły rozbić ten gmach. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.02.2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	cięty	cięty	cięty	cięte	cięta
D.	ciętego	ciętego	ciętego	ciętego	ciętej
C.	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętej
B.	ciętego	ciętego	cięty	cięte	ciętą
N.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętą
Ms.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	cięci	cięci	cięte	cięte
D.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych
C.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym
B.	ciętych	ciętych	ciętych	cięte
N.	ciętymi	ciętymi	ciętymi	ciętymi
Ms.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych

Składnia

ciąć

CO + (na CO | w CO) + (CZYM)

2. szablą

Definicja

uderzać czymś ostrym lub cienkim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	rąbać, siec, smagać
	hiperonimy:	uderzać

Połączenia

jeździec, husarz, rycerz ciął; miecze, topory cięły
ciąć hajdamaków, piechotę, przeciwnika, rajtara, Szwedów; konie, tura
ciąć bagnetem, pałaszem, szablą
ciąć bez spoczynku, bez wytchnienia
ciąć między łopatki, między oczy
ciąć na boki
ciąć od przodu
ciąć po całym ciele
ciąć przez hełm
ciąć w czoło, w głowę, w kark
ciąć z całej siły; z góry; z nienawiścią
ciąć, siec i bóść, ciąć i obalić; chwycić topór i ciąć, cofać się i ciąć, gonić i ciąć

Cytaty

Maaaq i Gothar wyskoczyli jednocześnie, pierwszy ciął konia, który stanął na dwóch tylnych nogach, po chwili przewrócił się razem z jeźdźcem.

źródło: Internet

Po drodze spotkał ich patrol austriacki dowodzony przez polskiego oficera Bzowskiego, zaprzedanego zaborcy. Ten siedmiokrotnie ciął szablą w głowę związanego Suskiego.

źródło: NKJP: Nie zarosło mchem, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-10-30

Im ładunek byt ciaśniej związany, tym głośniej strzelał. Ale drut przy wybuchu ciął po nogach, wywołując nieraz głębokie skaleczenia.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ciąwszy

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	cięty	cięty	cięty	cięte	cięta
D.	ciętego	ciętego	ciętego	ciętego	ciętej
C.	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętej
B.	ciętego	ciętego	cięty	cięte	ciętą
N.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętą
Ms.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	cięci	cięci	cięte	cięte
D.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych
C.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym
B.	ciętych	ciętych	ciętych	cięte
N.	ciętymi	ciętymi	ciętymi	ciętymi
Ms.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych

Składnia

ciąć

KOGO/CO + (CZYM) + (w CO | po CZYM)

3. koszty

Definicja

ograniczać rozmiar czegoś, eliminując pewne tego części

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	kroić
	hiperonimy:	ograniczać

Połączenia

rząd tnie
ciąć etaty, inwestycje, kontrakty, koszty, nakłady na coś, oprocentowanie, płace, podatki, stopy procentowe, świadczenia, wydatki, wynagrodzenia
ciąć na miarę oczekiwań, na oślep, jak popadnie
ciąć po dotacjach, po kosztach, po wydatkach; po kolei, po równo
ciąć w ustawie
ciąć automatycznie, bezlitośnie, bezwzględnie, konsekwentnie, mechanicznie, ostro, radykalnie, równo
ograniczać i ciąć

Cytaty

Obie panie minister finansów zarzekały się, że zaoszczędzą pieniądze podatników, tnąc koszty administracji publicznej.

źródło: NKJP: Drogie tanie państwo, 2006, prasa

Był urokliwym człowiekiem i mimo że cenzura cięła mu filmy, nigdy nie tracił godności, choć bardzo przeżywał te okrutne kolaudacje.

źródło: NKJP: Jestem rzemieślnikiem w swoim zawodzie, Dziennik Polski - Pejzaż, 2000-09-02

Montaż tnie ostro obrazy, muzyka zaś snuje się długimi, bezmelodyjnymi frazami...

źródło: NKJP: „Memento”, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-12-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	cięty	cięty	cięty	cięte	cięta
D.	ciętego	ciętego	ciętego	ciętego	ciętej
C.	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętej
B.	ciętego	ciętego	cięty	cięte	ciętą
N.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętą
Ms.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	cięci	cięci	cięte	cięte
D.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych
C.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym
B.	ciętych	ciętych	ciętych	cięte
N.	ciętymi	ciętymi	ciętymi	ciętymi
Ms.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych

Składnia

ciąć

CO + (KOMU)

4. o osach

Definicja

ranić przez ukłucie lub użądlenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	kąsać
	hiperonimy:	gryźć

Połączenia

komary, meszki, mrówki, muchy, osy tną
ciąć ręce, twarze
ciąć bez opamiętania, (osy) tną jak oszalałe
ciąć po nogach
ciąć w lesie; w pełnym słońcu
ciąć bezlitośnie, dokuczliwie, niemiłosiernie, okrutnie, zapamiętale
brzęczeć i ciąć

Cytaty

Szukamy legowiska w lesie. Tną nas komary i mrówki.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Maleńkie meszki cięły nas niemiłosiernie, wykorzystując całkowitą bezbronność przytwierdzonych do gitar facetów.

źródło: NKJP: Mój „Dzienniczek Polski”, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-05-25

Turyści odwiedzający to miejsce za nic sobie mają aborygeńskie wierzenia i pną się w górę pomimo iż upał jest niemiłosierny, a muchy tną jak najęte.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	cięty	cięty	cięty	cięte	cięta
D.	ciętego	ciętego	ciętego	ciętego	ciętej
C.	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętej
B.	ciętego	ciętego	cięty	cięte	ciętą
N.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętą
Ms.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	cięci	cięci	cięte	cięte
D.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych
C.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym
B.	ciętych	ciętych	ciętych	cięte
N.	ciętymi	ciętymi	ciętymi	ciętymi
Ms.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych

odpowiednik aspektowy: uciąć

Składnia

Rz_nieosobowy

ciąć

(KOGO/CO)

5. o deszczu

Definicja

padając z ukosa lub wiejąc z boku, uderzać mocno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

siec, zacinać

Połączenia

deszcz, śnieg, wiatr tnie
ciąć po twarzy
ciąć w twarz

Cytaty

Tym razem wiał silny wiatr, miótł śniegiem i ciął marznącą mżawką.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach, 1999

Sanie pędzą. Wiatr tnie po twarzy.

źródło: NKJP: Ołeksandr Hawryluk: Bereza, 2006

Wokół ciemno, deszcz ciął w okna samochodu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

Składnia

Rz_nieżywotny

ciąć

(CZYM) + (po CZYM | w CO)

6. przestrzeń

Definicja

rozdzielać przestrzeń lub zaznaczać się na powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

kroić, przecinać

Połączenia

ciąć fale, powietrze, przestrzeń, przestworza, wodę

Cytaty

	Czubki nart cięły delikatną warstwę śniegu, która pokrywała lodowy krajobraz. źródło: NKJP: Marek Kamiński, Wojciech Moskal, Sławomir Swerpel: Nie tylko biegun, 1996
	Stupięćdziesięciokonny silnik tnie wiślaną wodę. źródło: NKJP: Marcin Szumowski: Rzeka pod kontrolą, 2001
	Trzecia kula, z impetem tnąc powietrze, przemknęła tuż obok. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003
	Dziewięć samolotów jakby połączonych niewidzialną nicią tnie przestworza. źródło: NKJP: Bogdan Wasztyl: Skrzydła na zakładkę, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-09-14 -
	Tną płaszczyznę linie dróg, falistymi liniami rysują się wzniesienia. źródło: NKJP: Jolanta Antecka: Taki pejzaż..., Dziennik Polski - Pejzaż, 2002-11-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	cięty	cięty	cięty	cięte	cięta
D.	ciętego	ciętego	ciętego	ciętego	ciętej
C.	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętemu	ciętej
B.	ciętego	ciętego	cięty	cięte	ciętą
N.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętą
Ms.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym	ciętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	cięci	cięci	cięte	cięte
D.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych
C.	ciętym	ciętym	ciętym	ciętym
B.	ciętych	ciętych	ciętych	cięte
N.	ciętymi	ciętymi	ciętymi	ciętymi
Ms.	ciętych	ciętych	ciętych	ciętych

odpowiednik aspektowy: przeciąć

Składnia

ciąć

7. mazura

Definicja

pot.

wykonywać muzykę w sposób energiczny i z zapałem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rżnąć, ucinać, urzynać

Połączenia

kapela cięła
ciąć mazura
ciąć aż miło

Cytaty

Kapela prowadzona przez prymistkę Brygidę Wrzeszcz tnie aż miło.

źródło: NKJP: (PG): Piosenka z... Internetu, Dziennik Polski - Kraj, 1999-07-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

Składnia

Rz_osobowy

ciąć

(CO)

8. sto kilometrów na godzinę

Definicja

pot.

bardzo szybko jechać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

jechać

Połączenia

ciąć przed siebie

Cytaty

	Ja zacząłem jeździć w piątej klasie szkoły podstawowej. Jak ciąłem przez wieś na radzieckim uralu, wszyscy uciekali! źródło: NKJP: Rafał Stanowski: Nowe życie weterana, Dziennik Polski - Pejzaż, 2001-04-27
	Rondo z sygnalizacją spowalnia ruch i jak o 12 w nocy nie będzie można tam ciąć setką [...] , to jego kolejna zaleta. źródło: Internet: skyscrapercity.com
	Od jakiegoś czasu chodzi za mną jedno chcenie, aby wziąć psi zaprzęg i po prostu na białej równinie ciąć przed siebie. źródło: Internet: goldenline.pl
	Z prawej strony powita nas tabliczka informująca, że wjeżdżamy na teren Nadleśnictwa Prószków. Zostawiając za sobą leśniczówkę, tniemy prosto w las. źródło: Internet: opole.wyborcza.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

Składnia

ciąć

(DOKĄD)

9. w karty

Definicja

pot.

grać w karty

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

grać, rżnąć

Połączenia

ciąć w karty; w pokera, w tysiąca

Cytaty

Rewolwerowcy spędzający wolny czas w saloonach cięli w karty, aż furczało, tak się angażując, że stawali się obojętni na wdzięki towarzyszącym im pań.

źródło: Internet: logo24.pl

Mężczyźni rozstawiali podejrzane kramy i cięli w pokera [...] , głośno komentując przebieg partii.

źródło: Hardboiled: Antologia nowel Neo-Noir (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tnę	tniemy
2 os.	tniesz	tniecie
3 os.	tnie	tną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłem +(e)m ciął	cięłam +(e)m cięła	cięłom +(e)m cięło	cięliśmy +(e)śmy cięli	cięłyśmy +(e)śmy cięły
2 os.	ciąłeś +(e)ś ciął	cięłaś +(e)ś cięła	cięłoś +(e)ś cięło	cięliście +(e)ście cięli	cięłyście +(e)ście cięły
3 os.	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły

bezosobnik: cięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ciął będę ciąć	będę cięła będę ciąć	będę cięło będę ciąć	będziemy cięli będziemy ciąć	będziemy cięły będziemy ciąć
2 os.	będziesz ciął będziesz ciąć	będziesz cięła będziesz ciąć	będziesz cięło będziesz ciąć	będziecie cięli będziecie ciąć	będziecie cięły będziecie ciąć
3 os.	będzie ciął będzie ciąć	będzie cięła będzie ciąć	będzie cięło będzie ciąć	będą cięli będą ciąć	będą cięły będą ciąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tnijmy
2 os.	tnij	tnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ciąłbym bym ciął	cięłabym bym cięła	cięłobym bym cięło	cięlibyśmy byśmy cięli	cięłybyśmy byśmy cięły
2 os.	ciąłbyś byś ciął	cięłabyś byś cięła	cięłobyś byś cięło	cięlibyście byście cięli	cięłybyście byście cięły
3 os.	ciąłby by ciął	cięłaby by cięła	cięłoby by cięło	cięliby by cięli	cięłyby by cięły

bezosobnik: cięto by

bezokolicznik: ciąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: tnąc

gerundium: cięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cięcie	cięcia
D.	cięcia	cięć
C.	cięciu	cięciom
B.	cięcie	cięcia
N.	cięciem	cięciami
Ms.	cięciu	cięciach
W.	cięcie	cięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: tnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tnący	tnący	tnący	tnące	tnąca
D.	tnącego	tnącego	tnącego	tnącego	tnącej
C.	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącemu	tnącej
B.	tnącego	tnącego	tnący	tnące	tnącą
N.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącą
Ms.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym	tnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tnący	tnący	tnące	tnące
D.	tnących	tnących	tnących	tnących
C.	tnącym	tnącym	tnącym	tnącym
B.	tnących	tnących	tnących	tnące
N.	tnącymi	tnącymi	tnącymi	tnącymi
Ms.	tnących	tnących	tnących	tnących

Składnia

ciąć

w CO

Frazeologizmy

cesarskie cięcie
krawędź tnąca
ktoś tnie na żyletki coś
z metra cięty

Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2025